جدیدترین مطالب

چندقطبی‌گرایی به‌مثابه دکترین راهبردی: منطق شراکت روسیه و چین در بحبوحه یک بحران سلطه‌طلبی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشم‌اندازهای بلندمدت درباره نحوه سازمان‌دهی نظام بین‌الملل است.»

تضعیف اعتبار آمریکا در پی تهدیدها و چرخش مواضع ترامپ برای دریافت عوارض در تنگه هرمز

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راه‌حل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره‌ است؛ چشم‌اندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»

نگاهی به ابعاد و چشم‌انداز تنش در روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنش‌های لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکل‌گیری نظمی تازه در رقابت‌های ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.

وخامت اوضاع در تنگه هرمز و چشم‌انداز مبهم برای خروج آمریکا از آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتش‌بسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرف‌کنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.

موازنه در زنجیره گلوگاه‌ها؛ از بازدارندگی دریاپایه تا دیپلماسی متکثر

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنش‌ها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشان‌دهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقه‌ای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه باب‌المندب را به یکدیگر پیوند داده است.

نقش هوش مصنوعی در لجستیک مشترک ارتش چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامه‌ریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیین‌کننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفته‌اند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابه‌جایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیب‌پذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل می‌کند.»

نتیجه معکوس راهبرد آمریکا در مهار فناوری چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمه‌هادی‌های پیشرفته، می‌تواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرط‌بندی آن‌گونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمه‌هادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»

چگونگی تلاش خاورمیانه برای ایجاد فضای مانور در حوزه هوش مصنوعی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونه‌ای از تحولی است که سال‌ها دور از توجه رسانه‌ها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمه‌نهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایه‌گذاری بلندمدت در زیرساخت‌ها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»

Loading

أحدث المقالات

چندقطبی‌گرایی به‌مثابه دکترین راهبردی: منطق شراکت روسیه و چین در بحبوحه یک بحران سلطه‌طلبی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط روسیه و چین صرفاً یک نزدیکی مصلحتی نیست؛ هرچند مصلحت نیز در آن نقش دارد. این روابط در واقع همگرایی چشم‌اندازهای بلندمدت درباره نحوه سازمان‌دهی نظام بین‌الملل است.»

تضعیف اعتبار آمریکا در پی تهدیدها و چرخش مواضع ترامپ برای دریافت عوارض در تنگه هرمز

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راه‌حل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره‌ است؛ چشم‌اندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»

نگاهی به ابعاد و چشم‌انداز تنش در روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنش‌های لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکل‌گیری نظمی تازه در رقابت‌های ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.

وخامت اوضاع در تنگه هرمز و چشم‌انداز مبهم برای خروج آمریکا از آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتش‌بسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرف‌کنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.

موازنه در زنجیره گلوگاه‌ها؛ از بازدارندگی دریاپایه تا دیپلماسی متکثر

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنش‌ها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشان‌دهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقه‌ای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه باب‌المندب را به یکدیگر پیوند داده است.

نقش هوش مصنوعی در لجستیک مشترک ارتش چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامه‌ریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیین‌کننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفته‌اند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابه‌جایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیب‌پذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل می‌کند.»

نتیجه معکوس راهبرد آمریکا در مهار فناوری چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمه‌هادی‌های پیشرفته، می‌تواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرط‌بندی آن‌گونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمه‌هادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»

چگونگی تلاش خاورمیانه برای ایجاد فضای مانور در حوزه هوش مصنوعی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونه‌ای از تحولی است که سال‌ها دور از توجه رسانه‌ها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمه‌نهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایه‌گذاری بلندمدت در زیرساخت‌ها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»

Loading

دیپلماسی واکسن و افول دموکراسی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همه‌گیری بیماری کرونا و آثار و پیامدهای آن موجب احیاء، بازتعریف و حتی تحول در مفاهیم مطرح و قابل‌بحث علوم مختلف از علوم تجربی و پزشکی تا علوم انسانی شده است. عابد اکبری - کارشناس مسائل بین‌الملل

یکی از حوزه‌های تحت تأثیر این همه‌گیری، روابط بین‌الملل و دیپلماسی است. بی‌تردید بخشی از روندها، چالش‌ها و بحران‌های موجود در روابط میان کشورها تحت تأثیر این همه‌گیری قرارگرفته است که بخشی از آن‌ها عبارت‌اند از:

