جدیدترین مطالب

مسیرهای متفاوت آمریکا و چین در زمینه تنظیم مقررات برای «ابر هوش»

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «آمریکا و چین هر دو در حال اقدام برای مقابله با خطرات ناشی از «ابر هوش» هستند که قدرتش به طور مستمر در حال افزایش است و به طور معمول با عنوان «هوش مصنوعی» شناخته می‌شوند. بااین‌حال، رویکردی که دو کشور در این خصوص دنبال می‌کنند، بازتاب‌ تفاوت‌های عمیق در نظام‌های سیاسی و اولویت‌های راهبردی‌ آنها است.»

پیامدهای راهبردی انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، با آشکارکردن هزینه‌های سیاسی و اقتصادی جنگ علیه ایران، بر دامنه مانور دولت ترامپ و محاسبات منطقه‌ای واشنگتن اثرگذار خواهد بود.

آینده مبهم روابط هند و آمریکا در سایه سیاست‌های ترامپ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « از زمان آغاز به کار دولت دوم دونالد ترامپ در فوریه ۲۰۲۵، دهلی‌نو همواره در تلاش بوده است تا راهی برای کنار آمدن با مواضع متغیر و غیرقابل‌پیش‌بینی واشنگتن پیدا کند. اگرچه گاهی شراکت راهبردی دو کشور در کانون توجه قرار داشته، اما به نظر می‌رسد که دونالد ترامپ علاقه چندانی به هند نشان نداده است؛ هرچند معاون او از طریق ازدواج، با این کشور پیوند خانوادگی دارد.»

چشم‌انداز پروژه‌های بزرگ ژئواکونومیک در غرب آسیا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تحولات ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، صرف‌نظر از نتیجه جنگ در خلیج‌فارس، همچنان سیال و متغیر باقی خواهد ماند. تقریبا همه بازیگران منطقه‌ای در تلاشند از طریق اتخاذ تدابیر احتیاطی در حوزه سیاست امنیتی و همچنین اعمال تغییرات اقتصادی، خود را برای سناریوهای مختلف آماده کنند. تمرکز اصلی بر ایجاد مسیرهای حمل‌ونقل جدید و امن برای ارتباط با کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس و از این کشورها به سایر مناطق است. موضوع صرفا به نفت و گاز محدود نمی‌شود، بلکه امنیت کلی زنجیره‌های تامین از طریق پیوندهای چندوجهی و کریدورهای ارتباطی را از جمله برای تامین انرژی، سایر مواد خام، کالاها، داده‌ها و جابه‌جایی افراد در بر می‌گیرد.»

تحول سیاسی در لیبی و چرخش بنغازی به‌سوی آنکارا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: « ماه اکتبر برای لیبی با تحولات سیاسی مهمی همراه بود. این تحولات با برکناری عقیله صالح، رئیس باسابقه مجلس نمایندگان در بنغازی، در ۶ اکتبر آغاز شد. سپس، در ۲۰ اکتبر، مجلس نمایندگان در چرخشی چشمگیر، توافق‌نامه بحث‌برانگیز تحدید حدود دریایی میان طرابلس و آنکارا در سال ۲۰۱۹ را به اتفاق آرا تصویب کرد.»

از جنگ تجاری تا رویارویی ژئوپلیتیک: علل دشواربودن عادی سازی روابط آمریکا و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «آغاز جنگ تجاری میان آمریکا و چین در ژانویه ۲۰۱۸، نقطه عطفی در روابط دو کشور بود؛ به‌طوری که مسائل تجاری و اقتصادی، تنش‌ها را تشدید و آن را به رقابتی ژئوپلیتیک و پیچیده تبدیل کردند. سخنرانی مایک پمپئو، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، در «کتابخانه و موزه ریاست‌جمهوری نیکسون» نمادی از این تحول به شمار می‌رود. پیام این سخنرانی آن بود که دوران عادی‌سازی روابط میان واشنگتن و پکن که از دهه ۱۹۷۰ آغاز شده بود، به پایان رسیده و عصر رقابت میان «چین کمونیست» و «جهان آزاد» آغاز شده است.»

