جدیدترین مطالب
انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفهای چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قانون شتاببخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق میدهد که لندن ترجیح میدهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکتها به برخی طرحهای یارانهای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزانقیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»
«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « در واشنگتن هیچکس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمیکند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحثهای پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات میتواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامههای محدودکننده اختیارات جنگی رئیسجمهور، احضاریههای کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبهرو هستند: وتوی رئیسجمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»
انتخابات میاندورهای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترلشده
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، اگرچه میتواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیمگیریهای داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما بهدلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»
آیندهای برای خلیجفارس: تبدیل گفتوگو به امنیت منطقهای
شورای راهبردی آنلاین -رصد: «امنیت خلیجفارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکتهای خارجی مورد بحث قرار میگیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز میشود، عاملی سادهتر میتواند تعیینکننده باشد: آیا دولتها میتوانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیتها روشن نیست، بهسرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»
اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سالهای اخیر گسترش یافته، اما همکاریهای روسیه با آفریقا در حوزههایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا میداند.»
أحدث المقالات
انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفهای چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قانون شتاببخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق میدهد که لندن ترجیح میدهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکتها به برخی طرحهای یارانهای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزانقیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»
«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « در واشنگتن هیچکس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمیکند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحثهای پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات میتواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامههای محدودکننده اختیارات جنگی رئیسجمهور، احضاریههای کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبهرو هستند: وتوی رئیسجمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»
انتخابات میاندورهای آمریکا: یک تغییر و تحول کنترلشده
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، اگرچه میتواند موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف و بر روند تصمیمگیریهای داخلی و خارجی واشنگتن اثر بگذارد، اما بهدلیل تداوم اجماع دوحزبی درباره مهار روسیه و چین، لزوما به تغییر بنیادین در جهتگیری سیاست خارجی آمریکا منجر نخواهد شد.»
آیندهای برای خلیجفارس: تبدیل گفتوگو به امنیت منطقهای
شورای راهبردی آنلاین -رصد: «امنیت خلیجفارس معمولا در چارچوب بازدارندگی، توانمندی نظامی و مشارکتهای خارجی مورد بحث قرار میگیرد. هر سه عامل اهمیت دارند، اما وقتی بحرانی آغاز میشود، عاملی سادهتر میتواند تعیینکننده باشد: آیا دولتها میتوانند در شرایطی که هنوز اطلاعات و واقعیتها روشن نیست، بهسرعت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟»
اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سالهای اخیر گسترش یافته، اما همکاریهای روسیه با آفریقا در حوزههایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا میداند.»
چالشهای اتحاد چهارجانبه امنیتی کواد و چگونگی نقشآفرينی ایران

مریم وریج کاظمی – دکتری جغرافیای سیاسی
دولتهای بایدن و ترامپ، «کواد» را کلیدی برای تمرکز بیشتر بر منطقه ایندو-پاسیفیک، بهویژه بهعنوان وزنهای در برابر اقدامات چین به شمار میآورند. از این رو اعضای «کواد» خود را جایگزینی مناسب برای چین میبینند که میتوانند با ارائه تنوع در زنجیره تأمین و جایگزینی برای پشتیبانی زیرساختها، با سیستم چینمحور در آسیا رقابت کنند و خطر وابستگی بیش از حد کشورهای منطقه به چین را کاهش دهند.
ضمن اینکه کارشناسان معتقدند «کواد» بهتدریج در حال تبدیل شدن به «مرکز فعالیتهای جدید» است؛ زیرا آمریکا از کشورهای آسیایی میخواهد انرژی و مواد معدنی موردنیاز خود را از کشوری غیر از چین تأمین کنند. اما از نظر کارشناسان عمدتاً چینی، بعید است که این چهار کشور، علیرغم اینکه اولین، سومین، پنجمین و سیزدهمین اقتصادهای بزرگ جهان هستند، بتوانند جایگزین اقتصادی چین در منطقه ایندو-پاسیفیک شوند.
با این حال مشخص نیست که آیا چهار قدرت عضو «کواد» میتوانند فرصتهای همکاری بین خود را به حداکثر برسانند و در عین حال اطمینان حاصل کنند که رقابتهای ژئوپلیتیکی گستردهتر دوباره بر این گروه غلبه نمیکند. در این چارچوب، هیچ تعهد مشخصی از سوی ایالات متحده برای دسترسی بیشتر اعضای «کواد» به بازار ایالات متحده وجود ندارد و این گروه فاقد مکانیسمهای اجرایی است.
به هر حال، در فضای سیاسی ایالات متحده، پیشنهاد قراردادهای تجاری بینالمللی و حتی تصویب آن چالشبرانگیز است. این واقعیت موضع «کواد» را در منطقه تضعیف کرده است، زیرا بسیاری از کشورها نگران هستند که اعضای آن اراده و منابع لازم برای تأثیرگذاری در رسیدگی به بسیاری از بحرانهای فعلی را ندارند. در واقع، هر چشمانداز مشترکی برای منطقه باید شامل تلاشی مستمر و هدفمند برای رسیدگی به مسائلی از جمله تضمین امنیت تا ارتقاء توسعه اقتصادی باشد که برای اعضا بسیار مهم است.
