حمید خوش‌آیند – کارشناس مسائل منطقه

«کریدور داوود»، از جمله طرح‌های مهم و چندوجهی با کارکردهای اقتصادی، نظامی، امنیتی و سیاسی است که ذیل پروژه اسرائیل بزرگ دنبال می‌شود. این کریدور که همواره به عنوان یک رؤیا در محافل سیاسی و امنیتی مطرح بوده و امروز هم همچنان تحقق آن مسأله‌ای پیچیده و دشوار است، می‌تواند گامی در جهت تحقق اسرائیل بزرگ باشد؛ مفهومی که به دنبال گسترش مرزهای فلسطین اشغالی به سرزمین‌های تاریخی ادعایی است.

پروژه اسرائیل بزرگ که دربرگیرنده فلسطین اشغالی، کرانه باختری رود اردن، نوار غزه، بلندی‌های جولان، جنوب لبنان، بخش‌هایی از اردن و حتی ترکیه است، اساساً یک اصطلاح مبهم و ایدئولوژیک است که به سرزمین‌هایی فراتر از مرزهای سرزمین‌های اشغالی کنونی رژیم صهیونیستی اشاره دارد که برخی از صهیونیست‌ها در گذشته، حال یا آینده، آرزوی تسلط رژیم بر آن را داشته‌اند.

کریدور ادعایی داوود که بر بازتعریف جغرافیایی بنیان نهاده شده و باعث توسعه عمق و دامنه نفوذ و حضور ژئوپلیتیکی رژیم صهیونیستی در منطقه می‌شود، جولان اشغالی را به جنوب شرقی سوریه متصل می‌کند و تا مرز عراق امتداد می‌یابد. این مسیر صرفاً یک گذرگاه نظامی نیست، بلکه پایه و اساس راهبرد تسلط بر منطقه‌ای بسیار بزرگ‌تر است. برای رژیم صهیونیستی، گسترش به سوریه از طریق این کریدور فقط یک مانور دفاعی نیست، بلکه گامی حساب‌شده به سوی تغییر نقشه خاورمیانه و ایجاد یک جای پای محکم و خدشه‌ناپذیر در مرکز جهان اسلام و عرب است.

بواز بیسموت، رئیس کمیته امنیت ملی رژیم صهیونیستی، اخیراً در سخنانی گفته بود: «همان‌طور که پادشاه اردن را در اتاق خوابش بیدار می‌کنیم تا دستورات ما را اجرا کند، سوریه هم باید تحت سلطه و کنترل کامل ما باشد. حکومت جدید سوریه مثل پادشاهی اردن باید خلع سلاح شود؛ این یک فرصت طلایی است؛ ما باید از طریق سوریه با عنوان کریدور داوود به عراق و کردستان برسیم.»

کریدور داوود یک دکترین توسعه‌طلبانه است که بر مبنای تجزیه برخی کشورهای همسایه فلسطین اشغالی از جمله سوریه به واحدهای کوچک‌تر و ضعیف‌تر شکل می‌گیرد.

این کریدور که بر تحقیر و از بین بردن تمامیت ارضی و حاکمیت ملی برخی کشورهای عربی بنیان نهاده شده است، در صورتی که بسترهای آن به هر دلیلی فراهم شود و تحقق یابد، با توجه به اینکه رژیم صهیونیستی یک رژیم توقف‌ناپذیر در توسعه مطامع و ادعاهای ارضی است، بیش‌ازپیش باعث گسترش خشونت، خونریزی و اشغال‌گری در جهان عرب و کشورهای اسلامی از سوی صهیونیست‌ها خواهد شد.

البته ایجاد کریدور ادعایی داوود با موانع و چالش‌های قابل توجه و عمده‎ای به شرح زیر مواجه است:

یک؛ این پروژه که صهیونیست‌ها ماهیت ایدئولوژیکی به آن داده‌اند، از نظر دینی، فاقد استدلال‌ها و استنادات مذهبی صحیح و معتبر است. منابعی هم که رژیم برای پیشبرد کریدور مذکور به آن‌ها استناد می‌کند، معتبر نبوده و در واقع، ساخته و پرداخته صهیونیست‌هاست.

راهبردها و طرح‌های ادعایی رژیم صهیونیستی نه فقط درباره کریدور داوود بلکه فراتر از آن در خصوص پروژه اسرائیل بزرگ و تمام اقداماتی که در جهان اسلام و منطقه انجام می‌دهند، هیچ قرابتی با آموزه‌های اصیل اخلاقی ادیان ابراهیمی اعم از یهودیت، مسیحیت و اسلام ندارد و اساساً متأثر از روحیه قومی آن‌ها و آموزه‌های تحریف‌شده یهودیت به‌ویژه آموزه‌های تلمودی است که به طور کلی، کینه و نفرتی عجیب و عمیق نسبت به تمامی بیگانگان غیر یهود ابراز می‌دارد.

تلمود که خلاصه‌ای از شریعت شفاهی است از جهات بسیاری، مهم‌ترین کتاب در فرهنگ صهیونی و ستون فقرات خلاقیت و حیات ملی آن است که در بین صهیونیست‌ها از تورات و پیامبران الهی هم باارزش‌تر است.

دو؛ کریدور داوود ذیل پروژه‌ و مفهومی بزرگ‌تر یعنی اسرائیل بزرگ، دنبال می‌شود، در حالیکه، جامعه بین‌المللی که به طور کلی، اشغال سرزمین‌های فلسطینی و بلندهای جولان را غیرقانونی می‌داند، مفهوم اسرائیل بزرگ را نیز رد می‌کند؛ حال، رژیم صهیونیستی در ذیل چنین مفهومی که دنیا آن را حتی بر روی کاغذ و به عنوان یک ایده و آرمان به رسمیت نمی‌شناسد، دنبال احداث کریدور داوود است.

سه؛ این کریدور در منطقه‌ای (غرب آسیا) دنبال می‌شود که تحولات آن، بسیار پیچیده و متغیر است. درگیری‌های داخلی، رقابت‌های منطقه‌ای و مداخلات خارجی و تعدد بازیگران که هرکدام ملاحظات و منافع خاص و متناقض دارند، ایجاد یک خط نفوذ پایدار مانند کریدور داوود را بسیار دشوار می‌کند.

چهار؛ نقشه‌های ارائه شده گویای این است که کریدور ادعایی رژیم از میان منطقه‌ای ناپایدار می‌گذرد؛ جایی که گروه‌های قدرتمند مقاومت در عراق در آن حضور دارند که به‌عنوان موانع سخت در مقابل موجودیت رژیم صهیونیستی عمل می‌کنند؛ اینکه مقاومت اسلامی و البته مردم ساکن در مسیر کریدور و سایر ملت‌های عربی در قبال طرحی که احداث آن مستلزم شکافتن سرزمینی و تجزیه است، چه واکنشی نشان خواهند داد، کاملاً مشخص است و نیاز به تحلیل ندارد. کریدور داوود بیش از آنکه رژیم صهیونیستی را به ثبات و نفوذ پایدار و قدرت هژمون تبدیل کند، باعث ظهور جبهه‌های جدید مقاومت با ابعاد و راهبردهای ناشناخته می‌شود.

بنابراین، ایجاد کریدور داوود، بسیار بعید به نظر می‌رسد و همچنان به‌عنوان یک رؤیا برای صهیونیست‌ها باقی خواهد ماند.