حمید خوش‌آیند – کارشناس مسائل منطقه

توماس باراک، سفیر ایالات متحده در ترکیه و فرستاده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا در امور سوریه در روزهای گذشته با سفر به بیروت از طرح جدیدی رونمایی کرده است که عقب‌نشینی نظامیان صهیونیستی از خاک لبنان را منوط به خلع سلاح تدریجی حزب‌الله نموده است. ادوارد گابریل، رئیس فعلی کارگروه آمریکا برای لبنان نیز در جریان گفتگو با شبکه تلویزیونی الجدید، اظهار داشت: «توماس باراک، طرح خلع سلاح تدریجی حزب‌الله و خروج نیروهای اسرائیلی از خاک لبنان را مطرح کرده است».

باراک بعد از دیدار با جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان در سخنانی اظهار داشت، از پاسخ دولت لبنان به پیشنهاد آمریکا در مورد چگونگی خلع سلاح حزب‌الله، که در روز‌های اخیر نشان داده بود که تمام سلاح‌های خود را تسلیم نخواهد کرد، به طرز باورنکردنی راضی است. مقامات لبنانی در دیدار با فرستاده آمریکا اظهار داشته‌اند که دولت متعهد به بازپس‌گیری انحصار خود بر استفاده از سلاح است. همچنین مقامات بیروت تأکید کرده‌اند که پیشرفت بیشتر در خلع سلاح حزب‌الله مستلزم آن است که رژیم اسرائیل ابتدا از تمام خاک لبنان عقب‌نشینی کند و آنچه را که نقض حاکمیت لبنان می‌نامد، متوقف کند.

از نظر آمریکا مسأله بسیار ساده است؛ در ازای خلع سلاح حزب‌الله، رژیم صهیونیستی حملات دوره‌ای خود علیه حزب‌الله را پایان می‌دهد، از پنج تپه لبنان که پس از توافق آتش‌بس نوامبر ۲۰۲۴ اشغال کرده است، عقب‌نشینی می‌کند و زندانیان لبنانی را که در سرزمین‌های اشغالی زندانی هستند، آزاد می‌کند. علاوه بر این، واشنگتن به بازسازی جنوب لبنان و بهبود اقتصاد این کشور کمک خواهد کرد.

شیخ نعیم قاسم در واکنش به اظهارات باراک و تلاش‌هایی که برای خلع سلاح حزب‌الله در جریان است، در اظهارات صریحی تأکید کرده است: «از اینکه از ما خواسته می‌شود موشک‌های خود که ستون اصلی قدرت دفاعی ما هستند را تحویل دهیم، شگفت‌زده‌ایم. تهدید، ما را به تسلیم وادار نمی‌کند و در حالی‌که تجاوز ادامه دارد، نمی‌توان از ما خواست مواضع‌مان را نرم کنیم یا سلاح خود را تحویل دهیم.» دبیرکل حزب‌الله لبنان در سخنرانی ایام محرم هم خطاب به کسانی که از مقاومت می‌خواهند سلاح خود را تحویل دهد، با قاطعیت گفته است: «از متجاوزان بخواهید که بروند، نه از ما که مدافع این سرزمین هستیم.»

واکنش رهبر حزب‌الله، تا حد زیادی چشم‌انداز توطئه خلع سلاح مقاومت لبنان را مشخص کرد. درواقع، این مسأله به قدری روشن است که نیاز به تحلیل ندارد. از منظر رهبر حزب‌الله، تا زمانی که رژیم صهیونیستی و اشغال‌گری وجود دارد، حزب‌الله سلاح خود را بر زمین نخواهد گذاشت. چراکه کنار گذاشتن سلاح مقاومت به معنای تسلیم شدن است که با فلسفه مبارزه و شهادت این حزب‌الله بیگانه است. حزب‌الله ترجیح می‌دهد تا آخر بجنگد تا اینکه اعلام کند تسلیم رژیم صهیونیستی و ایالات متحده، دشمنان ابدی خود شده است.

در اینجا یک نکته مهم وجود دارد؛ مسأله فقط، مسأله حزب‌الله نیست، بلکه تمامیت ارضی، امنیت و حاکمیت ملی لبنان است. سلاح حزب‌الله در دهه‌های اخیر، نقش بسیار مؤثری در ایجاد بازدارندگی، تأمین امنیت و منافع ملی و همچنین حفظ تمامیت ارضی لبنان داشته است.

حزب‌الله تنها سازمانی بوده است که با مقابله با تجاوزات خارجی، به‌ویژه اشغالگری رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان در سال‌های 2000 و 2006، توانست تمامیت ارضی این کشور را بازگرداند.

علاوه بر جنبه نظامی، حزب‌الله در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی نیز فعال بوده و مشارکت مؤثر دارد و با شبکه گسترده‌ای از ارائه خدمات رفاهی، آموزشی و درمانی به اقشار مختلف به خصوص نیازمندان، به تقویت بافت اجتماعی لبنان کمک قابل توجهی کرده است. این خدمات در کنار فعالیت‌های سیاسی، جایگاه ویژه‌ای برای حزب‌الله در میان بخشی از مردم لبنان به وجود آورده است. حزب‌الله با مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی، به نمادی از تلاش برای حفظ حاکمیت و استقلال لبنان تبدیل شده است. این امر باعث شده تا مردم لبنان، حزب‌الله را حافظ منافع ملی بدانند.

کنار گذاشتن سلاح مقاومت با توجه به مطامع ارضی و ادعاهای تاریخی که رژیم صهیونیستی در خصوص لبنان دارد و همواره به دنبال اشغال بخش‌هایی از خاک این کشور بوده است، قطعاً لبنان را با تهدیدهای خطرناک موجودیتی مواجه می‌کند.

از فردای خلع سلاح حزب‌الله که در پاسداری از امنیت و تمامیت ارضی لبنان خون‌های زیادی داده است و سلاح آن، ضامن امنیت لبنان در برابر هرگونه تهدید خارجی به ویژه از سوی صهیونیست‌هاست، معلوم نیست چه بر سر لبنان خواهد آمد.