دکتر نوذر شفیعی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به تصمیم روسیه برای برگزاری نشست تروئیکای گسترش یافته (روسیه، آمریکا، چین و پاکستان) درباره افغانستان و با حضور نمایندگان دولت موقت طالبان اظهار داشت: لازمه حل بحران افغانستان این است که طالبان ضمن احترام به گروه‌های مختلف قومی و مذهبی دولت فراگیری تشکیل دهند که این گروه‌ها نمایندگان خود را برای حضور در آن معرفی کنند؛ نه اینکه طالبان افرادی را از گروه‌های قومی و مذهبی انتخاب کند.

این استاد دانشگاه با تأکید به مسئولیت طالبان در قبال امنیت داخلی و امنیت مرزها، افزود: اساساً وقتی دولتی هرچند موقت در کشور مستقر می‌شود مسئولیت‌هایی به عهده دارد که با عنوان کلی «امنیت» از آن یاد می‌شود، در این رابطه باید امنیت فیزیکی و امنیت روانی را در نظر داشت. از دولت موقت مستقر انتظار می‌رود با تهدیداتی که اکنون در افغانستان شاهد آن هستیم مقابله کند.

ضرورت همکاری و ابتکارهای جمعی برای تأمین امنیت منطقه

شفیعی ادامه داد: دولت موقت مستقر یا باید بتواند به‌تنهایی این امنیت را برقرار کند یا باید از دیگران به ویژه همسایگان تقاضای کمک کند. اگر طالبان در اجرای این امر مشکلاتی دارد، به ائتلافی از کشورها اجازه دهد تا در کنار طالبان با گروه‌های تروریستی مستقر در افغانستان مقابله کند. این تعهدی است که طالبان پیش‌ازاین به آمریکا، ایران، روسیه و چین داده است.

این کارشناس مسائل آسیا ضمن تأکید بر اهمیت همکاری‌های دوجانبه ایران و افغانستان خاطرنشان کرد: همکاری‌های اطلاعاتی و امنیتی با طالبان در شرایط فعلی برای مقابله با داعش بسیار سازنده است.

شفیعی افزود: اکنون شاهد ناکامی طالبان در اجرای تعهداتی که در گفتگو با کشورهای مختلف داشته است هستیم و در مواردی هم رسماً آن تعهدات را نادیده می‌گیرد که قابل‌پذیرش و توجیه نیست.

این استاد دانشگاه با اشاره به برخی جریان سازی‌های رسانه‌های غربی علیه ایران و ادعای کمک‌های پنهانی برای به قدرت رسیدن طالبان و عدم همراهی با خواست مردم افغانستان با هدف ایجاد نوعی جنگ روانی، تأکید کرد: ایران باید به ابتکارات چندجانبه توجه داشته باشد تا پیامدهای منفی درگیری در مسائل افغانستان، به‌طور یک‌جانبه متوجه ما نباشد. حسن ابتکار عمل چندجانبه، این است که کشورها نمی‌توانند «فریب» را در دستور کار خود قرار دهند.

وی با تأکید بر ضرورت توجه به مسائلی مانند حقوق بشر، چگونگی پیشبرد امور آموزش شهروندان و رفاه اقتصادی مردم افغانستان، گفت: طالبان باید به زنان اجازه تحصیل بدهد و به‌عنوان یک دولت هرچند موقت در قبال این مسائل مسئولیت دارد. این مسائل جزء بدیهی‌ترین اصولی است که طالبان باید رعایت نماید.

اهمیت ابتکار عمل جهانی در قبال تهدید داعش

شفیعی، تهدید داعش را در بلندمدت متوجه ایران، کشورهای منطقه و جهان دانست و یادآور شد: در شرایط فعلی عملاً کشورها با تهدیدی جهانی مواجه هستند که مقابله با آن مستلزم ابتکار عمل جهانی است.

در ادامه؛ این نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی افزود: طالبان می‌تواند در صورت رفع این نگرانی‌ها امتیازهایی، ازجمله به رسمیت شناختن این گروه و همکاری‌های بشردوستانه و گسترش مبادلات تجاری و اقتصادی، دریافت کند.

شفیعی اضافه کرد: کشورهای منطقه و کشورهای همسایه افغانستان، عموماً دغدغه‌های مشترک امنیتی دارند. اکنون پاکستان هم با مشکلاتی نسبت به طالبان مواجه شده و نسبت به محوریت قطر و ترکیه در گفتگوها با طالبان ناخشنود است. به همین دلیل هم پروازهای خود به کابل را متوقف کرده و مرزهای خود را بسته است. قطعاً این شرایط می‌تواند آغاز مناسبی برای همکاری‌های منطقه‌ای باشد.

وی همکاری‌های چندجانبه را عاملی در راستای منافع عمومی منطقه و خنثی کردن طرح‌های کشورهای فرا منطقه‌ای، خصوصاً آمریکا برشمرد و گفت: در این شرایط آمریکا دیگر تنها بازیگر نخواهد بود و نمی‌تواند با ناامن کردن محیط منطقه، برای رقبای خود ایجاد تهدید کند.

این استاد دانشگاه به اظهارات نماینده ویژه رئیس جمهور روسیه در امور افغانستان اشاره کرد که گفته بود انتظار نمی‌رود هیچ پیشرفت غیرمنتظره‌ای در نشست مسکو به وجود آید و افزود: طالبان با همه طرف‌هایی که اکنون در نشست مسکو قرار است مذاکره کند قبلاً هم مذاکراتی داشته است. طالبان خواهان نتیجه‌ای است که به تثبیت حکومتش کمک کند. باید به آن‌ها متذکر شد اگر به تعهدات خود عمل نکنند نباید انتظاری از سایر بازیگران برای همکاری در حوزه‌های مختلف داشته باشند.