جدیدترین مطالب

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

أحدث المقالات

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

داعش در پازل امنیتی آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: از زمان قدرت گرفتن طالبان در افغانستان و باتوجه به خلاء امنیتی ایجاد شده، فعالیت‌های تروریستی داعش در این کشور روندی افزایشی داشته است. محمد جلالی فرد و محمدرضا فرهادی – تحلیلگران مسائل منطقه

خصلت گروه‌های تروریستی این است که اولاً حالت تلماسه‌ای دارند؛ یعنی هسته‌های خود را سریعا برای اجرای عملیات تروریستی سازمان‌دهی می‌کنند و ثانیاً حالت مک دونالدی دارند؛ یعنی باتوجه به شرایط به وجود آمده در مکان‌های مختلف سریعاً رشد و اقدام به تاسیس پایگاه‌های نظامی می‌کنند.

این دو ویژگی در افغانستان کاملا مشهود است و داعش از این وضعیت استفاده حداکثری کرده و اقدامات خود را برپایه مسائل و مشکلات کنونی این کشور بنا نهاده است. باتوجه به اقدامات تروریستی داعش و اقدام اخیر آن‌ها در منطقه هرات توجه به نکات زیر ضروری است:

  • داعش در مقطعی تمرکز عملیاتی خود را بر روی شیعیان قرار داده بود و با ادعاهای واهی همچون دشمن دور و نزدیک، اقدامات خود را توجیه می‌کرد؛ اما در مقاطع اخیر برخی اقدامات تروریستی داعش علیه سایر اقلیت‌های دینی در افغانستان صورت گرفته و این نشان می‌دهد که شعارهای این گروه بر مبنای جنگ با شیعه کاملا دروغین است و از نظر این گروه هرکس خارج از دایره داعش باشد، مورد حمله قرار می‌گیرد.
  • داعش به عنوان یک کارت بازی در دست آمریکا در افغانستان یفای نقش می کند و این امر را می‌توان در راهبرد کلی آمریکایی‌ها مبنی بر بی‌ثبات‌سازی در سطح منطقه‌ای تعریف کرد. داعش از یک سو به عنوان تهدید برای طالبان ایفای نقش می‌کند و از سوی دیگر به عنوان تهدیدی برای ایران، روسیه و حتی چین تلقی می شود. در کنار این دو گزاره، داعش به عنوان ابزاری برای دخالت‌های بیشتر آمریکا در افغانستان به بهانه‌ی مبارزه با تروریسم است.
  • بیشتر توان داعش در افغانستان بر مسئله ایجاد چالش امنیتی برای طالبان قرار گرفته است، زیرا این گروه معتقد است که با فشارهای اعمال شده بر طالبان در این عرصه به دو نتیجه خواهد رسید: الف) طالبان را در حوزه‌های مختلف جغرافیایی درگیر مسائل امنیتی می‌کند و تمرکز آن را در حوزه‌های مختلف بهم می‌ریزد؛ ب) تکثر فعالیت‌های جغرافیایی شرایط را برای عدم مقابله طالبان با آنهاکاهش می‌دهد. درنتیجه این دو مورد فشارهای داخلی و خارجی بر روی طالبان در جهت استقرار امنیت تشدید می‌یابد و همین عاملی در جهت ضربه زدن به طالبان می‌شود.
  • طالبان در مقطع یک ساله کنونی بیشترین درگیری‌ها را با داعش داشته و حضور و نفوذ این گروه را در افغانستان برای خود مفید نمی داند. حسب همین شرایط است که داعش نیز تمام تمرکز خود را بر روی اقدامات امنیتی و تخریبی در افغانستان قرار داده است.
  • داعش در اقدامات خود در افغانستان از تاکتیک عملیات با مقیاس کوچک استفاده می‌کند، یعنی به دنبال ضربه زدن و انجام اقداماتی است که بیشترین حجم تخریبی و تلفات انسانی را در پی داشته باشد. به همین منظور تمرکز فعالیتی داعش بر روی اماکنی همچون مساجد است که محل تجمع و حضور حداکثری افراد است.
  • خطر اقدامات امنیتی داعش فعلا به افغانستان محدود می‌شود و این احتمال وجود دارد که این نوع عملیات‌ به سایر مناطق همچون آسیای مرکزی و شبه قاره نیز کشیده شود. در این راستا داعش به دنبال بسط حوزه جغرافیایی و فکری خود به مناطقی خارج از افغانستان است که بتواند از طریق این گزاره نفوذ امنیتی و گزاره تخریبی خود را تقویت کند.
  • داعش با این گونه اقدامات در پی آن است که این پیام را به افکار عمومی انتقال دهد که گرچه حوزه حکومتی آن از بین رفته، اما حوزه عملیاتی و ماموریتی آن همچنان پابرجاست. یعنی همان عملیات‌ انتحاری با هدف قراردادن اجتماعات بدون توجه به مکان عملیاتی. در واقع داعش این گزاره را القا می‌کند که توان عملیاتی آن محدود به چند حوزه نیست و می‌تواند در حوزه‌های مختلف عملیات کند. البته باید توجه داشت که شرایط موجود در افغانستان این فضا را برای داعش فراهم کرده است، وگرنه این گروه از چنان توان عملیاتی برخوردار نیست.

 

ارزیابی نهایی

داعش در پی آن است که حوزه‌های ماموریتی و عملیاتی خود را در نقاط مختلف منطقه و حتی فرامنطقه‌ای گسترش دهد و مترصد است این امکان را با انجام عملیات‌ انتحاری فعلی در افغانستان فراهم کند. همه‌ی این موارد نشان دهنده آن است که عواملی در پشت پرده و به صورت سازمان دهی شده حمایت‌های مختلفی را از این گروه به عمل می‌آورند که شرایط را برای احیای فعالیت‌های داعش فراهم کنند. حمایت‌هایی که آمریکایی‌ها در این زمینه از داعش انجام می‌دهند، برای رسیدن به چند هدف است که مهمترین آن ایجاد بی ثباتی در افغانستان و سپس تعمیم آن به کشورهای پیرامونی است.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *