محمدرضا رئوف‌شیبانی*:

نماینده جمهوری اسلامی ایران در نیویورک، در یادداشتی اعتراض‌آمیز به دبیر کل سازمان ملل متحد و رئیس شورای امنیت این سازمان،  اظهارات  محمد بن سلمان، جانشین ولیعهد و وزیر جنگ عربستان سعودی را تهدیدی آشکار علیه جمهوری اسلامی ایران و اعترافی روشن به همدستی رژیم سعودی با اقدامات تروریستی و خشونت‌بار در داخل ایران توصیف کرد.

در این که این اظهارات، نقض آشکار اصول حاکم بر روابط بین‌الملل است، تردیدی نیست و جا دارد که دستگاه دیپلماسی کشورمان با هدف دور کردن هرچه بیشتر تهدید از طرق دیپلماتیک، اقدامات فراتری را در دستور کار قرار دهد بویژه این‌که اظهارات این شاهزاده سعودی، نه‌تنها تهدید ایران که تهدید ثبات و امنیت‌ منطقه حساس در خلیج‌فارس است که بی‌شک امنیت و ثبات دیگر کشورهای عربی خلیج فارس را نیز متاثر خواهد کرد. لیکن آنچه در این مجال کوتاه مناسب به‌نظر می‌رسد تحلیل اسباب، دلایل و انگیزه‌هایی است که بن سلمان را به بیان این اظهارات وادار کرده است. در این رابطه نکات زیر قابل ذکر است:

1ـ فریادی برخاسته از ناکامی سعودی در‌میادین مختلف نبرد
سعودی در تحولات سوریه به ناکامی‌های جبران‌ناپذیزی دچار شده که محمد بن‌سلمان نیز در همین مصاحبه به‌آن اعتراف کرد؛ در یمن نیز گرفتار باتلاقی است خودساخته که هزینه‌های هنگفتی را صرف خروج آبرومندانه از آن می‌کند، در لبنان مایوسانه نظاره‌گر انتخاب رئیس‌جمهور منتسب به جریان مقاومت است، در بحرین نیز در خوف و رجای فوران آتش‌ ناشی از سیاست‌های احمقانه دولت ناکارآمد بحرین است که هم‌اکنون زیر خاکستر بحران‌های منطقه‌ای صبر و انتظار پیشه کرده و در مصر تمام هزینه‌های انجام شده توسط سعودی نتیجه مطلوبی نداشته و رویکرد مصر در‌قبال مسائل منطقه از انتظارات سعودی فاصله می‌گیرد.

2ـ تلاش محمد بن سلمان برای مطرح‌شدن به‌عنوان جانشینی مناسب برای به‌دست گرفتن قدرت در آینده عربستان

بی‌شک رقابت موجود در درون خاندان حاکم بر عربستان بویژه مسابقه‌ای که بین محمد بن سلمان و محمد بن نائف، ولیعهد بر سر به‌دست گیری قدرت در شرایط پس از مرگ ملک سلمان در جریان است، می‌تواند از عوامل و انگیزه‌هایی باشد که محمد بن سلمان را به اتخاذ مواضعی تند و قلدرمآبانه علیه جمهوری اسلامی ایران کشانده تا خود را به‌عنوان تنها جانشین بعد از ملک سلمان در درون خاندان حاکم تثبیت کند.

3ـ خوش‌رقصی برای آمریکا و فراهم‌‌کردن آتش‌تهیه سفر ترامپ به منطقه

عربستان بزودی میزبان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکاست. رویکرد ترامپ از زمان روی کار آمدنش امنیتی ـ نظامی است و بسیار تمایل دارد که با تزریق تنش و ناامنی در منطقه، بازار مناسب‌تری را برای تسلیحات تولیدی خود بیابد. ترامپ در این سفر انتظار دارد که هم‌پیمانان وی در منطقه آتش تهیه این سفر را فراهم کنند.اظهارات محمد بن سلمان را می‌توان در این جهت ارزیابی کرد .

از سوی دیگر متعاقب اعطای نشان دولت آمریکا به محمد بن نائف، ولیعهد سعودی توسط رئیس سازمان سیای آمریکا، محمد بن سلمان تلاش دارد از طریق اتخاذ مواضعی آتشین به آمریکا پیام دهد که تنها فرد قابل اتکا برای آمریکا در رویکرد جدیدش در منطقه، اوست.

4ـ اظهاراتی برخاسته از نوع همکاری منافقین با دستگاه حاکمه سعودی

چندی قبل در پاریس، ترکی فیصل یکی از شاهزادگان سعودی هزینه‌های اجلاسی را تامین کرد که در آن همکاری امنیتی و نظامی منافقین و رژیم آل سعود علیه جمهوری اسلامی ایران کلید خورد. از آن زمان به بعد بدون شک طراحی مشترک منافقین و محمد بن سلمان و جریان طرفدار وی علیه کشورمان آغاز شد، مشابه همکاری شکل‌گرفته بین منافقین و صدام که روند نابودی و سقوط رژیم حاکم بر بغداد را سرعت بخشید و به انهدام زیرساخت‌های سازمان منافقین منجر شد … و این‌بار نیز تاریخ تکرار می‌شود.

معاون پیشین وزارت امور خارجه ایران

منبع: ایرنا