جدیدترین مطالب
محدودیتها در روابط روسیه و ترکیه در فضای بحرانی منطقه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مشارکت راهبردی» عنوانی است که مدتها برای توصیف روابط روسیه و ترکیه به کار میرود؛ اما متغیرهای شکلدهنده این روابط پیچیدهتر شدهاند. مسائل امنیت منطقهای، تجارت و انرژی، بهویژه اختلافات در خاورمیانه، قفقاز جنوبی و امنیت کشتیرانی در دریای سیاه، تابآوری روابط دو کشور را به بوته آزمون گذاشتهاند.»
نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیجفارس
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقهای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکلگیری در محافل سیاسی است که میتواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»
انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفهای چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قانون شتاببخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق میدهد که لندن ترجیح میدهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکتها به برخی طرحهای یارانهای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزانقیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»
«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « در واشنگتن هیچکس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمیکند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحثهای پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات میتواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامههای محدودکننده اختیارات جنگی رئیسجمهور، احضاریههای کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبهرو هستند: وتوی رئیسجمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»
انتخابات میاندورهای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترلشده
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، اگرچه میتواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیمگیریهای داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما بهدلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»
آیندهای برای خلیجفارس: تبدیل گفتوگو به امنیت منطقهای
شورای راهبردی آنلاین -رصد: «امنیت خلیجفارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکتهای خارجی مورد بحث قرار میگیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز میشود، عاملی سادهتر میتواند تعیینکننده باشد: آیا دولتها میتوانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیتها روشن نیست، بهسرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»
أحدث المقالات
محدودیتها در روابط روسیه و ترکیه در فضای بحرانی منطقه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مشارکت راهبردی» عنوانی است که مدتها برای توصیف روابط روسیه و ترکیه به کار میرود؛ اما متغیرهای شکلدهنده این روابط پیچیدهتر شدهاند. مسائل امنیت منطقهای، تجارت و انرژی، بهویژه اختلافات در خاورمیانه، قفقاز جنوبی و امنیت کشتیرانی در دریای سیاه، تابآوری روابط دو کشور را به بوته آزمون گذاشتهاند.»
نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیجفارس
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقهای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکلگیری در محافل سیاسی است که میتواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»
انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفهای چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قانون شتاببخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق میدهد که لندن ترجیح میدهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکتها به برخی طرحهای یارانهای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزانقیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»
«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « در واشنگتن هیچکس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمیکند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحثهای پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات میتواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامههای محدودکننده اختیارات جنگی رئیسجمهور، احضاریههای کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبهرو هستند: وتوی رئیسجمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»
انتخابات میاندورهای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترلشده
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، اگرچه میتواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیمگیریهای داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما بهدلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»
آیندهای برای خلیجفارس: تبدیل گفتوگو به امنیت منطقهای
شورای راهبردی آنلاین -رصد: «امنیت خلیجفارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکتهای خارجی مورد بحث قرار میگیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز میشود، عاملی سادهتر میتواند تعیینکننده باشد: آیا دولتها میتوانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیتها روشن نیست، بهسرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»
قطب شمال عرصه جدید رقابت قدرتهای جهانی؛ افزایش سرمایهگذاری برای مقابله با نفوذ چین و روسیه

رضا مجیدزاده – پژوهشگر روابط بینالملل
تحولات ژئواکونومیکی و ژئوپلیتیکی از جمله پیشرانهای تبدیل این تنشها به جنگ و جبههبندیهای امنیتی- نظامی است که در قلمروهای متنوعی به چشم میخورد؛ قطب شمال از جدیدترین این قلمروهاست که با وجود اختلاف مالکیت بین کشورهای همجوار این منطقه، به تازگی به عرصه جبههبندیهای امنیتی – اطلاعاتی نیز تبدیل شده است که در جدیدترین آن شبکهسازی کانادا با کشورهای شمال اروپا قابل توجه است. اما چرا این حوزه تقابل جدید اهمیت دارد و بازیگران موثر در این حوزه کدامند؟
قطب شمال جغرافیایی در اقیانوس منجمد شمالی و در نزدیکی جزیره گرینلند واقع شده است. تخمینهای اولیه سازمان زمینشناسی آمریکا دال بر این است که بیش از 20 درصد از منابع نامکشوف و قابل استخراج جهان، از جمله 160 میلیارد بشکه نفت و 30 درصد از گاز طبیعی جهان، در این منطقه و در شمال مدار شمالگان است. در زمینه مالکیت ناحیه نفتخیز قطب شمال، کانادا و روسیه اعلام حاکمیت ملی کردهاند و در سال 2014 نیز دانمارک مدعی قلمرویی حدودا 900 هزار کیلومتر مربعی در نزدیکی گرینلند شده است. در واقع، رقابت اصلی بین روسیه، نروژ، کانادا، دانمارک و آمریکا است که میتوانند ثابت کنند که رشتهکوه یا تیغه لومونوسف تا کشور آنها ادامه دارد.
