عبدالرضا فرجی راد /  استاد ژئوپلیتیک دانشگاه

آمریکا با اعلام برگزاری نشست ضدایرانی در ورشو پایتخت لهستان، دور جدیدی از سیاست‌هایش علیه تهران را آغاز کرده است. درخصوص اهداف آمریکا از برگزاری این نشست می‌توان به مسئله خروج این کشور از برجام با هدف انزوای ایران و البته نتایج عکس آن اشاره کرد. درواقع دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا زمانی که در اردیبهشت ماه تصمیم به خروج یک‌جانبه از توافق هسته‌ای گرفت این گونه تصور می‌کرد که با این اقدام می‌تواند ایران را در انزوا قرار دهد، اما نه تنها ایران در انزوا قرار نگرفت بلکه شاهد منزوی شدن آمریکا پس از اعلام این تصمیم بودیم. بنابراین در مقطع کنونی، واشنگتن این سیاست‌ها را به بهانه تامین امنیت منطقه اما با هدف در انزوا قرار دادن ایران و اجماع بیشتر جهانی برای تحریم‌های اقتصادی علیه این کشور انجام می‌دهد.

البته آمریکایی‌ها اهداف فرعی دیگری را نیز از برگزاری نشست ضدایرانی در لهستان دنبال می‌کنند که از جمله می‌توان به ایجاد شکاف بیشتر بین اعضای اتحادیه اروپا اشاره کرد. کشورهای اروپایی به ویژه کشورهای غرب اروپا بر حفظ برجام تاکید دارند، اما کشورهای اروپای شرقی از آنجایی که امنیت‌شان در مقابل روسیه برای شان بسیار اهمیت دارد خیلی با سیاست‌های آمریکا از جمله در رابطه با مسئله ایران و برجام با واشنگتن مخالفت نمی‌کنند.

هدف دیگر تیم ترامپ از برگزاری نشست ورشو به اعضای شرکت‌کننده در آن بازمی‌گردد؛ حضور مقامات رژیم صهیونیستی در کنار مقامات کشورهای عربی و برخی دیگر از کشورها باعث می‌شود که تابوی مذاکرات و دست‌دادن‌های مستقیم بین سران اسرائیل و اعراب محافظه‌کار بشکند تا بتواند از قبل این موضوع، بحث معامله قرن را پیش ببرند.

اکنون مسئله دیگری که مطرح می‌شود این است که آیا آمریکا می‌تواند از برگزاری نشست ضدایرانی ورشو به اهداف مدنظرش دست پیدا کند یا خیر؟

این مسئله بستگی به آن دارد که کشورهایی که به نشست لهستان دعوت شده‌اند آیا در این نشست حضور پیدا خواهند کرد یا خیر و همچنین سطح حضور آنها به چه صورت خواهد بود؟ یعنی در سطح وزرا شرکت خواهند کرد یا در سطح پایین‌تر.

در اروپای غربی، بسیاری از کشورها چون می‌دانند این کنفرانس ضدایران و ضدبرجام است علاقه‌مند نیستد که در آن شرکت کنند. اما احتمالا اغلب کشورهای اروپای شرقی در این نشست حضور پیدا خواهند کرد.

البته کشورهایی مانند دانمارک و هلند که اخیرا با ایران مشکل پیدا کرده‌اند به نظر می‌رسد که در نشست حاضر شوند و یا انگلیس نیز احتمالا در سطح پایین شرکت خواهد کرد.

این مسئله را نیز نباید فراموش کرد که ترامپ بعد از تشکیل کنگره جدید به طور جدی دچار مشکل شده است.

درواقع از یک سو کنگره جدید برخلاف انتظارات، در مقام انتقاد از رئیس‌جمهور برآمده است و از سوی دیگر قاضی مولر در حال آماده کردن گزارش نهایی در باره دخالت روسیه در انتخابات آمریکا است.

همچنین چندی است که بحث جاسوسی رئیس‌جمهور آمریکا برای روسیه نیز مطرح شده است که اف بی آی  به صورت جدی در حال بررسی این موضوع است. لذا این موارد باعث شده است که ترامپ در داخل کشور وضعیت مناسبی نداشته باشد و تا یک ماه دیگر که نشست ورشو برگزار می‌شود اگر یکی از این پرونده‌ها علیه ترامپ به سرانجامی برسد یک بمب خبری در آمریکا منفجر می‌شود. در چنین شرایطی که ترامپ در یک مشکل جدی گرفتار شده است، کشورهایی که می‌خواهند در نشست لهستان شرکت کنند اوضاع را بررسی و سپس تصمیم به حضور یا عدم حضور در این نشست خواهند گرفت. البته در هر شرایطی کشورهایی مانند عربستان، بحرین، امارات و یا سران رژیم صهیونیستی در نشست شرکت می‌کنند. زیرا این دولت‌ها علاوه بر آنکه مطیع ترامپ هستند و به حمایت‌های واشنگتن نیاز دارند، دشمنی آشکاری نیز با جمهوری اسلامی ایران دارند. این در حالی است که اگر نشست ورشو در این سطح برگزار شود آمریکا را به اهداف مدنظرش نمی‌رساند. زیرا واشنگتن با برگزاری چنین نشستی به دنبال انزوای ایران و اجماع‌سازی علیه آن است، اما اگر کشورها از حضور در این نشست امتناع کنند آمریکا به هدفش نایل نمی‌شود.