موضوع رایزنی برای برگزاری نشست بین‌المللی که به درخواست آمریکا و روسیه در خصوص پرونده سوریه طرح شده، مسئله‌ای است که نشان می‌دهد دو طرف در مورد بحران سوریه به بن‌بست رسیده‌اند و علاوه بر آن فشارهایی را روی یکدیگر وارد می‌کنند. از یک سو روسیه در زمین بازی سوریه فشارهایی را وارد آورده است که در راستای آن بحث پوشش رسانه‌ای روس‌ها هم موجب می‌شود تا روسیه بیش از پیش در قضیه سوریه فعال نشان داده شود که در همین راستا شاهد هستیم اختلاف‌نظرهایی میان مسکو و واشنگتن حول چند محور اساسی به وجود آمده که دو مورد از آن بیش از سایر موارد، اختلاف‌ساز شده است. «علی بیگدلی» کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان این مطلب معتقد است : محور اول بحث اختلاف‌نظر در خصوص تروریست‌های فعال در سوریه است. به گونه‌ای که از پنج سال گذشته تاکنون بالغ بر ۱۵۰ تا ۱۸۰ گروهک تروریستی در سوریه تشکیل شده‌اند که هرکدام یک هدف و ایدئولوژی به همراه تاکتیک نظامی خاصی را دنبال می‌کنند و همین موضوع علاوه بر به هم‌ریختگی امنیتی در سوریه موجب شده تا طرفین (آمریکا و روسیه) در گفت‌وگوهای سیاسی به راه‌حل صحیح نرسند. لذا این عدم هماهنگی در محور مذکور موجب می‌شود تا سطح اختلاف به سطوح پایینی و به کشورهایی که به عنوان بازیگران سطح دوم در محور سیاسی و میدانی سوریه حاضر هستند، سرایت کند.

مسئله دوم بحث حضور بشار اسد است. روسیه تا به این ساعت اعلام کرده است که رئیس جمهوری سوریه باید در ساختار قدرت این کشور باقی بماند و پس از برگزاری مذاکرات و سازش میان طرفین نهایتاً شاهد روند انتقالی در خصوص نظام سیاسی دمشق باشیم. اما آمریکایی‌ها و به دنبال آن متحدان منطقه‌ای و اروپایی خلاف این موضوع را اعلام می‌کنند. به صورتی که آنها معتقدند اول باید رئیس جمهوری سوریه به صورت کامل از قدرت کناره‌گیری کند و پس از آن روند برگزاری انتخابات و انتقال قدرت به تیم جدید انجام شود. این استاد دانشگاه با تاکید بر این‌که واشنگتن با به میان کشیدن پرونده‌های حضور روسیه در اوکراین و سوریه در صدد ایجاد محدودیت برای مسکو است، گفت: آنچه که باید دانست این است که آمریکا حضور نظامی روسیه در سوریه را تبدیل به یک پدیده بین‌المللی کرده و در صدد است از آن به عنوان یک کارت جدید در معادلات منطقه‌ای و مصادره پرونده سوریه به نفع خود استفاده کند. تا جایی که در برخی از کشورها شاهد هستیم عده‌ای اقدام به صف‌کشی در جلوی ساختمان سفارت‌های روسیه می‌کنند که این نشان از یک خط‌دهی علیه مسکو توسط واشنگتن است. از جهتی دیگر موضوع تحریم‌ها و گسترده شدن دایره آن علیه روسیه به میان آمده است. به نحوی که عده‌ای معتقدند آمریکا تحریم‌های بیشتری علیه روسیه وضع خواهد کرد اما واقعیت آن است که امکان افزایش تحریم‌ها بیش از این میزان وجود ندارد. چراکه در خصوص پرونده اوکراین و ادغام شبه‌جزیره کریمه به خاک روسیه تحریم‌هایی از سمت اروپا و آمریکا وضع شده است و به نظر می‌رسد سطح این تحریم‌ها بیش از حد فعلی افزایش پیدا نخواهد کرد.