دگرگونیهای اقلیمی سبب تغییرات چشمگیری در محیط قطب شمال شده است و افزایش دسترسی به منابع این منطقه، عرصه جدیدی از رقابت جهانی را در این منطقه تقویت میکند. همچنین، گرمایش جهانی، از جمله جداشدن قطعه یخی به اندازه مساحت پاریس، بدان معناست که مسیر تجاری این منطقه بزودی در دسترس خواهد بود؛ احتمال دارد این گرمایش تا سال 2040 منطقه را یخزدایی کند که گشایش مسیرهای دریایی جدید،از پیامدهای مهم آن خواهد بود و این رقابت را تا حد زیادی شدت میبخشد. افزون بر این، جنگ روسیه – اوکراین نیز عاملی دیگر است که رویکرد کشورها به این منطقه را فقط به موضوعات اقلیمی و منابع قطب شمال، محدود نمیسازد؛ موضوع پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو نشان میدهد که بازآرایی ائتلافها در بستر تقابلهای غرب و شرق نیز اهمیت دارد؛ تقابلهایی که تفاوت آن با دوران جنگ سرد در رقابت ایدئولوژیک نیست بلکه شبکهسازی و ائتلافسازی برای تسلط بر منابع و فضاهای جریان منابع است که بخش مهمی از آن در رقابت بین کریدورها نمایان است.
در حاشیه نشست وزرای دفاع ناتو در هفدهم اکتبر 2024، وزاری دفاع کانادا و دانمارک همراه با وزرای خارجه جزایر فارو و نمایندگانی از گرینلند، فنلاند، نروژ و سوئد و ایسلند درباره تعهد خود به ارتقای همکاری در زمینه امنیتی و دفاعی در قطب شمال تاکید کردند. بیانیه رسمی دولت کانادا درباره این نشست، حاوی عبارتهایی از این قبیل است: محیط تهدید در قطب شمال، فرصتهای تقویت اطلاعات و اشتراک اطلاعات برای دستیابی به یک تصویر عملیاتی مشترک، تهدیدهای نوپدید از جانب دشمنان بالقوه در سطح ملی و بینالمللی و توانایی بازدارندگی در برابر تهدیدات دشمنان احتمالی و تعهد به مشارکت در عملیات و تمرین مشترک. در دیداری دیگر، وزیر خارجه کانادا با همتایان دانمارکی، فنلاندی، ایسلندی و نروژی و سوئدی درباره بررسی روشهایی برای «گفتگوهای امنیتی قطب شمال» توافق کردند. البته این گفتگوها در زمینه سرمایهگذاری در قطب شمال و مقابله با نفوذ چین و روسیه نیز خواهد بود.
اقتصاد شبکهای امروزی بر اساس زنجیرههای جهانی ارزش کار میکند و هندسه جدید جهان بر اساس نیروهای پیشران این اقتصاد، شکل میگیرد. از جمله این پیشرانها نیاز به برندینگ مجدد است که یک کشور را شایسته اتصال به زنجیرههای ارزش جهانی نشان میدهد. از دیگر پیشرانها تشکیل حلقهها و شبکههای همکاری است که امنیت و بازدارندگی نسبی در برابر تهدیدات بالقوه رقبا را به وجود میآورد. سومین پیشران نیز همراهسازی افکار عمومی توسط پلتفرمهای عصر تکنوفئودالیسم است که تصویر و برند کشورها را در نزد جهانیان سفید یا سیاه نشان میدهد. حوزه جدید تقابل در قطب شمال در نتیجه این تحولات و فعالیت این پیشرانها شکل گرفته است و نشان میدهد که جهان به سمت تغییر نقاط ژئواستراتژیک میرود؛ نقاط قدیمی و جدید عرصه تقابل شدهاند و احتمال دارد علاوه بر قطب شمال، عرصههای جدیدی از رقابت میان کارتل چین و کارتل امریکا شکل بگیرد.
0 Comments