شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
دومین نشست گروه گفتوگوی ژئوپلیتیک ایرانی و فرانسوی با عنوان «روابط ایران و فرانسه از منظر ژئوپلیتیک» صبح امروز با همکاری شورای راهبردی روابط خارجی در دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد.
در بخش اول این نشست با موضوع «عوامل ژئوپلیتیکی موثر بر روابط دوجانبه ایران و فرانسه» دکتر محمدرضا حافظنیا، دکتر آینس لووالوا و دکتر سیروس احمدی به ترتیب به بررسی «تاثیر نظام بینالمللی بر روابط ایران و فرانسه»، «وضعیت ژئوپلیتیک منطقهای» و «مسائل ژئوپلیتیکی ناظر بر روابط دوجانبه ایران و فرانسه» پرداختند.
دکتر حافظنیا در سخنرانی خود تصریح کرد: در کل رابطه ایران و فرانسه تحت تاثیر 6 ساختار ژئوپلیتیکی قرار دارد که عبارت است از: سازمان ملل با نهادی به نام شورای امنیت؛ گروه 7؛ گروه 1+5؛ اتحادیه اروپا؛ استراتژی بحری که هسته مرکزی آن را ناتو تشکیل میدهد؛ و سازه ژئوپلیتیکی غرب که در برابر سازه شرق مطرح میشود.
این استاد دانشگاه گفت: در همه این ساختارها فرانسه نقش اصلی و در برخی از آنها نیز ایران نقش مهمی دارد، اما این ساختارها میتواند محدودیتهایی نیز برای سیاست خارجی کشورها ایجاد کند، زیرا در حالی که این ساختارها به نوعی با فرانسه همسویی دارند، اما با ایران و سیاستهایش نه تنها هماهنگ نیست، بلکه موضع انتقادی هم دارند؛ بنابراین این ساختارها الزاماتی ایجاد میکند که مانع از بهبود روابط ایران و فرانسه میشود.
وی این وضعیت را پارادوکس ژئوپلیتیکی توصیف کرد و گفت: این همان چیزی که است که الگوی روابط دو کشور را ناپایدار کرده است، اما همچنان فرصتهایی همچون پیشینه تاریخی روابط ایران و فرانسه، نیازهای متقابل اقتصادی تجاری، انرژی، گردشگری و … و نیاز متقابل ژئوپلیتیکی دو کشور برای همکاری در حوزههای مختلف از جمله در خاورمیانه، برای بهبود روابط دو کشور وجود دارد.
خانم دکتر آینس لووالوا هم احتمال خروج ایران از برجام را یکی از مباحث مهم در روابط کنونی ایران و فرانسه دانست که میتواند در ثبات خاورمیانه اثرگذار باشد.
به گفته وی، در حال حاضر فرانسه معتقد است که یک تفاهم حداقلی میان ایران و فرانسه میتواند به ثبات بیشتر منطقه ای منجر شود.
دکتر لووالوا از عربستان، سوریه و فلسطین به عنوان دیگر متغیرها در روابط ایران و فرانسه نام برد و گفت: در زمان ریاست جمهوری اوباما، آمریکا تلاش میکرد که نقش خود را در خاورمیانه کمرنگ کند و از این منطقه خارج شود؛ اما با به قدرت رسیدن ترامپ، شاهد دگرگونی در سیاست خارجی آمریکا هستیم که سعی دارد با حمایت از عربستان و اسرائیل موازنه قدرت در منطقه را برهم زند.
وی تصریح کرد: در این میان اروپاییها از جمله فرانسه نقش زیادی برای بازگرداندن ثبات به منطقه به ویژه از طریق روابط با ایران دارند.
دکتر سیروس احمدی هم در سخنرانی خود، روابط ایران و فرانسه را تحت تاثیر دو عامل ژئوپلیتیکی، یکی تشابه ژئوپلیتیکی ایران و فرانسه در منطقه و دیگری، اینکه سیاست خارجی فرانسه تابعی از روابط بریتانیا و آمریکا با سازه شرق بوده، دانست و گفت: هرگاه روابط ایران با غرب خوب بوده است روابط فرانسه با ایران نیز بهبود یافته است و بالعکس. از همین رو هیچگاه یک رابطه ساختاری میان دو کشور شکل نگرفته است.
وی گفت: ایران انتظار دارد که فرانسه سیاست های پایدار و مستحکمی را در رابطه با ایران دنبال کند و تحت تاثیر فشارهای آمریکا قرار نگیرد. از آنجا که دو طرف مواضع و منافع نسبتا مشترکی در بسیاری از حوزهها همچون لبنان، سوریه، عراق و همچنین برجام دارند، امکان بهبود روابط ایران و فرانسه وجود دارد.
بخش دوم این نشست هم عصر امروز، با موضوع «بسترها و عوامل توسعه همکاریها و روابط دوجانبه» با سخنرانی دکتر عبدالرضا فرجی راد با موضوع «رویکرد منطقهای روابط فرانسه و تاثیر آن بر ایران»، دکتر برنارد هورکاد (نقش روابط علمی و فرهنگی)، دکتر گوروان لوبرا و دکتر محسن اسلامی (سیاست خارجی فرانسه در قبال ایران در دوران ریاست جمهوری مکرون) برگزار میشود.
دومین نشست گروه گفتگوی ژئوپلیتیک ایرانی و فرانسوی فردا در محل شورای راهبردی روابط خارجی ادامه مییابد. این نشست با حضور متخصصان علمی و اجرایی ایرانی و فرانسوی، به میزبانی گروه و قطب علمی جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس و مشارکت شورای راهبردی روابط خارجی، انجمن ژئوپلیتیک ایران، بنیاد خانه علوم انسانی فرانسه و رایزنی فرهنگی سفارت فرانسه در تهران، با هدف توسعه مناسبات علمی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی دو جانبه و صلح و ثبات منطقهای از طریق همکاریهای دو طرف برگزار میشود.
0 Comments