طرح امپریالیستی ترامپ برای کنترل نفت عراق

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «دولت ترامپ هم‌زمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخست‌وزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکت‌های آمریکایی پیش می‌برد.»

Loading

أحدث المقالات

مسیرهای متفاوت آمریکا و چین در زمینه تنظیم مقررات برای «ابر هوش»

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «آمریکا و چین هر دو در حال اقدام برای مقابله با خطرات ناشی از «ابر هوش» هستند که قدرتش به طور مستمر در حال افزایش است و به طور معمول با عنوان «هوش مصنوعی» شناخته می‌شوند. بااین‌حال، رویکردی که دو کشور در این خصوص دنبال می‌کنند، بازتاب‌ تفاوت‌های عمیق در نظام‌های سیاسی و اولویت‌های راهبردی‌ آنها است.»

پیامدهای راهبردی انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، با آشکارکردن هزینه‌های سیاسی و اقتصادی جنگ علیه ایران، بر دامنه مانور دولت ترامپ و محاسبات منطقه‌ای واشنگتن اثرگذار خواهد بود.

آینده مبهم روابط هند و آمریکا در سایه سیاست‌های ترامپ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « از زمان آغاز به کار دولت دوم دونالد ترامپ در فوریه ۲۰۲۵، دهلی‌نو همواره در تلاش بوده است تا راهی برای کنار آمدن با مواضع متغیر و غیرقابل‌پیش‌بینی واشنگتن پیدا کند. اگرچه گاهی شراکت راهبردی دو کشور در کانون توجه قرار داشته، اما به نظر می‌رسد که دونالد ترامپ علاقه چندانی به هند نشان نداده است؛ هرچند معاون او از طریق ازدواج، با این کشور پیوند خانوادگی دارد.»

چشم‌انداز پروژه‌های بزرگ ژئواکونومیک در غرب آسیا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تحولات ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، صرف‌نظر از نتیجه جنگ در خلیج‌فارس، همچنان سیال و متغیر باقی خواهد ماند. تقریبا همه بازیگران منطقه‌ای در تلاشند از طریق اتخاذ تدابیر احتیاطی در حوزه سیاست امنیتی و همچنین اعمال تغییرات اقتصادی، خود را برای سناریوهای مختلف آماده کنند. تمرکز اصلی بر ایجاد مسیرهای حمل‌ونقل جدید و امن برای ارتباط با کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس و از این کشورها به سایر مناطق است. موضوع صرفا به نفت و گاز محدود نمی‌شود، بلکه امنیت کلی زنجیره‌های تامین از طریق پیوندهای چندوجهی و کریدورهای ارتباطی را از جمله برای تامین انرژی، سایر مواد خام، کالاها، داده‌ها و جابه‌جایی افراد در بر می‌گیرد.»

تحول سیاسی در لیبی و چرخش بنغازی به‌سوی آنکارا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: « ماه اکتبر برای لیبی با تحولات سیاسی مهمی همراه بود. این تحولات با برکناری عقیله صالح، رئیس باسابقه مجلس نمایندگان در بنغازی، در ۶ اکتبر آغاز شد. سپس، در ۲۰ اکتبر، مجلس نمایندگان در چرخشی چشمگیر، توافق‌نامه بحث‌برانگیز تحدید حدود دریایی میان طرابلس و آنکارا در سال ۲۰۱۹ را به اتفاق آرا تصویب کرد.»

از جنگ تجاری تا رویارویی ژئوپلیتیک: علل دشواربودن عادی سازی روابط آمریکا و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «آغاز جنگ تجاری میان آمریکا و چین در ژانویه ۲۰۱۸، نقطه عطفی در روابط دو کشور بود؛ به‌طوری که مسائل تجاری و اقتصادی، تنش‌ها را تشدید و آن را به رقابتی ژئوپلیتیک و پیچیده تبدیل کردند. سخنرانی مایک پمپئو، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، در «کتابخانه و موزه ریاست‌جمهوری نیکسون» نمادی از این تحول به شمار می‌رود. پیام این سخنرانی آن بود که دوران عادی‌سازی روابط میان واشنگتن و پکن که از دهه ۱۹۷۰ آغاز شده بود، به پایان رسیده و عصر رقابت میان «چین کمونیست» و «جهان آزاد» آغاز شده است.»

طرح امپریالیستی ترامپ برای کنترل نفت عراق

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «دولت ترامپ هم‌زمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخست‌وزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکت‌های آمریکایی پیش می‌برد.»

Loading

چشم‌انداز تقابل احتمالی ناتو با روسیه و چین

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید احتمال تقابل میان قدرت‌های شرق و غرب جهان به مساله‌‌ای تهدیدآمیز برای جهان غرب به رهبری آمریکا و اروپا بدل شده است. جنگ روسیه و اوکراین و همچنین تثبيت روایت چین از خود این تلقی را برای غرب ایجاد کرده است. چین خود را به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه که توان رهبری جهان جنوب را دارد، تصویر می‌کند.

فرشاد عادل – دبیر اجرایی اندیشکده مطالعات راهبردی ایران و چین

در همین راستا، مارک روته، دبیرکل ناتو در یک کنفرانس خبری که اخیرا در برلین برگزار شد از لزوم نوسازی نظامی اروپا سخن گفت. وی خواستار «تغییر روندهای دفاعی» متناسب با افزایش تهدید‌های نظامی بين‌الملل شد. اشاره مستقیم روته به تلاش چین و روسیه برای توسعه نیروهای نظامی نشانگر حساسیت بیشتر جهان غرب به ظهور قدرت‌های جدید در سطح جهان است.

چشم‌انداز کلی تقابل شرق و غرب

به نظر می‌رسد آمریکا و اروپا روند قدرت‌گیری محور شرقی را تهدیدی معتبر و قابل پیش‌بینی برای آینده نزدیک می‌دانند. آن‌ها معتقدند باید هرچه سریع‌تر آمادگی مقابله با این تهدید را ایجاد کنند. اما این تهدیدنمایی درحالی مورد تاکید قرار گرفته که عملا نشانه‌ جدی از افزایش تنش میان چین و روسیه و ناتو وجود ندارد. چشم‌انداز مناقشه میان این قدرت‌ها نیز نشانه‌ای از نزدیک بودن یک جنگ فراگیر ندارد.

برای تائید این ادعا دو استدلال مهم را می‌توان بیان کرد:

فرسایش توان روسیه پس از جنگ اوکراین

نخست اینکه با وجود پیش‌روی روسیه در بخشی از خاک اوکراین، روسیه امروز در وضعیتی ضعیف‌تر نسبت به دوران پیش از جنگ قرار گرفته است. جنگ اوکراین عملا باعث فرسودگی و استهلاک توان روسیه شده است.

درگیری فرساینده میان روسیه و غرب در خاک اوکراین در حالی استمرار یافته که اروپا و آمریکا پشتیبانی اقتصادی و نظامی کاملی از اوکراین داشته‌اند. در طرف مقابل به جز پشتیبانی محدود چین از روسیه که هرگز علنی نبوده است، روسیه از کمک مشابهی برخوردار نشده است. همین امر زمینه تضعیف روسیه را فراهم کرده است. این وضعیت حتی موجب تجزیه بخش‌هایی از محیط امنیتی روسیه شده است که پیش‌تر محل نفوذ گسترده این کشور بود.

