شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
علی خرم*
برگزاری نشست شورای امنیت درباره اعتراضها در ایران از چند جهت قابل بررسی است؛ نخست آنکه اگر در کشوری حقوق بشر به طور مکرر و سیستماتیک نقض شود به ترتیبی که وجدان جامعه بشری را تحت تاثیر قرار دهد و اجماع در میان شورای امنیت و به ویژه اعضای دائم آن نسبت به نقض حقوق بشر در کشوری برقرار باشد در آن صورت شورای امنیت در این باره میتواند تشکیل جلسه دهد. لذا شورای امنیت میتواند درباره وضعیت حقوق بشری کشورها وارد شود، اما به شرطی که این وضعیت خیلی وخیم باشد. حال آنکه ما شاهد هستیم که اولا اعتراضات و ناآرامیها در ایران در سطحی نیست که بخواهند آن را به شورای امنیت ارجاع دهند و ثانیا در اغلب کشورهای دنیا بعضا نارضایتیهایی صورت میگیرد که در همین سطح نیز دنبال میشوند، اما برای آنها هیچ درخواستی جهت تشکیل نشست شورای امنیت داده نمی شود. همچنانکه حدود 6 ماه پیش در آمریکا پیرامون صحبتهای دونالد ترامپ درباره سیاهپوستان و سفیدپوستان درگیریها و تظاهراتی پیش آمد و آنها نیز با مردم برخورد کردند و در این بین یک خانمی نیز کشته شد. ولی نه جلسه شورای امنیت تشکیل شد و نه اقدامات آمریکا در مواجهه با معترضان غیرطبیعی جلوه داده شد. در عین حال، طرز برخورد هر کشوری با معترضان میتواند جهان را نسبت به تحولات داخلی آن حساس کند یا خیر. به عنوان مثال صحبتهای حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران دراین خصوص که اعتراض حق مردم است، آب سردی بود که روی نیات شوم و منفی آمریکا و برخی از کشورهای غربی علیه کشورمان ریخته شد. همچنین برخی دیگر از مقامات کشور نیز طی این مدت اظهارنظرهایی داشتند مبنی بر اینکه اعتراضاتی که به وجوه اقتصادی صورت گرفته حقانیت دارد این رویکرد به لحاظ تاثیر بر نگاه خارجی موثر است.
در هر صورت نشستی که جمعه شب در شورای امنیت برگزار شد آنگونه که آمریکا انتظارش را داشت مورد اقبال دیگر کشورها به ویژه متحدان اروپاییاش واقع نشد. دلیل آن نیز مشخص است. چرا که برای اعضای شورای امنیت واضح است که هدف دونالد ترامپ و نیکی هیلی اخلال در توافق هستهای و یا لغو برجام است و نه حمایت از اعتراضات مردم ایران. چون تمام کشورها نسبت به نیات آمریکا آگاه هستند، واشنگتن با اینگونه اقدامات راه به جایی برد. همچنانکه کشورهای مختلف حاضر در شورای امنیت اعلام کردند که این سازمان بینالمللی، جایی برای چنین بحثهای پیش پاافتاده و سادهای چون اعتراضات داخلی در ایران نیست. بنابراین این کشورها میدانند که هدف ترامپ از این اظهارات و ارجاع مسئله ایران به شورای امنیت، حمله به توافق هستهای است و نه مسائل حقوق بشری.
لذا آنها نمیخواهند به ترامپ اجازه دهند که به این بهانه خللی در روند اجرای توافق هستهای ایجاد کند. خوشبختانه در جهان و پشت سر ایران برای حمایت از توافق هستهای اجماع جهانی وجود دارد و چون این اجماع وجود دارد در صحنه شورای امنیت به ترامپ اجازه یکه تازی داده نمی شود.
در این وضعیت جمهوری اسلامی ایران باید به دقت این شرایط را در نظر بگیرد و به عبارتی پیش از وقوع حادثه به این قضیه رسیدگی کند تا اعضای دائم شورای امنیت با ایران همراهی داشته باشند. در چنین شرایطی ایران باید کاملا در راستای اجماع سازی گام بردارد و اصلا اقدامی انجام ندهد که کشورهای دیگر و به خصوص اعضای دائم شورای امنیت از ایران فاصله بگیرند.
درواقع ایران باید به صورت یکپارچه با گروه 1+5 به ویژه اتحادیه اروپا همکاری کند تا بتواند تلاشهای ترامپ علیه ایران را خنثی نماید. چرا که هرکدام از کشورهای اروپایی و یا قدرتهای بزرگ از ایران دور شوند، زنگ خطری برای برجام خواهد بود.
در نهایت اینکه ایالات متحده آمریکا باوجود تلاشها و فضاسازیهای بسیار علیه ایران، اما به خواستههایی که در نشست شورای امنیت به دنبال آن بود دست نیافت و به بیان دیگر بازنده نشست جمعه شب شورای امنیت بود. البته ایران نیز باید هوشیار باشد و پس از این دیگر بهانهای دست آنها ندهد که بتوانند بازهم در شورای امنیت علیه کشورمان جلسه تشکیل دهند. زیرا اگر این نشستها تکرار شود و کشورهای بیشتری علیه ایران به جبهه آمریکا بپیوندند، ممکن است ترامپ بتواند اجماع گستردهای علیه ایران تشکیل دهد و این اصلا به نفع ما نخواهد بود.
کارشناس مسائل بین الملل*
0 Comments