عزیزالله حاتم زاده– دانشجوی دکتری روابط بین الملل

گزارش ادعا می کند که تحقیقات صورت گرفته نشان می دهد اگرچه یک توطئه کلان و گسترده توسط جناح راست در آمریکا برای ترویج اسلام هراسی وجود ندارد، اما به جای آن یک گروه شبکه ای کوچک و به هم پیوسته در سراسر آمریکا فعال هستند و به شدت و به صورت هدفمند و برنامه ریزی شده به ترویج اسلام هراسی می پردازند و در یک دهه گذشته ترس و نفرت از مسلمانان را در بین آمریکایی ها گسترش داده اند.

این شبکه اجزای مختلف و به هم پیوسته ای دارد که سرآغاز آن افراد یا نهادهایی هستند که تامین مالی شبکه را بر عهده دارند.

اجزای این شبکه عبارتند از حامیان مالی، کارشناسان سازنده اطلاعات نادرست در زمینه اسلام هراسی، سازمان‌های مذهبی وابسته به جناح راست، رسانه های جناح راست که تبلیغات ضداسلامی را میسر می کنند و بازیگران سیاسی.

شکل زیر ساختار و نحوه کار و فعالیت این شبکه را نشان می دهد:

گزارش در قالب پنج فصل مجزا ضمن توضیح اقدامات و فعالیت های هر یک از این اجزاء، ارتباط و پیوند آنان با یکدیگر را نیز به خوبی نشان می دهد.

فصل اول: حامیان مالی شبکه اسلام هراسی

گزارش ادعا می کند که گروه کوچکی از نهادها و افراد ثروتمند محافظه کار “شریان حیاتی” شبکه اسلام هراسی در آمریکا هستند.

آنها وجوه هنگفتی در اختیار حلقه ای از اتاق های فکر جناح راست و کارشناسان سازنده اطلاعات نادرست قرار می‌دهند که نفرت و ترس از اسلام و مسلمانان را از طریق کتاب‌ها، گزارش ها، وب‌سایت‌ها، وبلاگ‌ها و تهیه سخنرانی‌های سیاستمداران، که خوراک تبلیغاتی سازمان‌های اصلی و برخی گروه‌های مذهبی جناح راست را تامین می کند، در آمریکا ترویج می کنند.

در فصل اول هفت حامی مالی اصلی شبکه اسلام هراسی و میزان و مقصد کمک های مالی آنان به شبکه اسلام هراسی مورد بررسی قرار می گیرد.

این هفت گروه غیردولتی در مجموع بیش از 42 میلیون دلار به اتاق فکرهای فعال در حوزه اسلام هراسی کمک مالی کرده‌اند.

فصل دوم: کارشناسان سازنده اطلاعات نادرست در شبکه اسلام هراسی

این کمک‌های مالی گروه کوچکی از کارشناسان را که مسئول ایجاد و پخش اطلاعات نادرست علیه اسلام و مسلمانان در آمریکا هستند، تامین می کند. این هسته کوچک از کارشناسان پیام ها و مباحثی را تولید می‌کنند که تمام اجزای این شبکه به هم پیوسته پول، رهبران جنبش های اصلی، مدیران رسانه ها و مقامات منتخب به آنها تکیه و بارها تکرارش می کنند.

در این فصل، به فعالیت ها و اقدامات پنج تن از این کارشناسان که هرکدام از طریق اتاق فکرهای خود اقدام به تولید و ترویج اطلاعات نادرست درباره اسلام و مسلمانان می کنند، پرداخته می شود.

این گروه کوچک از ایدئولوگ ها تلاش دارند تا شرع را به عنوان یک ایدئولوژی تمامیت‌خواه و یک دکترین حقوقی-سیاسی-نظامی که به دنبال نابود کردن تمدن غرب است، نشان دهند. آنها اسلام را یک دین ذاتا خشن معرفی می کنند که میانه ای با اعتدال ندارد.

معروف‌ترین کارشناسان فعال در این زمینه عبارتند از: فرانک گافنی (Frank Gaffney)، بنیانگذار مرکز سیاست امنیتی (Center for Security Policy) که به خاطر دیدگاه‌های ضد اسلامی خود مشهور است، دیوید یئروشالمی (David Yerushalmi) بنیانگذار اتاق فکر جامعه آمریکایی ها برای بقاء ملی (the Society of Americans for National Existence) که در سال 2007 برای اولین بار پیشنهاد قانونی را داد که بر اساس آن حمایت از شرع به عنوان جرمی که مجازاتش 20 سال زندان است، معرفی می شد، دانیل پایپز (Daniel Pipes) بناینگذار انجمن خاورمیانه (Middle East Forum)، رابرت اسپنسر(Robert Spencer) از بنیانگذاران مرکز اسلامی شدن آمریکا را متوقف کنید(Stop Islamization of America) و مدیر وبسایت دیده بان جهاد (Jihad Watch) و استیون امرسون(Steven Emerson) بنیانگذار و مدیر اجرایی پروژه تحقیقاتی درباره تروریسم(Investigative Project on Terrorism).

فصل سوم: سازمان های اصلی و راست مذهبی

این فصل به بررسی سازمان‌های اصلی که به گسترش پیام‌های اسلام ستیزی کمک می کنند، می پردازد و سه نوع از آن ها را شناسایی می کند: نخست، گروه‌هایی که تنها هدف آنها مقابله با اسلام است مانند شبکه اقدام برای آمریکا (ACT! For America). دوم، گروه‌های راست مذهبی مانند انجمن خانواده آمریکایی (American Family Association) و انجمن عقاب (Eagle Forum) و سازمان های ضداسلامی مانند “اسلامی شدن آمریکا را متوقف کنید”. سوم، سازمان های ایالتی، محلی و وابسته به حزب تی.

فصل چهارم: رسانه های جناح راست که تبلیغات اسلام هراسی را تقویت می کنند

کارشناسان اتاق فکرها و همچنین سازمان‌های پایه و راست مذهبی که در فصل های قبل به آنان اشاره شد، برای ترویج پیام‌ها و افسانه‌های ضداسلامی خود یک پیوند همزیستی با گروهی از روزنامه‌ها، مجلات، ایستگاه‌های رادیویی، شوهای تلویزیونی و وبلاگ‌های جناح راست برقرار کرده‌اند.

این رسانه ها به آنان فرصت می دهند تا به مخاطبان بیشتری دسترسی داشته باشند و پیام های خود را در سطح وسیع‌تری پخش کنند.

مهم‌ترین رسانه های مرتبط با مساله اسلام هراسی در جناح راست شامل فاکس نیوز، مجله محافظه کار و با نفوذ نشنال ریویو و وب‌سایت متعلق به آن، وب‌سایت و روزنامه واشنگتن تایمز، شبکه و وب‌سایت سخن پراکنی مسیحی و گروهی از شبکه های رادیویی جناح راست هستند.

وب‌سایت ها و مجلات آنلاین مرکز آزادی دیوید هارویتز شامل مجله فرانت پیج، دیده بان جهاد و وبلاگ اخبار واقعی و وبلاگ پاملا گلر از وبسایت های مشهور در این زمینه هستند.

فصل پنجم: بازیگران سیاسی

موفقیت شبکه اسلام هراسی بدون افراد و سازمان‌های نامبرده میسر نیست. اما قدرت این شبکه در عمومی کردن پیام‌های خود و ترویج اطلاعات نادرست درباره اسلام و مسلمانان آمریکا به میزان زیادی توسط مقامات انتخابی در سطح ایالات و ملی افزایش می یابد.

به عنوان مثال، پتر کینگ (Peter King) نماینده جمهوریخواه کنگره در نطق های خود در کنگره دائم این ادعای نادرست را که 80 درصد مساجد آمریکا رادیکال هستند، تکرار کرد.

این مقامات از سه روش برای کمک به فعالیت شبکه اسلام هراسی استفاده می کنند:

• از طریق وضع قوانین، نطق های قانونی خود و همچنین رقابت‌های انتخاباتی؛
• برگزاری کمپین برای تامین منابع مالی جهت مقابله با اسلام؛
• حضور در رسانه های و کنفرانس های مربوط به افراد و شبکه رسانه ای مرتبط با اسلام هراسی و تکرار افسانه های مختلف مطرح شده توسط آنان.

نقد گزارش

از آنجا که این گزارش توسط یک مرکز آمریکایی که هیچگونه پیوندی با مسلمانان و کشورهای اسلامی ندارد، منتشر شده، بنابراین باید گفت که در تهیه آن گرایش و موضع جانبدارانه‌ای وجود نداشته و می توان آن را قابل اعتماد دانست.

گزارش دارای داده‌های دقیق و جزئی فراوانی است و پیوند رشته های گسترده شبکه مطرح شده را به خوبی رصد کرده است. همچنین، انتشار گزارش‌هایی از این دست به خودی خود می تواند عاملی برای بی اعتبار کردن ادعاها و فعالیت‌های شبکه اسلام هراسی باشد و از این جهت تاثیرگذاری گزارش مهم و مفید است.

از سوی دیگر، این گزارش با شناساندن شبکه اسلام هراسی و ابعاد و اعضای آن در آمریکا، به جوامع اسلامی در داخل این کشور و همچنین سایر دولت‌های مسلمان این امکان را می دهد تا برنامه ها و راهکارهای مناسبی برای خنثی‌سازی فعالیت‌های این شبکه طراحی نمایند.

با این حال، گزارش چندان به مبانی سیاسی و مذهبی موضوع اسلام هراسی توجهی نکرده است و فلسفه طرح و اوج‌گیری این مساله را خیلی بازتاب نمی دهد. نکته مهم دیگر این است که با وجودی که بخش وسیعی از مساله اسلام هراسی در آمریکا و حتی اروپا متاثر از تلاش و سرمایه‌گذاری لابی های یهودی و صهیونیستی است، گزارش چندان به این مساله توجه نکرده است و صرفا گروه‌های راست‌گرا را در آمریکا مدنظر داشته است. طرح این مسائل به خواننده در درک دلایل و اهداف پروژه اسلام هراسی کمک می کرد.