جدیدترین مطالب

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

نقش فرانسه و انگلیس در تامین امنیت هند و اقیانوسیه

شورای راهبردی آنلاین – رصد: همه کشورهای اروپایی (ازجمله بسیاری از متحدان ناتو) امنیت اروپا و یوروآتلانتیک را اولویت راهبردی اصلی قلمداد می‌کنند، هرچند که تصور تهدید اروپای مرکزی و شرقی روی روسیه متمرکز بوده و جنوب اروپا به مدیترانه و حومه جنوبی توجه دارد.

وب سایت اندیشکده چتم هاوس در یادداشتی نوشت: با این حال، توجه اروپا اکنون به طور فزاینده‌ای به امنیت آسیا و تحولات این منطقه (در راس آنها، ظهور چین) جلب شده و منافع اروپا را شدیدا تحت تاثیر قرار داده است. حتی ناتو نیز به ارزیابی ارتباط میان امنیت یوروآتلانتیک و هنداقیانوسیه می‌پردازد. با این وجود، منابع اروپا برای اختصاص به امنیت آسیا محدود است. اگر قرار است اروپا نقش فزاینده‌ای در امنیت آسیا ایفا کند (با توجه به طیف وسیع چالش‌های این منطقه) وقت آن است که در مورد چگونگی این اقدامات، تفکری ساختاری اتخاذ شود.

مشارکت اروپا در امنیت هنداقیانوسیه باید از فرانسه و انگلیس آغاز شود. هر دوی این کشورها در هنداقیانوسیه منافع راهبردی دارند که از منافع دیگر کشورهای اروپایی (یا اتحادیه اروپا) فراتر می‌رود. انگلیس همین اکنون نیز از طریق «فایوآیز» و «توافق دفاعی پنج قدرت» (ازجمله استرالیا، مالزی، نیوزیلند، و سنگاپور) در امنیت آسیا مشارکت دارد. فرانسه نیز با بیش از 1.5 میلیون شهروند، قلمرو گسترده و پنج پایگاه نظامی دائمی، در هنداقیانوسیه از منافع مستقیم بیشتری برخوردار است.

فرانسه و انگلیس، به عنوان اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل، خود را تامین کننده امنیت جهانی می‌دانند. طی پنچ سال گذشته، این دو کشور همکاری امنیتی خود با شرکای اصلی منطقه‌ای را تعمیق بخشیده‌اند.

همچنین، این دو کشور در عملیات‌های دریای جنوب چین حضور منظمی داشته و قرار است ناوهای هواپیمابر HMS ملکه الیزابت در اقیانوس آرام و شارل دوگل در اقیانوس هند مستقر شود. طی دهه گذشته، فرانسه و انگلیس همکاری دفاعی متقابل خود را بویژه از طریق موافقتنامه «لنکستر هاوس» افزایش داده‌اند  که توسط دیوید کامرون و نیکولاس سارکوزی در سال 2010 امضا شده است.

فرانسه و انگلیس هر یک بر اساس منافع و تاریخ خود، روابط دوجانبه مستحکمی با کشورهای منطقه منعقد کرده‌اند اما از منافع، رقابت و تفاهم خود در این منطقه هیچ ارزیابی مشترک عمیقی ندارند. با توجه به اهداف مشترک و منابع محدود فرانسه و انگلیس در هنداقیانوسیه، همکاری موثر هرچه بیشتر آن‌ها منطقی خواهد بود.

دیگر کشورهای اروپایی نیز برای مشارکت در امنیت آسیا احتمالا تمایل فزاینده‌ای خواهند داشت. در مواجهه با بی ثباتی روزافزون منطقه و رفتار قلدرمابانه چین در بسیاری از موضوعات، ازجمله در سین کیانگ، هنگ کنگ و همه گیری [کروناویروس]، بسیاری از کشورهای اروپایی به تقابل هرچه بیشتر با چین روی آورده اند، هرچند که تقابل آن‌ها عمدتا به مسائل اقتصادی نظیر سرمایه گذاری متمرکز است.

آلمان و هلند سال 2020 «دستورالعملی» در خصوص هنداقیانوسیه منتشر کرده‌اند که رویکرد اروپایی آن بر رویکرد ملی آن اولویت دارد. آلمان نیز از اعزام کشتی جنگی به هنداقیانوسیه از اواخر 2021 خبر داده است. اتحادیه اروپا راهبرد هنداقیانوسیه خاص خود را ارائه کرده و زمینه برای اختصاص منابع به صورت مشترک برای اروپا هموار شده است. با توجه به گستردگی حوزه مسائل سیاسی نظیر امنیت، فناوری، اقتصاد و تجارت، زیرساخت و مسائل اقلیمی و همچنین، خروج انگلیس از اتحادیه اروپا، انتظار می‌رود که رویکرد مشترک اروپا در هنداقیانوسیه در نشست‌های مختلف (در قالب‌های دوجانبه، اتحادیه اروپا، ناتو، و E3) مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

حال پرسش این است که این اقدامات چگونه (و با چه سرعتی) انجام خواهد شد. ارائه دیدگاه واحد و مشترک اروپا در هنداقیانوسیه زمان خواهد برد اما فضای راهبردی در هنداقیانوسیه به سرعت به تحلیل می‌رود. چنین استدلال می‌شود که فرانسه و انگلیس، بویژه در تعهدات امنیتی، باید رشته امور را به دست گرفته و به پیشبرد آن بپردازند. رهبری این دو کشور با ایجاد «چارچوب امن»، دیگر کشورهای اروپایی را به اختصاص منابع ترغیب خواهد کرد.

علاوه بر این، فرانسه و انگلیس باید استقرار تجهیزات دریایی و هوایی را بیش از پیش هماهنگ ساخته و حضور نظامی «پایدار» اروپا در هنداقیانوسیه را تضمین کنند. چنین امری برنامه مشارکت دیگر کشورهایی اروپایی را تسهیل خواهد کرد. همچنین، برای مشارکت اطلاعاتی و تقسیم احتمالی کار نیز فضایی باز وجود دارد که در آن، فرانسه در جنوب غرب اقیانوس آرام و انگلیس در جنوب شرق آسیا می‌توانند تخصص هایی ارائه کنند. فرانسه و انگلیس باید برای سناریوهای احتمالی از جمله بحران تایوان، نیز برنامه هماهنگی داشته باشند.

کشورهای اروپایی علاوه بر هماهنگی بین خود، باید (مخصوصا از طریق «قالب چهارگانه» مشتمل بر استرالیا، هند، ژاپن، و آمریکا) همکاری با شرکای منطقه‌ای خود را نیز گسترش دهند. این امر در نهایت می‌تواند به بحث و بررسی مابین این قالب چهارگانه با فرانسه و انگلیس (Quad + E2) و در صورت آمادگی آلمان برای مشارکت هرچه بیشتر در امنیت آسیا، به Quad + E3 در اوایل این ماه منجر شود.

درست است که تلاش برای ایجاد یک رویکرد مشترک و فراگیر اروپایی در امنیت هنداقیانوسیه ارزشمند است اما تغییر سریع شرایط در آسیا بدین معناست که در حال حاضر رهبری فرانسه و انگلیس بهترین راه کمک به امنیت آسیاست.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *