رضا مجیدزاده -کارشناس مسائل بین‌الملل

جدال دونالد ترامپ با کنگره آمریکا برای تائید بودجه ساخت دیوار مرزی با مکزیک تازگی ندارد؛ چرا که او یک بار هم در خردادماه سال جاری هشدار داده بود که در صورت عدم تخصیص این بودجه، در ماه سپتامبر 2018، دولت را تعطیل خواهد کرد. ترامپ بودجه‌ای در حدود 25 میلیارد دلار برای تکمیل این دیوار می‌خواهد اما طرح سنا، تخصیص یک بودجه 1.6 میلیارد دلاری است. هرچند که برآوردهای اولیه مقامات حفاظت مرزی امریکا، بودجه لازم برای ساخت این دیوار بالغ بر 600 کیلومتر را در حدود یازده میلیارد دلار نشان می‌دهد و با وجود شعارهای انتخاباتی ترامپ، مکزیک حاضر نیست تا بخشی از بودجه این کار را به عهده بگیرد. سیاست اعلامی ترامپ برای لزوم این دیوارکشی مرزی، امنیت ملی امریکا از منظر ایجاد مانعی برای قاچاق انسان و مواد مخدر است که جلوی سیل مهاجران ورودی از مکزیک به داخل خاک امریکا را نیز می‌گیرد.

در حال حاضر، تخصیص بودجه به دیوارکشی در مرز امریکا و مکزیک به یک بازی چانه‌زنی بین ترامپ و کنگره تبدیل شده است. نتیجه این چانه‌زنی به قدرت چانه‌زنی طرفین آن بستگی دارد؛ بر پایه منطق بازی چانه‌زنی، قدرت چانه‌زنی ترامپ، برابر با هزینه دمکرات‌ها و کنگره در صورت عدم موافقت با خواسته او در مقایسه با هزینه موافقت آن‌ها با شرایط ترامپ است. به‌عبارت‌دیگر، درصورتی‌که تفاضل هزینه مخالفت کنگره با ترامپ با هزینه موافقت آن با ترامپ، از تفاضل مخالفت و موافقت ترامپ با بودجه تخصیصی کنگره بیشتر باشد آنگاه وزنه قدرت چانه‌زنی به سمت موضع ترامپ سنگین‌تر خواهد شد. ترامپ برای نشان دادن قدرت چانه‌زنی خود بسیاری از ادارات کابینه و آژانس‌های دولتی فدرال را از روز شنبه متوقف کرده و هشدار داده است که احتمال دارد این تعطیلی تا ژانویه و بازگشت دمکرات‌ها برای کنترل مجلس نمایندگان، ادامه پیدا کند. ترامپ کارمندان فدرال را از کار در روز کریسمس معاف کرده و نزدیک به 800 هزار کارمند فدرال باید بدون دریافت حقوق، یا به کار مشغول شوند یا در منزل بمانند.

اکنون هزینه مخالفت کنگره با تصمیم ترامپ، برابر با زیان وارد به اقتصاد و سیاست امریکا در اثر تعطیلی دولت فدرال است که حتی می‌تواند بازارهای مالی این کشور را نیز تهدید کند. هزینه موافقت آن‌ها با طرح ترامپ، بودجه‌ تخصیصی به دیوارکشی است که به‌اندازه خواسته ترامپ افزایش پیدا می‌کند و به دنبال آن، تأمین مالی این بودجه، روی ارزش دلار فشار ایجاد خواهد کرد؛ این فشار همسان فشاری است که روی طرح کمک دولت به بازسازی ساختار مالی امریکا پس از بحران 2009 توسط باراک اوباما به دلار و بدهی‌های دولت امریکا تحمیل شد.

هزینه مخالفت و موافقت ترامپ با طرح کنگره چقدر است؟ مایک پنس در چانه‌زنی بر سر بودجه پروژه دیوار مکزیک، به‌جای ۵ میلیارد دلار اولیه رقم 1/2 میلیارد را به سنا پیشنهاد کرد اما موضع سنای آمریکا تخصیص حداکثری 3/1 میلیارد دلار به بودجه دفاع مرزی است؛ بنابراین هزینه مخالفت ترامپ با طرح کنگره یعنی ادامه چانه‌زنی که مشکلاتی برای اقتصاد امریکا به همراه دارد و عدم تحقق دیوارکشی مکزیک هم می‌تواند صدمه دیگری برای شخصیت ترامپ باشد که کوله‌باری از رسوایی‌های اخلاقی و مالی را به دوش می‌کشد. هزینه موافقت ترامپ با طرح کنگره یعنی بسنده‌ کردن او به بودجه‌ای حداقلی که نمایشی بسیار کوچک از خواست او برای نمایش یک ابرقهرمان اشتغال‌زا و فردی است که به دور کشورش دیوار می‌کشد تا اقتصاد ملی را تقویت کند. شاید این تفاضل هزینه مخالفت و موافقت را بتوان در یک‌کلام، لطمه به اعتبار خدشه‌دار شده ترامپ دانست.

اکنون باید تفاضل هزینه‌ها را مقایسه کرد! یک مؤلفه مهم در این مقایسه، اثر پذیرش طرح ترامپ روی اعتبار دمکرات‌هاست و آن‌ها نیاز دارند تا بتوانند برای رقابت انتخاباتی 2020، تائید افکار عمومی را جلب کنند. واکنش افکار عمومی و مالیات‌دهندگان به تبعات هر دو خواسته نیز تعیین‌کننده است. احساس ناامنی درنتیجه استمرار تعطیلی دولت و نگرانی از آینده اقتصاد امریکا می‌تواند کفه را به سمت ترامپ سنگین‌تر کند. به تعبیری، هنوز وزنه به سمت ترامپ سنگینی می‌کند و این سنگینی بیشتر از موقعیت او به‌عنوان رئیس‌جمهور امریکا ناشی می‌شود؛ همانند سنگینی وزنه به نفع اوباما در دو دوره قبل! ازاین‌روی، انتظار می‌رود چانه‌زنی همچنان ادامه یابد و در نهایت، واکنش‌های عمومی به مواضع دو طرف چانه‌زنی در تعیین نتیجه کشمکش کارگر افتد.