وی در پایان یادآور شد: باید توجه داشت که پس از نشست لوزان، آمریکا اقدام به گفت‌وگو و با طرف‌های اروپایی در خصوص تحریم روسیه در خلال پرونده سوریه کرده است. احتمال این وجود دارد آمریکا بخواهد توسط کشورهای حاضر در قاره سبز تحریم‌هایی را علیه مسکو وضع کند. اما باید بدانیم حدود ۲۵ درصد از انرژی کشورهای اروپایی توسط روسیه تامین می‌شود و به نظر نمی‌رسد که این وضعیت بخواهد بیش از این افزایش پیدا کند. لذا به نظر می‌رسد نزدیک شدن مجدد آمریکا و روسیه  به یکدیگر در پرونده سوریه به نوعی این مفهوم را به دو طرف تحمیل کرده است که مسکو و واشنگتن باید به طور معقول از خواسته‌های خود عدول کرده تا بتوان بحران سوریه را به نقطه مشخص رساند. به نظر می‌رسد که شخص پوتین همچنان به دنبال آشکار کردن اقدام‌های آمریکا در سوریه و حمایت واشنگتن از تروریست‌ها است که احتمال دارد تا تقابل نظامی میان دو کشور هم پیش برود. وی ادامه داد: محور اول بحث اختلاف‌نظر در خصوص تروریست‌های فعال در سوریه است. به گونه‌ای که از پنج سال گذشته تاکنون بالغ بر ۱۵۰ تا ۱۸۰ گروهک تروریستی در سوریه تشکیل شده‌اند که هرکدام یک هدف و ایدئولوژی به همراه تاکتیک نظامی خاصی را دنبال می‌کنند و همین موضوع علاوه بر به هم‌ریختگی امنیتی در سوریه موجب شده تا طرفین (آمریکا و روسیه) در گفت‌وگوهای سیاسی به راه‌حل صحیح نرسند. لذا این عدم هماهنگی در محور مذکور موجب می‌شود تا سطح اختلاف به سطوح پایینی و به کشورهایی که به عنوان بازیگران سطح دوم در محور سیاسی و میدانی سوریه حاضر هستند، سرایت کند.

این استاد دانشگاه با تاکید بر این‌که واشنگتن با به میان کشیدن پرونده‌های حضور روسیه در اوکراین و سوریه در صدد ایجاد محدودیت برای مسکو است، گفت: آنچه که باید دانست این است که آمریکا حضور نظامی روسیه در سوریه را تبدیل به یک پدیده بین‌المللی کرده و در صدد است از آن به عنوان یک کارت جدید در معادلات منطقه‌ای و مصادره پرونده سوریه به نفع خود استفاده کند. تا جایی که در برخی از کشورها شاهد هستیم عده‌ای اقدام به صف‌کشی در جلوی ساختمان سفارت‌های روسیه می‌کنند که این نشان از یک خط‌دهی علیه مسکو توسط واشنگتن است. از جهتی دیگر موضوع تحریم‌ها و گسترده شدن دایره آن علیه روسیه به میان آمده است. به نحوی که عده‌ای معتقدند آمریکا تحریم‌های بیشتری علیه روسیه وضع خواهد کرد اما واقعیت آن است که امکان افزایش تحریم‌ها بیش از این میزان وجود ندارد. چراکه در خصوص پرونده اوکراین و ادغام شبه‌جزیره کریمه به خاک روسیه تحریم‌هایی از سمت اروپا و آمریکا وضع شده است و به نظر می‌رسد سطح این تحریم‌ها بیش از حد فعلی افزایش پیدا نخواهد کرد.

وی در پایان یادآور شد: باید توجه داشت که پس از نشست لوزان، آمریکا اقدام به گفت‌وگو و با طرف‌های اروپایی در خصوص تحریم روسیه در خلال پرونده سوریه کرده است. احتمال این وجود دارد آمریکا بخواهد توسط کشورهای حاضر در قاره سبز تحریم‌هایی را علیه مسکو وضع کند. اما باید بدانیم حدود ۲۵ درصد از انرژی کشورهای اروپایی توسط روسیه تامین می‌شود و به نظر نمی‌رسد که این وضعیت بخواهد بیش از این افزایش پیدا کند. لذا به نظر می‌رسد نزدیک شدن مجدد آمریکا و روسیه  به یکدیگر در پرونده سوریه به نوعی این مفهوم را به دو طرف تحمیل کرده است که مسکو و واشنگتن باید به طور معقول از خواسته‌های خود عدول کرده تا بتوان بحران سوریه را به نقطه مشخص رساند. به نظر می‌رسد که شخص پوتین همچنان به دنبال آشکار کردن اقدام‌های آمریکا در سوریه و حمایت واشنگتن از تروریست‌ها است که احتمال دارد تا تقابل نظامی میان دو کشور هم پیش برود.

منبع: ایلنا

بازنشر یادداشت به معنای رد یا تایید نظرات نویسنده از سوی پایگاه اینترنتی شورای راهبردی روابط خارجی نیست.