شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
دکتر برنارد هورکاد در سخنرانی خود با موضوع «رسانه ها و گردشگری: ابزاری برای شناساندن واقعیتهای ایران معاصر و فرانسه» اظهار داشت: با وجود تحولات گسترده اجتماعی و فرهنگی در ایران، عدم ارائه تصویر صحیح از واقعیت های ایران توسط رسانه های غربی و فرانسوی بر روابط تهران و پاریس اثر گذاشته است.
وی افزود: اصلاح جریان ارسال حقایق ایران می تواند در آینده روابط این کشور با اروپا از جمله فرانسه بسیار ثمربخش باشد. رسانه ها و گردشگری ابزارهای اصلی در شناخت واقعی از ایران هستند که باید بیش از پیش در روابط ایران و فرانسه مورد توجه قرار گیرند.
دکتر محمدباقر خرمشاد هم در سخنرانی خود با عنوان «واکاوی روابط ایران و فرانسه» اظهار داشت: روابط ایران و فرانسه را میتوان بر اساس یک اصل مهم بینالمللی تحت عنوان واقعبینانه بودن انتظارات از طرف مقابل مورد بررسی قرار داد. یعنی اگر در روابط دوجانبه انتظارات از طرف مقابل واقع بینانه باشد روابط پایدار خواهد شد و بالعکس اگر نباشد در معرض تهدید قرار خواهد گرفت. این اصل به ویژه میتواند در خصوص انتظار طرفین در مسائل منطقه مورد بررسی قرار گیرد.
وی افزود: در حال حاضر، فرانسه به دنبال هرچه محدودتر شدن نفوذ ایران در منطقه و حتی به صفر رساندن آن است. اما این انتظار چقدر واقع بینانه است؟ در یک رویکرد خرد میتوان این انتظارات را در عراق، سوریه و یمن به خوبی مورد تحلیل قرار دارد.
دکتر خرمشاد گفت: در حالی که عراق در دوران صدام به عنوان کانون دشمنی با ایران تبدیل شده بود، اما بعدها اپوزیسیون این کشور اعم از کردها و شیعیان که در ایران پناهنده شده بودند، بعد از سقوط صدام توانستند در دموکراتیک ترین حالت در این کشور به قدرت برسند. در چنین شرایطی ایران به طور طبیعی به نفوذ قابل توجهی در عراق دست مییافت. ضمن آنکه ایران از دوران صفوی در عراق نفوذ معنوی داشته است. در چنین شرایطی آیا انتظار فرانسه در به صفر رساندن نفوذ ایران در عراق می تواند واقع بینانه باشد؟
وی افزود: این رویکرد در خصوص انتظارات غیر واقع بینانه فرانسه از ایران در سوریه نیز صدق می کند. در حالی که ایستادگی ایران در کنار سوریه و حزب الله لبنان در مقابله با داعش، باعث افزایش نفوذ ایران در سوریه شده است، آیا انتظار فرانسه در خروج ایران سوریه صحیح است و تا چه حد با واقعیت تطابق دارد؟
دکتر خرمشاد گفت: در یمن نیز در حالی که مقامات سعودی در برابر تقسیم قدرت با اپوزیسیون در جریان انقلاب این کشور مقاومت کردند و غرب نیز تمام و کمال با سعودیها همراه شده است، به نحوی که تحریم های شدیدی علیه یمنی ها ایجاد شکل گرفت و تمام زیرساخت های آن نابود شد؛ ایران از انصارالله حمایت معنوی میکند. به نحوی که می توان گفت آنچه که باعث افزایش نفوذ معنوی ایران در یمن و حتی سوریه شده است اشتباهات سعودی بوده است. در چنین شرایطی آیا انتظار از ایران برای نداشتن نفوذ در یمن معقول است؟
وی حقیقتهایی را که باید در تحلیل وضعیت ایران مد نظر داشت، به این ترتیب فهرست کرد: 1. ایران قدرتمند است. 2. ایران به دنبال هژمونی منطقه ای نیست. 3. ایران سایر قدرت های منطقه ای همچون عربستان و ترکیه را به رسمیت می شناسد. 4. ایران قبول دارد که ثبات در منطقه از طریق مذاکره و گفتگو ایجاد می شود. 5. ایران به دنبال ثبات در منطقه است و جنگ را به نفع هیچ کس نمی داند. 6. ایران پایه صلح در منطقه است و نه جنگ.
دکتر خرمشاد این انتظار را که فرانسه مقابل آمریکا قرار گیرد نیز غیرواقعبینانه خواند و گفت: باید به سمت واقعیتر کردن انتظارات رفت. البته اراده فرانسه در چند قطبی شدن جهان میتواند زمینه ای برای نزدیک شدن دو کشور باشد، همچنانکه این موضوع در خصوص مقاومت فرانسه در برابر آمریکا در لغو برجام یا در بحث منافع مشترک امنیتی نیز قابل اشاره است.
دکتر ژان کلود کو سران هم در سخنرانی خود با موضوع «افکار عمومی، رسانه ها و سیاست خارجی: فرانسه و ایران» ضمن مهم شمردن اهمیت نقش افکار عمومی در روابط کنونی ایران و فرانسه بر اهمیت ادراک و تصویر فرانسوی ها و ایرانی ها از یکدیگر تاکید کرد.
وی گفت: به نظر می رسد نقش نخبگان از جمله دانشگاهیان و روزنامهنگاران و هدایت کنندگان افکار عمومی در این امر بسیار مهم است و از همین رو تبادل دیدگاهها در قالب برگزاری نشست ها و کنفرانس ها و … برای اصلاح شناخت ها می تواند بسیار حائز اهمیت باشد.
دومین نشست گروه گفتگوی ژئوپلیتیک ایرانی و فرانسوی امروز به میزبانی شورای راهبردی روابط خارجی برگزار شد. این نشست با حضور متخصصان علمی و اجرایی ایرانی و فرانسوی، به میزبانی گروه و قطب علمی جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس و مشارکت شورای راهبردی روابط خارجی، انجمن ژئوپلیتیک ایران، بنیاد خانه علوم انسانی فرانسه و رایزنی فرهنگی سفارت فرانسه در تهران، با هدف توسعه مناسبات علمی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی دو جانبه و صلح و ثبات منطقهای از طریق همکاریهای دو طرف برگزار شد.
0 Comments