عبدالرضا فرجی راد/ کارشناس مسائل بین‌الملل

بنابراین تصمیم آمریکا برای خروج نیروها از سوریه و افغانستان یک تصمیم شخصی از سوی رئیس‌جمهور این کشور تلقی می‌شود و این تصمیم شخصی در جهت منافع ترامپ، منافع انتخاباتی آینده وی و در واقع به دلیل به دست گرفتن مجلس نمایندگان توسط دموکرات‌ها اتخاذ شده است. ترامپ با توجه به مشکلاتی که در آینده پیش‌بینی می‌کند، قصد دارد که با چنین تصمیماتی از دردسرهای احتمالی آتی بکاهد. ضمن اینکه دونالد ترامپ با چنین اقداماتی یک سری معاملات شخصی را نیز دنبال می‌کند؛ به عنوان مثال در خصوص مسئله سوریه به نظر می‌رسد که میان وی و رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه یک سری بده بستان‌ها صورت گرفته است تا اردوغان در رابطه با قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی کوتاه بیاید و دست از افشای حقایق بردارد. چرا که قتل خاشقجی منافع خانوادگی ترامپ را به خطر انداخته و شخص وی به همراه داماد، پسر و دخترش در این قضیه به نوعی دچار مشکل و دردسر شده‌اند. به بیان دیگر کنار رفتن محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی به عنوان متهم این پرونده می‌تواند مشکلات جدی هم از نظر استراتژیک و هم از نظر مالی بر روی دوش رئیس‌جمهور آمریکا قرار دهد.

مسئله دیگر به روسیه مربوط می‌شود؛ با نزدیک شدن به انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، ترامپ باید بهتر از قبل، هوای ولادیمیر پوتین همتای روس خود را داشته باشد. چون اکنون بحث تحقیقات قاضی مولر مطرح است و وی منتظر است که دموکرات‌ها مجلس نمایندگان را به دست بگیرد و سپس اطلاعاتی که در مورد دخالت روسیه در انتخابات آمریکا دارد را افشا کند. لذا ترامپ در این خصوص در شرایط بسیار سخت و حساسی قرار دارد.

در این موضوع خاص، روسیه می‌تواند کمک کند و این دردسر را کاهش دهد. یعنی اگر روس‌ها از ترامپ امتیاز نگیرند و این برآورد را نداشته باشند که وی در دوره بعدی انتخابات ریاست جمهوری از باقی کاندیداها برای مسکو بهتر است طبیعتا با او همکاری نخواهند کرد. اگر ترامپ نتواند نظر مثبت مسکو را جلب کند، ممکن است روس‌ها نیز تایید کنند که دوستان یا پسر ترامپ با نماینده روسیه در زمان انتخابات مذاکراتی داشته‌اند تا هیلاری کلینتون را شکست دهند.

از این رو چون روسیه در سوریه بسیار فعال است، آمریکا با خروج نیروهایش از سوریه بدون شک امتیازاتی هم به مسکو داده است.

مسئله سوم که می‌توان بدان پرداخت اما احتمال آن ضعیف است اینکه ترامپ احساس می‌کند مسائل لبنان و رژیم اسرائیل به نحوی در حال پیش رفتن  است که احتمال یک درگیری نظامی وجود دارد. این در حالی است که وقتی این درگیری رخ دهد حتما آمریکا باید در درجه نخست از اسرائیل حمایت‌های اطلاعاتی، سیاسی، مالی، تسلیحاتی، سازمان مللی و شورای امنیتی داشته باشد. در درجه دوم نیز اگر رژیم اسرائیل در عرصه نظامی کم بیاورد آمریکا باید حمایت نظامی انجام دهد. این حمایت‌ها ممکن است نیروهای آمریکا را در وهله اول در سوریه و سپس در افغانستان به خطر بیاندازد. در نتیجه این مسئله می‌تواند به ضرر رئیس‌جمهوری آمریکا تمام شود. زیرا تمرکز ترامپ اکنون روی انتخابات است و هیچ چیز را فدای آن نمی‌کند. البته من این گزینه را در برابر دو گزینه نخست برای ارزیابی دلایل تصمیم‌ ترامپ  در خروج نیروهایشان از سوریه و افغانستان خیلی محتمل نمی‌دانم اما جای بحث داشت.

لذا با در کنار هم قرار دادن این موضوعات تاحدودی می‌توان به این نتیجه رسید که چرا دونالد ترامپ به یکباره تصمیم به خروج نیروهایشان از سوریه و افغانستان گرفت و موجبات نگرانی متحدان غربی‌اش چون پاریس و متحدان منطقه‌ای چون ریاض و تل‌آویو را فراهم آورد.