از سوی دیگر، به نظر میرسد به دلیل مبهم بودن مفهوم ایندو-پاسیفیک برای اعضای «کواد»، همچنین عدم حضور اندونزی در این مشارکت، کارآیی مؤثری در بر نخواهد داشت. ضمن اینکه روابط اقتصادی-تجاری چین با هر یک از اعضای «کواد»، چالش مهمی برای این اتحاد چهارگانه به شمار میآید.
از دیگر چالشهای مهمی که اتحاد چهارگانه «کواد» با آن روبهروست، تعمیق روابط چین با ایران در قالب مؤلفههایی نظیر توسعه کریدورها، حملونقل و ترانزیت، دیپلماسی و امنیت انرژی است که میتواند جهتگیری سیاستهای مدنظر گفتوگوی چهارجانبه امنیتی را تحت تأثیر قرار دهد.
به هر حال، ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و بنیانهای ژئوپلیتیکی در اجرا و توسعه پروژه ژئواکونومیک «کمربند و جاده» چین نقش ویژهای دارد و در این میان، قابلیتهای منحصربهفرد کریدوری و مسیرهای ترانزیتی زمینی-هوایی-دریایی موردنظر است.
پیگیری طرح کمربند و جاده باعث شکلگیری رقابتهای ژئوپلیتیکی در شاخکهای منطقه ایندو-پاسیفیک، از جمله خلیج فارس و دریای عمان، میان چین و هند میشود. لازم به ذکر است که هند همواره به دنبال فرصتهایی برای مقابله با چین در فضای پیرامونی خود است و تمایل زیادی دارد تا با قدرتهای خارجی برای دنبال کردن اهداف مشترک متحد شود.
ایالات متحده، هند را بهعنوان شریکی استراتژیک و مهم، کارآمد برای رهبری جنوب آسیا و اقیانوس هند، فعال و متصل به آسیای جنوب شرقی، همچنین قدرتی پویا در گفتوگوهای چهارجانبه امنیتی «کواد» در نظر میگیرد که توانایی به چالش کشیدن چین را دارد. از این رو، به باور مقامات چینی، هند نقشی را که ایالات متحده میخواهد در منطقه ایفا کند، بر عهده گرفته است.
شکی نیست که هند کریدور اقتصادی چین و پاکستان را چالشی برای منافع ژئوپلیتیک، ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک خود میداند که میتواند در ارتباطات این کشور برای اتصال با کشورهای آسیای مرکزی و افغانستان خلأهایی ایجاد کند. از این رو، هند علاقهمند است سیاستهای تجاری خود را با ایران پیگیری یا هماهنگ کند.
از نظر هند، ایران در اجرای طرحهایی برای ساخت روابط سیاسی و اقتصادی دوجانبه از طریق مؤلفههای ژئواکونومی و کریدورهای ترانزیتی میتواند در انسجام و پایداری اینگونه همکاریها تأثیرگذار باشد.
از سوی دیگر، بررسیها و تحقیقات صورتگرفته نشان میدهد کریدور ترانزیتی چین از پاکستان بسیار پرهزینه، وقتگیر و تا حدی ناامن است. بهطوریکه همراه با هزینههای حملونقل زمینی، زمان اقامت در بنادر دریایی پاکستان و ترخیص کالا از گمرکات در بنادر و گذرگاههای مرزی، طولانیترین زمان را در میان کریدورهای برنامه همکاری اقتصادی منطقهای آسیای مرکزی دارد. با توجه به این ملاحظات، ایران به دلیل امن و مطمئن بودن مسیر نسبت به پاکستان (بندر کراچی و بندر گوادر)، بهترین کریدور برای گسترش تجارت بینالمللی در نظر گرفته میشود.
در شرایط بازی ژئواستراتژیک بزرگ میان چین و اعضای اتحاد چهارگانه «کواد»، بهویژه هند، اهمیت فزاینده ایران بیش از پیش موردتوجه قرار گرفته است. هر یک از این کشورها تلاش دارند در یک چشمانداز استراتژیک بهسرعت در حال تغییر، منافع خود را به پیش ببرند. بیشک، برای ایران دستاوردهای استراتژیک بالقوهای با تمرکز بر قدرت تجاری-اقتصادی وجود دارد که میتواند از روابط دوجانبه میان دو طیف به دست آورد. البته این امر تا زمانی میسر است که ثبات محیط امنیتی ایران حفظ شود.
به هر حال، ایران عمیقاً نسبت به منافع و نیات اعضای «کواد» در منطقه بدبین است. از این رو، به نظر میرسد رقابتهای ژئوپلیتیکی میان چین و اعضای «کواد»، ایران را با محیط اقتصادی چالشبرانگیز و سطوح قابلتوجهی از تهدیدات مواجه سازد. این رفتارها به اتخاذ تصمیمات سخت برای ایران در جهت تطبیق اولویتهای خود با منافع اعضای «کواد» و یا همکاری امنیتی عمیق با چین و سایر رقبای منطقهای اتحاد چهارگانه منجر خواهد شد.
به هر حال، موضع جسورانه ایران در قبال چنین رویکردی، مبتنی بر تعهد مداوم و بلندمدت برای ایجاد شرایط لازم جهت تأمین منافع ملی و ثبات امنیتیاش خواهد بود.
0 Comments