جدیدترین مطالب

تحلیلی بر شراکت راهبردی آمریکا و هند

شورای راهبردی آنلاین-رصد: توافق هسته‌ای غیرنظامی سال ۲۰۰۸ میان آمریکا و هند روابط دو طرف را از سطح سنتی به مشارکت راهبردی و تحول‌آفرین تبدیل کرد. این توافق نشان داد که حل حساسترین اختلافات دوجانبه امکان‌پذیر است و اعتماد را در بالاترین سطوح رهبری ایجاد نمود. کارشناسان هشدار میدهند که احیای شتاب این رابطه، نیازمند پروژه‌های همکاری جسورانه جدید در فناوری‌های راهبردی و توافق تجاری جامع و بازسازی اعتماد در سطوح بالاست.

نگاهی به سیاست جدید ترامپ در قبال بالکان غربی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گزارش جدید دولت ترامپ درباره سیاست آمریکا در قبال بالکان غربی با این جمله آغاز می‌شود: «ارتقاء، ثبات و پیشبرد منافع اقتصادی آمریکا در بالکان غربی، آمریکا را امن‌تر، قوی‌تر و مرفه‌تر می‌کند.» این گزارش هفت صفحه‌ای ضمن حمایت از این دیدگاه جدید که کشورهای این منطقه برای انجام کارهای بیشتر برای خودشان تلاش‌کنند، بر ادامه بسیاری از جنبه‌های تعامل آمریکا در این منطقه تأکید می‌کند، به مسائل محلی، مانند جرایم سازمان‌یافته، می‌پردازد و در عین حال چشم‌انداز ژئوپلیتیک بزرگ‌تری را ترسیم می‌کند که شامل روسیه و چین است.»

معنای توافقات دفاعی اخیر کشورهای عرب خلیج فارس با اوکراین برای روسیه و منطقه چیست؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: « اوکراین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تلاش کرده است تجربه میدانی خود را به یک دارایی در سیاست خارجی تبدیل کند. اعزام تیم‌های نظامی به کشورهای خلیج(فارس) برای کمک به رهگیری پهپادها و ارائه مشاوره پدافند هوایی، همراه با توافق‌های دفاعی با قطر، عربستان و امارات، این تصور را در برخی محافل غربی ایجاد کرده که کشورهای خلیج(فارس) در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به اوکراین هستند. اما آنچه در حال رخ دادن است، نه یک تغییر ژئوپلیتیک علیه مسکو، بلکه یک راهبرد تنوع‌بخشی عملگرایانه است. پادشاهی‌های خلیج(فارس) در حال جایگزین کردن اوکراین به جای روسیه نیستند، بلکه اوکراین را به مجموعه‌ رو به گسترش گزینه‌های امنیتی، فناوری و دیپلماتیک خود اضافه می‌کنند.»

اشراف نهادهای چینی بر اطلاعات کل زنجیره حمل و نقل جهانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: چین در حال شکل‌دادن به استانداردهای جهانی تجارت در حوزه کنترل داده‌ها و ترخیص گمرکی است. این استانداردها به پلتفرم‌های چینی اولویت می‌دهند و به پکن امکان می‌دهند بر کل زنجیره حمل‌ونقل جهانی، از مبدأ تا مقصد، اشراف اطلاعاتی داشته باشد.

ناسازگاری منافع راهبردی آمریکا و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست اخیر رؤسای‌جمهور آمریکا و چین طبق انتظار با امتیازهای تاکتیکی و بدون عقب‌نشینی راهبردی برگزار شد. اختلافات بنیادین بر سر جایگاه چین، تایوان، فناوری و نظم جهانی همچنان پابرجاست.»

پیامدهای کاهش اعتماد به دستگاه قضایی در اروپا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش بی‌اعتمادی عمومی به دستگاه قضایی فرانسه را که در نظرسنجی‌های اخیر به حدود دو سوم شهروندان رسیده است، باید در چارچوبی فراتر از یک نارضایتی مقطعی یا واکنش احساسی به یک پرونده جنایی خاص تحلیل کرد.

تحلیلی بر پیامدهای انتخابات اخیر در ارمنستان

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل قفقاز گفت: پیروزی حزب قرارداد مدنی به رهبری نیکول پاشینیان در انتخابات ۷ ژوئن ۲۰۲۶، با کسب حدود ۵۰ درصد آرا و ۶۴ کرسی از ۱۰۵ کرسی، سیاست خارجی ارمنستان را تثبیت کرد.

