برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه

برای نخستین بار و به شکل علنی در 47 سال گذشته، این موضوع که جمهوری اسلامی ایران ضمن حفظ زیرساخت‌های هسته‌ای و موشکی، به تنهایی توانایی اقدام نظامی در مقابله مستقیم با دو قدرت اتمی و نظامی منطقه و جهان یعنی رژیم‌صهیونیستی و آمریکا را دارد به اثبات رسید.

رژیم‌صهیونیستی و آمریکا که طرف‌های اصلی جنگ یا ایران بودند، با اینکه در بحبوحه جنگ نیز با مشکلات و موانعی مواجه بودند، اما بعد از توقف جنگ درگیر مسائل و چالش‌های مهمی شده‌اند.

اگرچه رژیم‌صهیونیستی قبل از جنگ با مشکلات گوناگون درونی مواجه بود، اما از فردای توقف جنگ، این مشکلات نه تنها کمتر نشده بلکه بیشتر هم شده است.

دوازده روز زندگی با اصابت موشک‌های بالستیک ایران تعادل روانی جامعه صهیونیستی را بهم ریخته است و ساکنان سرزمین‌های اشغالی را همچنان در شوک نگه داشته است. نظرسنجی جدید شبکه تلویزیونی کان ۱۱ نشان می‌دهد، با گذشت بیش از یک هفته از پایان جنگ ۱۲ روزه با ایران، همچنان ۶۵ درصد صهیونیست‌ها از تکرار این جنگ در هراس هستند.

در آغاز جنگ، صهیونیست‌ها شاهد یک اجماع داخلی و سیاسی درباره جنگ بودند و تحت تأثیر تبلیغات کابینه و ارتش که ادعا می‌کردند اهدافشان در حمله به ایران محقق خواهد شد، اشتیاق زیادی برای این جنگ داشتند. به طوری که بخش عمده‌ای از اپوزیسیون و مخالفان داخلی هم به صف حامیان نتانیاهو پیوسته بودند. اما وقتی دیدند جنگ فرسایشی شد به تدریج از آن فاصله گرفتند و امروز که جنگ بدون تحقق اهداف اعلامی و اعمالی متوقف شده است، با شدت بیشتری در مقابل او قرار گرفته‌اند.

در حال حاضر و با مشخص شدن تقریبی میزان خسارات واردشده به زیرساخت‌های حیاتی رژیم از جمله تأسیسات نظامی و اقتصادی، فناوری و … انتقادات در جامعه صهیونیستی از کابینه و ارتش این رژیم به‌خاطر محاسبات غلط در آغاز جنگ با ایران افزایش یافته و منجر به شکاف عمیق در اجماع داخلی صهیونیست‌ها و تضعیف اعتماد آنها به نهاد نظامی و تصمیمات کابینه شده است.

اینکه در روزهای اخیر گروه‌های مقاومت فلسطینی در غزه به طور قابل توجهی عملیات‌ مرگبار خود را تشدید کرده‌ و ده‌ها تن از نیروهای ارتش رژیم صهیونیستی را به هلاکت رسانده و زخمی نموده‌اند، به خوبی نشان دهنده بر هم خوردن تمرکز نظامی و سیاسی رژیم‌صهیونیستی حتی در غزه شده است.

ناکامی رژیم‌صهیونیستی در رسیدن به دستاوردهای عملی و واقع‌بینانه در جنگ با ایران، شرایط سخت این رژیم را در جبهه‌های غزه و کرانه باختری تشدید کرده است.

مرون راپوپورت، روزنامه‌نگار صهیونیست با انتشار مقاله‌ای نوشته است، «اجماع اسرائیلی‌ها در حمله به ایران که ابتدا نمونه‌ای نادر از وحدت داخلی اسرائیل ایجاد کرده بود، با ادامه جنگ و کاهش امیدها برای رسیدن به اهداف اعلام‌شده به‌سرعت فرسایش یافت. با اجرایی شدن توقف جنگ، اسرائیل کارت‌هایی را هم که قبلاً داشت، از دست داد و مشخص شد که استراتژی نتانیاهو که متکی بر زورِ صرف است، نمی‌تواند به هیچ راهکار واقعی منجر شود و پیروزی اعلام‌شده توسط وی چیزی جز یک توهم نیست.»

در حال حاضر اپوزیسیون و مخالفان نتانیاهو به تکاپو افتاده‌اند تا با محاکمه نتانیاهو و باند او که برای فرار از دادگاه و بقای سیاسی خود مرتباً جنگ افروزی می‌کنند، قبل از آنکه بتواند جنگ جدیدی به راه اندازد او را محاکمه کنند.

در آمریکا نیز ترامپ زیر فشار انتقادات زیادی بوده و در موقعیت سیاسی خوبی قرار ندارد که بخشی از آن را می‌توان در توئیت‌های که او منتشر می‌کند و آشفتگی و تناقض‌گویی در بخش قابل توجهی از آن‌ها موج می‌زند، مشاهده کرد.

ترامپ در کارزار انتخابی خود قول داده بود آمریکا را درگیر هیچ جنگی در غرب آسیا نکند و نیروهای آمریکایی را از این منطقه فرا خواهد خواند. مهم‌ترین انتقادی که در حال حاضر نه فقط از سوی دموکرات‌ها بلکه تعدادی از جمهوری‌خواهان وجود دارد، این است که چرا با وجود چنین وعده‌ای و آگاهی از پیامدهای ورود به جنگ‌های جدید در غرب آسیا برای ایالات متحده، ترامپ در حالیکه هیچ تهدیدی برای امنیت و منافع آمریکا از سوی ایران وجود نداشت، صرفا برای نجات نتانیاهو و رژیم اسرائیل بدون هیچگونه مجوزی وارد جنگ با ایران شد و باعث گردید تا این کشور با حمله به مهم‌ترین و قدرتمندترین پایگاه آمریکا در منطقه یعنی العدید قطر، اعتبار و پرستیژ جهانی ایالات متحده را به سخره بگیرد.

مسأله دیگری که در محافل سیاسی، امنیتی و قانونگذاری آمریکا مطرح می‌باشد و فشار عصبی زیادی به ترامپ وارد کرده، این است که چرا ترامپ در مورد حمله به تأسیسات اتمی ایران و نتایج و خسارات وارده به آن‌ها نمی‌خواهد واقعیات را قبول کند که این مسأله باعث تضعیف جایگاه نهادهای حاکمیتی به‌ویژه سازمان‌ها و نهادهای اطلاعاتی آمریکا شده است. این مسأله باعث شده است، تشکیک یا رد ادعاهای ترامپ در مورد نابودی زیرساخت‌های هسته‌ای ایران به چالشی مهم برای ترامپ تبدیل شود.

چالش بعدی برای ترامپ انتقاداتی است که در خصوص عملکرد او درباره تضعیف دکترین امنیت ملی و سیاست خارجی آمریکا وجود دارد. در حال حاضر این چالش در محافل مختلف سیاسی، امنیتی و … آمریکا شدت گرفته که با توجه به شعار «اول آمریکا»ی ترامپ و اینکه او می‌خواهد «عظمت آمریکا» را احیا کند، آیا اسرائیل باید در خدمت منافع و عظمت آمریکا باشد یا آمریکا با همه عظمتش در خدمت رژیم اسرائیل.

در مجموع جنگ ۱۲ روزه پیامدهای داخلی قابل توجهی برای ترامپ و نتانیاهو، داشته و باعث تشدید چالش‌ها و مشکلات سیاسی و اجتماعی آن‌ها شده است. این چالش‌ها به حدی است که ممکن است رژیم‌صهیونیستی و ایالات متحده، برای سرپوش گذاشتن به آن‌ها و یا فرار از انتقادات داخلی و جلوگیری از تضعیف موقعیت سیاسی رهبران خود دوباره جنگ را آغاز کنند که در این صورت با پاسخ کوبنده‌تر ایران مواجه خواهند شد.