  1. افزایش ملی‌گرایی در دنیایی با شعارهای پررنگ جهانی‌شدن: طی سه دهه اخیر و بعد از پایان جنگ سرد، از سوی کشورهای جهان به‌خصوص کشورهای غربی شعارهای پرطمطراق و پررنگ جهانی‌شدن و جهانی فکر کردن مطرح شده است. این شعارها حتی ایده پرداز و مشوق لشکرکشی نظامی و تحریم‌های ظالمانه بوده است که با عناوین فریبنده تقویت دمکراسی و آزادی موجب آسیب و ویرانی برخی از کشورها ازجمله در منطقه غرب آسیا شده است. حال در این فضا شاهدیم که با بروز یک بحران زیستی همین کشورهای مدعی جهانی کردن سیاست، فرهنگ و اقتصاد، به‌سرعت در لاک ملی خود فرو رفته و نه‌تنها روند طبیعی و عادلانه کالا و خدمات بهداشتی مورد نیاز را تسریع نکردند بلکه با هر ابزاری، خود به‌عنوان مخل این روند تبدیل شدند. به‌طوری‌که اکنون اخباری همچون ممنوعیت فروش تجهیزات پزشکی (ماسک و دستگاه تنفس مصنوعی)، احتکار واکسن، عدم اشتراک دستاوردهای علمی تولید واکسن و بدعهدی در اهدای کمک‌های اعلامی از سوی کشورهای ثروتمند به‌خصوص آمریکا، امری عادی محسوب می‌شود و نوعی آپارتاید را دراین زمینه تداعی می کند. همچنان که سازمان بهداشت جهانی بارها از رفتار دولت‌های غربی در عدم تحویل واکسن به دیگر کشورها گلایه کرده است. به‌ویژه آنکه، کشورهای درحال‌توسعه و فقیر به‌شدت در تنگنای اقتصادی و تجهیزات پزشکی ناشی از همه‌گیری این بیماری هستند.
  2. وزن‌کشی قدرت‌های بزرگ با اتهام زنی در مورد منشأ کرونا: جدا از بحث عمدی بودن یا غیرعمدی بودن گسترش بیماری کرونا، این موضوع تبدیل به فرصتی برای آمریکا شد تا علیه رقیب بالقوه خود یعنی چین وارد کارزار تبلیغاتی شود، این کشور را متهم به ایجاد این بحران کرده و وجهه بین‌المللی این کشور را خدشه‌دار کند. شاید پیش‌ازاین گفته می‌شد این ابزار پوپولیستی و رویکرد شخصی ترامپ برای کسب رأی در داخل آمریکا باشد ولی دستور دولت بایدن برای بررسی منشأ این بیماری نشان از یک راهبرد ضد چینی از سوی آمریکا دارد که می‌توان رگه‌های منازعه بین‌المللی را در آن یافت. این روند اگر بیش‌ازپیش گسترش یابد می‌تواند ضمن ایجاد اختلال در روند مبارزه جهانی علیه این بیماری، زمینه‌ساز یک بحران جدید در بروز بحران‌های سیاسی و امنیتی و حتی زیستی جدید شود که امنیت بین‌الملل را به مخاطره بیندازد.

با توجه به موضوعات فوق‌الذکر به نظر می‌رسد اگر فرایند موجود تداوم پیدا کند مبارزه جهانی با بیماری کرونا با اختلال روبرو می‌شود که زیان آن متوجه همه کشورهای جهان می‌شود. در این شرایط کشورهای جهان می‌بایست برای برون‌رفت از این بحران به دنبال اتخاذ راهبردها و سیاست‌های تعاملی‌تر برای مهار بحران باشند که یکی از ابزارهای مهم تحقق این امر تقویت دیپلماسی در حوزه‌های مختلف است. دیپلماسی می‌تواند ضمن گسترش همکاری میان کشورها در موضوعات مرتبط به مدیریت جهانی این بحران کمک شایانی کند. یکی از این انواع دیپلماسی می‌تواند در حوزه واکسن به‌خصوص کشورهای دارای قابلیت تولید صورت گیرد.

جمهوری اسلامی ایران اگرچه تحت شدیدترین تحریم‌های بین‌المللی قرار دارد ولی با توجه به ظرفیت‌های علمی و زیرساختی حوزه واکسن‌سازی در سطح منطقه‌ای توانسته گام بلندی در تولید واکسن کرونا بردارد و در صورت بهره‌برداری از خطوط تولید می‌تواند در چند ماه آینده ضمن تأمین مصرف داخلی، بخشی از درخواست‌های بین‌المللی را پاسخ بدهد. به‌خصوص اینکه مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران بارها بر قصد خود برای کمک به کشورهای دیگر به‌خصوص کشورهای فقیر تأکید کرده‌اند.

با توجه به این امر به نظر می‌رسد جمهوری اسلامی ایران می‌تواند با ابتکار تقویت دیپلماسی واکسن ضمن دعوت همه کشورهای جهان به گسترش تعامل و همکاری، سازوکارها و فرآیندهای لازم را برای تسریع توزیع عادلانه واکسن در سراسر جهان فراهم کند تا این بحران جهانی هرچه زودتر مدیریت و کنترل شود. دیپلماسی واکسن در صورت تحقق اهداف علاوه بر آنکه می‌تواند به‌عنوان یک الگو برای مدیریت بحران‌های زیستی مشابه در آینده باشد، می‌تواند به شکل مستقیم و غیرمستقیم به تولید قدرت بیشتر جمهوری اسلامی ایران در منطقه و نظام بین‌الملل کمک کند.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *