حمید خوش‌آیند  – کارشناس مسائل منطقه

اگرچه از زمان تشکیل کابینه فعلی، نتانیاهو با مشکلات داخلی زیادی مواجه بوده و هر هفته شاهد برگزاری اعتراضات و تجمعات ضددولتی علیه کابینه او بوده‌ایم، اما با آغاز عملیات طوفان الاقصی و به موازات ادامه جنگ در غزه، بر عمق و دامنه مشکلات افزوده شده و با تشدید مخالفت‌ها و اعتراضات داخلی، نتانیاهو با «چالش‌های پرمخاطره» به‌خصوص در دو عرصه سیاسی و امنیتی مواجه شده است.

عملکرد نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در مقابله با عملیات طوفان الاقصی و «شکست» در دستیابی به اهداف جنگ غزه و اصرار عجیب نتانیاهو بر ادامه جنگی که در چشم‌انداز آن هیچ موفقیتی وجود ندارد، موقعیت سیاسی او را در میان متحدین افراط‌گرایش نیز «متزلزل» کرده است، تا جایی که او اکنون سایه سهمگین «سقوط» را بیش از هر وقت دیگری بر سر خود حس می‌کند.

در حال حاضر اختلافات زیادی بر سر موضوعات مختلف جنگ از تبادل اسرا گرفته تا آتش‌بس و … میان نتانیاهو و دیگر وزرا وجود دارد. اختلاف‌نظرهای شدید و چندین باره او با گالانت وزیر جنگ، سرکشی‌های سیاسی بنی گانتز وزیر امور خارجه، رویارویی با وزاری تندرو بر سر پیش‌نویس قانون معافیت خدمت سربازی یهودیان افراطی ارتدوکس در کنست و کشمکش‌های داخل کابینه که منجر به استعفای «گیدئون سار» رئیس حزب «امید نو» و وزیر کابینه جنگ شده، از جمله اختلافات مهمی است که باعث تعمیق شکاف در درون کابینه نتانیاهو شده است؛ این مسأله می‌تواند بر روند استعفای سایر وزرا و تسریع فروپاشی دولت تأثیر جدی داشته باشد.

به موازات اختلافات داخلی کابینه که تنها بخشی از آن به بیرون درز کرده است، خانواده اسرا، مخالفان جنگ و ساکنان اراضی اشغالی نیز در ادامه اعتراضات خود، در 31 مارس / 12 فروردین بزرگ‌ترین تظاهرات را در بیت‌المقدس علیه نتانیاهو از زمان آغاز جنگ در غزه برگزار کردند. معترضان به خاطر عملکرد سیاسی، نظامی و فساد مالی نتانیاهو، خواستار پذیرش آتش‌بس، آزادی اسرا، کناره‌گیری نتانیاهو از قدرت و برگزاری انتخابات زودهنگام هستند.

مخالفت‌ها با نتانیاهو به‌حدی است که «یائیر لاپید»، نخست‌وزیر پیشین رژیم صهیونیستی و رئیس احزاب مخالف کابینه فعلی در سخنانی خطاب به نتانیاهو اظهار داشته است: «نبرد با حماس، مذاکره مبادله اسرا، جبهه شمال و اوضاع کابینه به‌علت زمامداری تو فلج و شکست خورده است».

از زمان تشکیل رژیم صهیونیستی تاکنون، هیچ رئیس کابینه‌ای به اندازه نتانیاهو تا این حد درگیر چالش‌های داخلی حتی از سوی متحدان خود نبوده است. او تنها نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی است که در حال حاضر با یکی از جدی‌ترین «تهدیدها» برای حفظ ائتلاف خود مواجه است. این در حالی است که چالش‌ها از ناحیه جامعه صهیونیستی نیز وی را در شرایط «خطرناکی» قرار داده است.

اصرار او بر «پیروزی کامل» بر حماس، بدون در نظر گرفتن پیامدها و هزینه‌های جنگ، علاوه‌بر اینکه چالش‌های بزرگی در پیش‌روی رژیم غاصب قرار داده است، بحران‌های درونی رژیم صهیونیستی را هم از کنترل خارج کرده و شکاف‌های موجودیتی بیشتری در جامعه آن به وجود آورده است.

بسیاری در داخل اسرائیل اعم از مخالفان و متحدان نتانیاهو مدام این ایده را تکرار می‌کنند که او در حال انجام یک «بازی خطرناک» است و جنگ را در خدمت «اهداف سیاسی» خود قرار داده است. مدیریت گسیخته او باعث شده است حتی صهیونیست‌هایی هم که از تلاش‌ها برای نابودی حماس حمایت می‌کردند، از آن خسته شده و خواستار پایان جنگ و پذیرش آتش‌بس شوند.

عملکرد نتانیاهو در جنگ غزه و مدیریت پیامدهای آن به‌گونه‌ای است که براساس یک نظرسنجی سیاسی که در اواخر ماه دسامبر گذشته انجام شد، تنها 15 درصد از صهیونیست‌ها خواهان ماندن نتانیاهو پس از پایان جنگ بودند!

امروز بخش عمده‌ای از تصمیمات و اقدامات نتانیاهو در داخل اراضی اشغالی و خارج از آن از جمله هدف قرار دادن فرماندهان مقاومت اسلامی در لبنان و سوریه و همچنین حملات تروریستی علیه مستشاران ایرانی و حمله به اماکن دیپلماتیک، بر «بقای سیاسی» و نه منافع رژیم متمرکز است.

به‌عبارتی، او به «شگرد قدیمی» خود که در مواقع بحرانی بارها از آن استفاده کرده متوسل شده و برای برون رفتن از بحران‌های داخلی و انحراف افکار عمومی از مشکلات اصلی و تقویت پایگاه مردمی و سیاسی خود، به تشدید اقدامات و سیاست‌های تحریک‌آمیز علیه مقاومت در اراضی اشغالی و منطقه دست می‌زند که این اقدامات نیز تهدیدهای موجودیتی رژیم صهیونیستی را افزایش داده است.

عملکرد نتانیاهو در جنگ غزه که بیش از 100 میلیارد دلار خسارت برای رژیم صهیونیستی به‌وجود آورده و اقتصاد این رژیم را نابود کرده و بازدارندگی آن را از بین برده است، بقاء وی در قدرت و آینده سیاسی‌اش را به‌شدت در معرض تهدید قرار داده است. جنگ غزه به هر نتیجه ای که منتهی شود، پایان آن، قطعاً با «مرگ سیاسی» نتانیاهو همراه خواهد شد.