مهدی صفری سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در چین و روسیه در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: در ابتدای حضور ترامپ در کاخ سفید، روابط آمریکا با چین به سمت بحران پیش می رفت اما در شرایط فعلی روابط دو کشور، رو به بهبودی گذاشته است. با وجود این، آمریکا با ایجاد بحران در شرق آسیا تلاش می کند تا اقتصاد چین را با چالش مواجه کند و از شکل گیری رقیب جدی در صحنه بین الملل جلوگیری کند.

آنچه در ادامه می خوانید متن کامل این گفتگوست.

پرسش: تحولات شرق آسیا (کره شمالی) چه آثاری بر روابط قدرت‌های جهانی می‌گذارد؟

از زمانی که آمریکا متوجه شد چین به سمت ابرقدرت شدن گام بر می دارد تلاش کرد با محصور کردن چین به ویژه از سوی شرق، از شکل گیری رقیبی جدی در حوزه های سیاسی، اقتصادی و نظامی ممانعت کند. ایالات متحده برای رسیدن به هدف خود، از سه ابزار 1- بحران شبه جزیره کره، 2- جزایر ژاپن و 3- اختلافات ارضی و مرزی با فیلیپین و ویتنام؛ برای محدود کردن چین در مناطق شرقی استفاده کرده است. بعید به نظر می رسد بحرانی که در منطقه شرق آسیا شکل گرفته در آینده به مسئله نظامی تبدیل شود اما یقیناً آثار اقتصادی آن برای چین ملموس خواهد بود و تا حدودی ذهن چین را به سمت حفاظت از مرزها و آنچه در درون منطقه شرق آسیا اتفاق می افتد معطوف خواهد نمود. موضوع کره شمالی، بحرانی است که آمریکا مایل است به آن دامن بزند تا اقتصاد روسیه و به ویژه چین را به چالش بکشد. از آنجا که کره شمالی با چین مرز مشترک داشته و تحت حمایت چین می باشد؛ این بحران بر روابط آمریکا با چین و روسیه تأثیر مثبتی نخواهد گذاشت و منجر به تقویت روابط چین و روسیه و ناپایداری روابط آنها با آمریکا در آینده خواهد شد.

پرسش: این تغییرات در میان بازیگران جهانی، چه آثاری برای  غرب آسیا خواهد داشت؟

اگر در منطقه شرق آسیا بحران جدیدی ایجاد شود، تمام قدرت های بین المللی تمرکزشان به آن منطقه معطوف خواهد شد، اما اگر اختلافات در آن منطقه تشدید شود، چین و روسیه مجاب خواهند شد تا جهت حل مسائل خاورمیانه به ویژه سوریه و عراق، همکاری بیشتری با یکدیگر داشته باشند. در این شرایط اگر جمهوری اسلامی بتواند روابط استراتژیک خود را با چین و روسیه گسترش دهد، این روابط می تواند تأثیر به سزایی بر مسائل امنیتی آسیای غربی از خود به جای گذارد.

پرسش: روابط آمریکا با چین و روسیه به کدام سو خواهد رفت؟

تصور نظام بین الملل چنین بود که بعد از حضور ترامپ در کاخ سفید، رابطه روسیه و آمریکا پایدار خواهد شد اما عملاً شاهد هستیم که بعد از اتفاقاتی که برای مشاورین ترامپ رخ داد و همچنین مسائلی که درباره دخالت روسیه در انتخابات آمریکا و پیروزی ترامپ مطرح شد، حتی اگر ترامپ هم درصدد تعمیق روابط خود با روسیه باشد، سیستم حکومتی آمریکا اجازه گسترش دامنه روابط با روسیه را نخواهد داد و (خوشبختانه) فاصله میان آمریکا و روسیه حفظ شده است. درباره چین هم باید اشاره کنم، چنانکه شاهد بودیم در ابتدای حضور ترامپ در کاخ سفید، روابط آمریکا با چین به سمت بحران پیش می رفت اما در شرایط فعلی روابط دو کشور، به ویژه بعد از سفری که مقامات بلندپایه چینی به آمریکا داشتند، رو به بهبودی گذاشته است. هر چند بعید به نظر می رسد که پایداری روابط این دو کشور همچون دوره اوباما شود. به این دلیل که ترامپ با هجوم به بیکاری و مشکلات اقتصادی دوران اوباما، توانسته در انتخابات پیروز شود و قطعاً یکی از موضوعات اصلی در پایداری روابط با چین، بحث اقتصاد است که با شعارهای ترامپ در تضاد است.

اعتقاد من این است که حضور ترامپ بر مسند ریاست جمهوری آمریکا برای جمهوری اسلامی ایران یک فرصت محسوب می شود. ترامپ تاجر مسلک است و سیاست هایش بر حسب شرایط و زیگراگی است و به دلیل همین ناهمگونی رفتاری، توان لازم برای همراه کردن اروپا علیه جمهوری اسلامی ایران را ندارد. از طرفی هم نمی تواند یک رابطه مستحکم و پایدار با چین و روسیه داشته باشد. تمام این مسائل در کنار هم برای جمهوری اسلامی ایران فرصت محسوب می شود و ما باید از این فرصت ها استفاده بهینه کنیم. ممکن است در دو سه سال آتی این فرصت وجود نداشته باشد و آقای ترامپ در سال های آتی سیاست هایش پایدارتر شود و تلاش کند تمام کشورها را جهت مخالفت با جمهوری اسلامی هدایت کند.