ترامپ را می‌توان بنابر گفته‌ هنری کیسینجر، وزیر خارجه‌ پیشین آمریکا “خاص‌ترین رییس جمهور آمریکا” دانست.

از همان اوایل مطرح شدن نام او به عنوان یکی از نامزدهای حزب جمهوری‌خواه برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری 2016 آمریکا واکنش ها و حواشی متفاوتی درباره‌ او مطرح شد که همین مسئله موجب شد که با جدی‌تر شدن حضور او جهان با دید متفاوتی این دوره از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را دنبال کند؛ چراکه اضهارات جنجالی، بی سابقه و ضد و نقیض ترامپ توجه هر کسی را به خود جلب می‌کرد، اما جنجالی‌ترین مواضع او درباره تسلیحات هسته‌ای و برجام ، توافقی که باعث حل یکی از بزرگترین اختلافات در طول تاریخ از طریق صلح آمیز  شد بودند که باعث افزایش نگرانی میان اغلب رهبران جهان شده است.

این تاجر میلیاردر که بدون دارا بودن هرگونه سابقه‌ سیاسی پا به عرصه‌ انتخابات ریاست جمهوری آمریکا گذاشته بود در طول کارزار انتخاباتی خود اعلام کرد که” اگر آمریکا از تسلیحات هسته‌ای خود استفاده نکند پس در اختیار داشتن آن چه فایده ای دارد” یا “کشور هایی همچون کره جنوبی یا ژاپن بهتر است برای دفاع از خود تسلیحات هسته‌ای مستقل خود را بسازند.

توافق برجام با ایران نیز یکی دیگر از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث میان ترامپ و کلینتون در مناظره‌های انتخاباتی بود.

ترامپ در اوایل کارزار انتخاباتی خود بارها اعلام کرد که برجام بدترین توافق تاریخ آمریکا است و پس از رسیدن به صندلی کاخ سفید آن را پاره خواهد کرد. این موضع ترامپ نیز با مخالفت های گسترده حزب دموکرات و دولت آمریکا روبرو و نیز باعث ایجاد نگرانی‌های عمیق میان کشورهای مذاکره کننده برجام شد تا جایی که طرف های اروپایی برجام بارها نگرانی خود را در این باره ابراز کردند.

اما به نظر می رسید با نزدیک شدن به روزهای پایانی کارزار انتخاباتی آمریکا ترامپ موضع نرم تری را در قبال برجام اتخاذ می‌کرد که نشان از مشورت بیشتر او با مشاوران خود در این باره بود.

ترامپ در آخرین اظهار نظرهای خود در مورد برجام با خودداری از به کار بردن لفظ “پاره کردن برجام” تاکید کرد که برجام کنونی را قبول ندارد و باید طرف‌های مذاکره کننده در راستای ایجاد تغییراتی در آن مذاکرات هسته‌ای را بار دیگر انجام دهند.

اما با پیروزی ترامپ در انتخابات هشتم  نوامبر ضمن شوکه شدن اغلب رهبران جهان از شکست کلینتون در برابر ترامپ نگرانی ها از اقدام احتمالی ترامپ در راستای لغو برجام افزایش یافت و رهبران اروپایی در این باره واکنش نشان دادند.

کوین برت، استاد  دانشگاه ویسکانسین مدیسون آمریکا و تحلیلگر ارشد سیاسی در گفت‌وگویی در باره‌ این‌که آیا ترامپ به شعارهای انتخاباتی خود برای پاره کردن برجام عمل خواهد کرد یا خیر؟ گفت: فکر می کنم این موضوع کاملا محتمل است که ترامپ توافق هسته ای ایران را پاره کند؛ چراکه او از سوی صهیونیست‌های تندرو احاطه شده است که خواستار لغو هر چه سریع‌تر برجام هستند و این‌که ترامپ بخواهد از انجام همه قول‌هایی که در جریان کمپین انتخاباتی خود مطرح کرد سر باز زند برای او بسیار دشوار خواهد بود.

او افزود: بنابراین برای راضی نگه داشتن حامیان خود و تندروهایی که بر کنگره جمهوری‌خواه کنونی تسلط پیدا خواهند کرد او ممکن است به آسانی توافق هسته‌ای با ایران را لغو کند، البته این به معنی آن نیست که ترامپ خواستار آغاز جنگ با ایران است، اما اگر به نتانیاهو اختیار لازم را بدهد که محتمل به نظر می رسد، حتی در صورت آرام شدن تنش‌ها در سوریه، نتیجه آن کشمکش بیشتر با ایران خواهد بود.

او در پاسخ به این سوال که موضع اتحادیه‌ اروپا درباره این مسئله را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ اظهار کرد: بعید به نظر می‌رسد که اتحادیه اروپا و دیگر رهبران جهان با هرگونه تلاش آمریکا برای اعمال دوباره تحریم علیه ایران همراهی کنند؛ بنابراین اگر آمریکا برجام را یکطرفه لغو و شرکت‌های آمریکایی را تحریم کند مشکلات زیادی را برای خود ایجاد خواهد کرد.

برت ادامه داد: کشورهای دیگر احتمالا از تحریم‌های جدید احتمالی طفره می‌روند و سود بیشتری را از فرصت هایی که آمریکا به دلیل لغو توافق از دست داده است کسب می کنند. این دورنما باعث آن خواهد شد ترامپ که خود یک تاجر است متقاعد شود تا موضع خود را تغییر داده و توافق برجام را حفظ کند. البته هنوز برای آگاهی از تصمیم ترامپ در مورد برجام زود است.

این تحلیلگر سیاسی درباره‌ اطرافیان ترامپ و مواضع افراطی آن‌ها علیه مسلمان‌ها و مهاجران گفت: ترامپ هم اکنون توسط تندروها مثل رودی جیولیانی، مایک پنس، جرد کوشنر، داماد صهیونیست خود و دیگران احاطه شده است. نتانیاهو در حال جشن گرفتن پیروزی ترامپ است و می‌خواهد پاکسازی قومی فلسطین را تقویت کند و دور جدیدی از اقدامات تحریک آمیز علیه مسلمانان فلسطین را آغاز کند؛ بنابراین من انتظار دارم که دولت ترامپ در حمایت از صهیونیست‌های تندرو باشد.

گفتنی است فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پس از پیروزی ترامپ ضمن حمایت از برجام گفت که «شخصا ضامن  اجرای کامل برجام از سوی تمام طرف‌ها هستم و آمریکا نمی‌توند یک طرفه آن را لغو کند.» اما نکته‌ جالب آن است که حتی مخالفان سرسخت برجام در کنگره آمریکا که در روند مذاکرات از هیچ اقدامی برای کارشکنی در گفت‌وگو ها و شکست آن کوتاهی نکردند امروز به ترامپ توصیه می‌کنند تا از لغو فوری برجام یا برهم زدن آن خودداری کند.

باب کورکر، سناتور ارشد جمهوری‌خواه و مخالف برجام نیز با اعلام این‌که «ترامپ توافق هسته‌ای با ایران را حفظ خواهد کرد» گفت که «چنین اقدامی می‌تواند باعث انحراف و پریشانی دولت ترامپ در روزهای نخست آن شود«.

ریییس کمیته‌ روابط خارجی سنای آمریکا در گفت‌وگو با سی ان ان افزود: دونالد ترامپ، رییس‌جمهور جدید آمریکا باید موضع نرم‌تری در رابطه با برجام اتخاذ کند و با جناح جمهوری‌خواه در کنگره برای بررسی توافق برجام در شکل کنونی آن همکاری کند.من فکر نمی‌کنم ترامپ برجام را پاره کند و فکر می‌کنم این روش درستی برای آغاز کار نیست.

از سوی دیگر چاک شامر،سناتور برجسته‌ی دموکرات و از دیگر مخالفان سرسخت برجام نیز توصیه ای مشابه را خطاب به ترامپ مطرح کرد.

او به پولتیکو گفت: با این‌که هنوز در مورد برجام تردید دارم، این که اکنون آن را لغو کنیم، اقدامی نادرست است.

منبع: ایسنا

بازنشر مصاحبه به معنای رد یا تایید نظرات مصاحبه شونده از سوی پایگاه اینترنتی شورای راهبردی روابط خارجی نیست.