نقش‌آفرینی راهبردی ترکیه در عراق در میانه بحران تنگه هرمز

شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده می‌کند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر شراکت راهبردی آمریکا و هند

شورای راهبردی آنلاین-رصد: توافق هسته‌ای غیرنظامی سال ۲۰۰۸ میان آمریکا و هند روابط دو طرف را از سطح سنتی به مشارکت راهبردی و تحول‌آفرین تبدیل کرد. این توافق نشان داد که حل حساسترین اختلافات دوجانبه امکان‌پذیر است و اعتماد را در بالاترین سطوح رهبری ایجاد نمود. کارشناسان هشدار میدهند که احیای شتاب این رابطه، نیازمند پروژه‌های همکاری جسورانه جدید در فناوری‌های راهبردی و توافق تجاری جامع و بازسازی اعتماد در سطوح بالاست.

نگاهی به سیاست جدید ترامپ در قبال بالکان غربی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گزارش جدید دولت ترامپ درباره سیاست آمریکا در قبال بالکان غربی با این جمله آغاز می‌شود: «ارتقاء، ثبات و پیشبرد منافع اقتصادی آمریکا در بالکان غربی، آمریکا را امن‌تر، قوی‌تر و مرفه‌تر می‌کند.» این گزارش هفت صفحه‌ای ضمن حمایت از این دیدگاه جدید که کشورهای این منطقه برای انجام کارهای بیشتر برای خودشان تلاش‌کنند، بر ادامه بسیاری از جنبه‌های تعامل آمریکا در این منطقه تأکید می‌کند، به مسائل محلی، مانند جرایم سازمان‌یافته، می‌پردازد و در عین حال چشم‌انداز ژئوپلیتیک بزرگ‌تری را ترسیم می‌کند که شامل روسیه و چین است.»

معنای توافقات دفاعی اخیر کشورهای عرب خلیج فارس با اوکراین برای روسیه و منطقه چیست؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: « اوکراین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تلاش کرده است تجربه میدانی خود را به یک دارایی در سیاست خارجی تبدیل کند. اعزام تیم‌های نظامی به کشورهای خلیج(فارس) برای کمک به رهگیری پهپادها و ارائه مشاوره پدافند هوایی، همراه با توافق‌های دفاعی با قطر، عربستان و امارات، این تصور را در برخی محافل غربی ایجاد کرده که کشورهای خلیج(فارس) در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به اوکراین هستند. اما آنچه در حال رخ دادن است، نه یک تغییر ژئوپلیتیک علیه مسکو، بلکه یک راهبرد تنوع‌بخشی عملگرایانه است. پادشاهی‌های خلیج(فارس) در حال جایگزین کردن اوکراین به جای روسیه نیستند، بلکه اوکراین را به مجموعه‌ رو به گسترش گزینه‌های امنیتی، فناوری و دیپلماتیک خود اضافه می‌کنند.»

اشراف نهادهای چینی بر اطلاعات کل زنجیره حمل و نقل جهانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: چین در حال شکل‌دادن به استانداردهای جهانی تجارت در حوزه کنترل داده‌ها و ترخیص گمرکی است. این استانداردها به پلتفرم‌های چینی اولویت می‌دهند و به پکن امکان می‌دهند بر کل زنجیره حمل‌ونقل جهانی، از مبدأ تا مقصد، اشراف اطلاعاتی داشته باشد.

ناسازگاری منافع راهبردی آمریکا و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشست اخیر رؤسای‌جمهور آمریکا و چین طبق انتظار با امتیازهای تاکتیکی و بدون عقب‌نشینی راهبردی برگزار شد. اختلافات بنیادین بر سر جایگاه چین، تایوان، فناوری و نظم جهانی همچنان پابرجاست.»

پیامدهای کاهش اعتماد به دستگاه قضایی در اروپا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: افزایش بی‌اعتمادی عمومی به دستگاه قضایی فرانسه را که در نظرسنجی‌های اخیر به حدود دو سوم شهروندان رسیده است، باید در چارچوبی فراتر از یک نارضایتی مقطعی یا واکنش احساسی به یک پرونده جنایی خاص تحلیل کرد.

تحلیلی بر پیامدهای انتخابات اخیر در ارمنستان

شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: کارشناس مسائل قفقاز گفت: پیروزی حزب قرارداد مدنی به رهبری نیکول پاشینیان در انتخابات ۷ ژوئن ۲۰۲۶، با کسب حدود ۵۰ درصد آرا و ۶۴ کرسی از ۱۰۵ کرسی، سیاست خارجی ارمنستان را تثبیت کرد.

نقش‌آفرینی راهبردی ترکیه در عراق در میانه بحران تنگه هرمز

شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده می‌کند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.

Loading

جنگ علیه ایران فراهم کننده بستری برای رهبری پکن بر اقتصاد جهانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دو ماه پس از آنکه دونالد ترامپ در ۲۸ فوریه جنگ آمریکا و اسرائیل را علیه ایران آغاز کرد، هزینه‌های جنگ به‌ویژه به دلیل اختلال در تنگه هرمز در حال افزایش است. پیش از این جنگ، حدود ۲۰ درصد حمل‌ونقل جهانی نفت و سهم زیادی از گاز طبیعی از تنگه هرمز عبور می‌کرد. اختلال در این تأمین‌ها منجر به افزایش قیمت سوخت، برق و حمل‌ونقل در سراسر جهان شده و حتی به دلیل آسیب به تأسیسات کلیدی قطر، تولید نیمه‌هادی‌ها را به خطر انداخته است. خاورمیانه همچنین تولیدکننده عمده کود است و تا ۳۰ درصد تجارت جهانی کود از هرمز عبور می‌کرد که اختلال در آن، کشورهای آفریقایی را به شدت متأثر کرده است.»

بولنت گوکای، استاد روابط بین‌الملل در دانشگاه کیلی در تحلیلی که در وب سایت « E-International Relations» منتشر شد، نوشت: تأثیر اقتصادی این جنگ در آسیا-اقیانوسیه که به شدت به نفت خاورمیانه وابستگی دارد، شدید بوده است. بیش از ۸۰ درصد نفت و گاز طبیعی مایع (ال.ان.جی) عبوری از هرمز به کشورهایی مانند چین، کره جنوبی و ژاپن می‌رود. در سال ۲۰۲۵، پاکستان، هند و بنگلادش عمدتاً ال‌.ان.‌جی خود را از قطر و امارات تأمین می‌کردند. قیمت سوخت در شهرهای هند حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش یافته است. در اندونزی، تولیدکنندگان نیکل به دلیل کمبود گاز طبیعی و گوگرد، تولید را حداقل ۱۰ درصد کاهش داده‌اند. کارخانه‌های پوشاک در بنگلادش به دلیل کمبود پلی‌استر و نایلون با اختلال شدید مواجه شده‌اند. یکی دیگر از دیگر پیامدهای مهم، اختلال در جریان حواله‌های ارسالی میلیون‌ها کارگر جنوب آسیا و آفریقا در کشورهای حاشیه خلیج(فارس) به کشورهای متبوع‌شان است.

بسیاری از ناظران این جنگ را به شخصیت ترامپ نسبت می‌دهند، اما سیاست خارجی فعلی او ناشی از گسست کامل از سیاست‌های قبلی‌اش نیست. پایه‌های آن توسط دولت‌های پیشین دموکرات و جمهوری‌خواه گذاشته شده است. نظم جهانی تحت هژمونی آمریکا و اروپای غربی در نتیجه موفقیت اقتصادی قدرت‌های نوظهور و کاهش سرعت اقتصادهای اروپای غربی تضعیف شده است. ریشه سیاست‌های فزاینده تهاجمی آمریکا، این تغییر قدرت به سمت شرق جهانی و افول محور آنگلو-آمریکایی از اواخر دهه ۱۹۶۰ است.

به نظر می‌رسد عصر سلطه یک قدرت هژمونی منفرد به پایان خود نزدیک می‌شود. تاثیر قدرت‌های جدید آنقدر قابل‌توجه است که مرکز ثقل اقتصاد جهانی تغییر کرده است. باوجود کندی تجربه شده توسط چین و هند و دیگر اقتصادهای نوظهور، جهان نوظهور شرق جهانی همچنان در حال رشد است و با رشدی متوازن از بسیاری از دیگر نقاط جهان پیشی می‌گیرد.

جنگ ۲۰۲۶ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، درست مانند جنگ‌های «علیه تروریسم» اوایل قرن، به حل مشکلات قدرت آمریکا کمکی نمی‌کند. این جنگ‌ها با تحلیل بردن منابع آمریکا و ایجاد خلأ قدرت، به پایان قرن آمریکایی شتاب می‌بخشند و به چین اجازه می‌دهند نفوذ خود را از طریق دیپلماسی عمل‌گرایانه، با تأمین امنیت انرژی و در حالیکه تاکتیک‌های نظامی آمریکا را زیر نظر دارد، گسترش دهد.

تعدادی از ناظران، مداخله نظامی در ایران را به عنوان مضرترین اقدام سیاست خارجی در تاریخ آمریکا و یک توسعه‌طلبی افراطی‌ توصیف می‌کنند که پایان قرن آمریکایی و آغاز افول طولانی مدت هژمونی آمریکا را رقم می‌زند. تحولات سیاسی  از ۲۰۰۱ تا کنون نشان داده که نیروهای نظامی برتر آمریکا نتوانسته‌اند کنترل منابع نفت عراق و لیبی را حفظ کنند. تجاوز نظامی مداوم ممکن است متحدان منطقه‌ای و اروپایی آمریکا را وادار کند که از اهداف راهبردی آن فاصله بگیرند. این تحول این پرسش اساسی را برای کشورهای نفت‌خیز خلیج(فارس) ایجاد می‌کند: اگر آمریکا نتواند از آنها در برابر حملات محافظت کند و اگر پایگاه‌های آمریکا آسیب‌پذیری‌ آنها را افزایش می‌دهد، آیا باید در منطق وابستگی خود به آمریکا بازنگری کنند؟