از جمله مصادیق پررنگ کاهش کنترل روسیه بر محیط امنیتی پیرامونی خود می‌توان به موارد زیر اشاره داشت:

  • تشدید تنش‌ها با آذربایجان،
  • تعلیق عضویت ارمنستان در پیمان امنیت جمعی،
  • حضور برجسته آمریکا در حل مناقشه قفقاز،
  • امضای تفاهم‌نامه امنیتی میان قزاقستان و بریتانیا برای آموزش‌های نظامی؛
  • و نیز گسترش نفوذ اروپا در کشورهای آسیای مرکزی.

این امر نشانه‌ای روشن از فرسودگی توان روسیه نسبت به قبل است. بر این اساس می‌توان ادعا کرد که با وجود پيش‌روی نظامی روسیه، فرسایشی شدن جنگ عملا به ابزاری برای مهار روسیه تبدیل شده است.

رویکرد توسعه‌محور چین و پرهیز از مناقشه نظامی

دومین استدلال برای نفی احتمال درگیری ناتو با قدرت‌های شرقی در آینده نزدیک مرتبط با چین است. بر اساس موارد درج شده در اسناد راهبردی چین از جمله «سند امنیت ملی چین در عصر جدید» که در ماه مه 2025 منتشر شد، رویکردهای امنیتی چین برای نقش‌آفرینی در عرصه بین‌المللی مطابق با سیاست‌های کلی این کشور مبنی بر «خیزش مسالمت آمیز» و دوری از مناقشات نظامی و سخت است.

بر اساس اسناد راهبردی چین می‌توان دریافت که این کشور بازیگری امنیتی خود در جهان را با مفهوم توسعه گره زده است. اساسا رویکرد چین برای گسترش نفوذ در مناطق مختلف جهان ایجاد همکاری‌های برد ـ برد و چندجانبه با کشورهای در حال توسعه و فراهم کردن فرصت‌هایی برای ایجاد توسعه اقتصادی است. پکن قصد دارد در نهایت با ایجاد چسبندگی تجاری و گسترش زنجیره ارزش چینی به مناطق مختلف جهان، هزینه هرگونه اقدام نظامی را بسیار بالا ببرد.

از این منظر حاکم بودن ثبات در مناطق مختلف جهان، به الزامی مهم برای استمرار توسعه چین تبدیل می‌شود. توافق عادی سازی روابط دیپلماتیک میان ایران و عربستان که با میانجی‌گری چین صورت گرفت از جمله مهم‌ترین مصادیق مورد تاکید چین در سند امنيت ملی چین در عصر جدید است که رویکرد توسعه محور چین برای ایجاد ثبات و توسعه را مشخص می‌کند‌. عربستان یکی از مهم‌ترین شرکای امنیتی محور غربی در منطقه غرب آسیا به شمار می‌رود و ایران به عنوان کشوری نزدیک به محور شرقی شناخته می‌شود.

جمع‌بندی

با توجه به استدلال های بیان شده می‌توان نتیجه گرفت که به دلیل فرسودگی توان روسیه پس از جنگ اوکراین و نیز با در نظر گرفتن رویکرد چین به امنیت و تلاش این کشور برای تثبیت قدرت خود در حوزه‌های اقتصادی و فناوری که نیازمند ثبات و همکاری‌های چند جانبه هستند، منطقا نمی‌توان انتظار داشت که درگیری تمام عیاری میان ناتو با روسیه و چین در آینده نزدیک رقم بخورد.

اما روند قدرت‌گیری کشورهایی نظیر چین و تولید ثروت و قدرت بیشتر در آسیا امری است که نگرانی‌هایی را برای غرب به همراه داشته و در طی دهه‌های آتی ممکن است که این نگرانی‌ها به تهدیداتی واقعی تبدیل شوند. به همین دلیل ناتو تلاش دارد که با اقدامات پیشگیرانه از رسیدن به مرحله مواجهه با تهدیدات اساسی جلوگیری کند.

0 Comments