محمود شوری- معاون موسسه ایران و اوراسیا (ایراس)

هدف قدرت‌های غربی از تشدید تحریم‌ها این نیست که روسیه را وادار به مذاکره کنند؛ بلکه آنها می‌دانند که در یک مناقشه بی‌پایان با روسیه وارد شده‌اند و از همین رو،  باید از طریق تضعیف گام به گام مسکو،  اهداف خود را به پیش ببرند. البته روسیه هم ابزارهای خود را برای مقابله با تحریم‌ها دارد. بنابراین آن چیزی که ممکن است روسیه را پای میز مذاکره بکشاند، تهدید و فشار بیشتر نیست، بلکه دادن امتیاز است که شاید منجر به نشستن مسکو پای میز مذاکره شود. اگرچه در آن چارچوب هم روس‌ها امتیاز زیادی نخواهند داد، بلکه بیشتر امتیاز می گیرند، برای اینکه جنگ را بیش از این تشدید نکنند. یعنی غربی‌ها ناگزیر هستند امتیاز بدهند تا این که روسیه جنگ را تشدید نکند نه این که از مواضع خود عقب‌نشینی کند.

اما واکنش مسکو به تشدید تحریم‌ها و مصادره احتمالی اموالش در اروپا به نفع اوکراین نیز حائز اهمیت و بررسی است. مقامات روسیه در خصوص تحریم‌های اخیر که اروپا و آمریکا اعمال کردند یا تحریم‌هایی که در گذشته اعمال کرده بودند، اعلام کردند که به هر حال این گونه اقدامات فقط به تشدید تنش منجر خواهد شد و هیچ تاثیری در سیاست‌های روسیه ندارد.  ضمن اینکه بخش زیادی از این تحریم‌ها بیشتر تلاش‌هایی است تا اروپا و آمریکا بگویند که همچنان در بحث جنگ اوکراین ابزارهایی برای استفاده دارند، ولی واقعیت این است که تقریبا تمامی امکانات تحریمی خود را علیه روسیه استفاده کرده‌اند و این چاقوی تحریم علیه روسیه در حال کند شدن است و تحریم‌های جدید هم چیز زیادی به تحریم‌های گذشته اضافه نمی‌کند.

البته بخشی از تحریم‌ها به تحریم کشورهای ثالث بازمی‌گردد و به هر حال روی فروش نفت روسیه تاثیر می گذارد.  ولی تجربه نشان داده که در کوتاه مدت و میان مدت، روسیه امکان تطبیق خود را با شرایط جدید دارد.

آن چیزی که شاید بیشتر نگران کننده است این است که به هر حال ادامه این روند، جنگ را تشدید می‌کند و تشدید جنگ عملا ممکن است به این سمت برود که سلاح‌ها و تسلیحات جدیدی از سوی دو طرف به کار گرفته شود. در چنین شرایطی دیگر  فرصتی برای گفت‌وگو و مذاکره وجود نخواهد داشت.

در خصوص چشم‌انداز جنگ اوکراین نیز باید گفت با اتفاقاتی که بر سر جنگ اوکراین افتاده، یک زخمی در روابط روسیه و غرب ایجاد شده که این زخم یا شکاف به هیچ نحو ترمیم نمی‌شود، به نحوی که  نه روسیه از سرزمین‌هایی که در اوکراین متصرف شده عقب‌نشینی خواهد کرد و نه غرب از تحریم‌های خود کوتاه خواهد آمد. ادامه این وضعیت نیز بیشتر می‌تواند به تشدید درگیری منجر شود تا اینکه یک گفت‌وگوی جدی برای صلح یا توافق شکل بگیرد.