کشورهای خلیج(فارس) به طور فزاینده‌ای وابستگی خود به واشنگتن را زیر سوال می‌برند. چین در اوایل دهه ۲۰۰۰ با صبر راهبردی و جاه‌طلبی دیپلماتیک وارد این منطقه شد. در اوایل ۲۰۲۶، عربستان بیشتر نفت خود را به چین صادرات می‌کند. امارات فناوری «هواوی» را در زیرساخت‌های حیاتی خود ادغام کرده است. شرکت‌های چینی در حال ساخت بنادر، راه‌آهن، ۵G و شهرهای هوشمند در سراسر خلیج(فارس) هستند. در مارس ۲۰۲۳، پکن با حمایت از توافق عادی‌سازی روابط ایران و عربستان، خیزش چین به عنوان یک میانجی‌ در خاورمیانه را برجسته کرد. خالد الفالح، وزیر سرمایه‌گذاری عربستان اعلام کرد جهانی چندقطبی شکل گرفته و بر نقش مهم همکاری خلیج(فارس) و چین تأکید کرد. از آنجا که به آمریکا به عنوان محافظی غیرقابل اعتماد نگاه می‌شود، ممکن است کشورهای خلیج(فارس) به دنبال روابط امنیتی و اقتصادی با سایر قدرت‌ها باشند.

ایران با مسدود کردن تنگه به روی کشورهای متخاصم و فروش نفت با ارزهای جایگزین، برتری مالی آمریکا را به چالش می‌کشد. ایران اکنون با اطلاع این مساله به کشورها که برای عبور از هرمز باید از حمایت از جنگ علیه ایران دست بردارند و نفت را نه با دلار، بلکه با یوان بفروشند، نقش انحصاری دلار را به چالش می‌کشد. سیستم پترودلار ابزاری ژئوپلیتیک بوده که به آمریکا اجازه می‌داد کسری تجاری بزرگ را با نرخ بهره پایین تحمل کند. به نظر می‌رسد ایران پیامدهای این چالش برای هژمونی آمریکا را کاملاً درک می‌کند.

جنگ کنونی نقاط ضعف قابل توجهی را در قدرت آمریکا آشکار کرده است. علیرغم ضربه به زیرساخت‌های ایران، این ائتلاف نتوانسته ایران را به تسلیم وادارد. در عوض، درگیری به یک جنگ فرسایشی طولانی و نامطمئن کشیده شده است. حتی پیروزی نظامی آمریکا می‌تواند از نوع پیروزی «پیرهی» (پیروزی پرهزینه) باشد و به یک شبکه اتحاد شکسته و یک اقتصاد جهانی همسو با رهبری پکن منتهی شود.

بیش از هفتاد سال است که آمریکا جایگاه خود را به عنوان سنگ بنای نظم جهانی حفظ کرده است. حمله فوریه ۲۰۲۶ به ایران سوالات قابل توجهی در مورد اعتبار و پایداری رهبری آمریکا ایجاد کرده است. چین از این جنگ برای معرفی خود به عنوان مسئول‌ترین قدرت از میان دو ابرقدرت جهان استفاده کرده است. پکن به لطف سیاست دیرینه «عدم مداخله» و روابط کاری با همه بازیگران جنگ،  خود را به عنوان صدای عقلانیت معرفی کرده است. در پکن به جنگ در ایران به عنوان تأییدی بر افول نظم بین‌المللی لیبرال متمرکز بر آمریکا نگاه می‌شود که بر اعتقاد چین به ظهور جهانی چندقطبی تاکید می‌کند.

اینکه آتش‌بس کنونی نشان‌دهنده پایان دائمی درگیری است یا نه، نامشخص است، اما نتیجه این جنگ نسنجیده روشن است: آمریکا به عنوان یک ابرقدرت جهانی، اکنون ضعیف‌تر از قبل است. در حالی که حملات خسارات سنگینی به ایران وارد کرد، این درگیری در دستیابی به اهداف اصلی خود یعنی تغییر سریع رژیم یا خلع سلاح کامل بالستیک ناکام مانده است. اقدام نظامی ترامپ به جای تقویت آمریکا، تصویری از یک قدرت نظامی ناپایدار، غیرقابل اعتماد و تهاجمی به جهان ارائه داده و به تلاش‌های چین برای معرفی خود به عنوان یک رهبر مسئول جهانی کمک کرده است.

0 Comments