شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، بیش از آنکه پاسخی به خلأهای ژئوپلیتیک باشد، در عمل با «معمای بازدارندگی» و «تفاوت ادراک تهدید» روبهروست. در حالی که این پیمان نماد گذار به خوداتکایی منطقهای است، اولین آزمونهای میدانی و پیچیدگیهای روابط با بازیگران منطقهای، مفهوم واقعی آن را مشخص خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط آمریکا و ونزوئلا از زمان برکناری نیکلاس مادورو در اوایل ژانویه و در جریان عملیات «عزم راسخ» همچنان در حال تغییر است. دونالد ترامپ از توافقی تاریخی برای بهرهبرداری از ذخایر نفت ونزوئلا خبر داده است. این توافق پیامدهای احتمالی برای آمریکا، ونزوئلا، آینده دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، و بازیگرانی مانند چین خواهد داشت.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر قریبالوقوع شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن برای دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر، در مقطعی حساس از ژئوپلیتیک جهانی صورت میگیرد. این دیدار فراتر از یک تعامل دوجانبه، میتواند تحلیلی درباره تغییر توازن نفوذ دیپلماتیک میان دو اقتصاد بزرگ جهان را به ما ارائه دهد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «توافق امنیتی سهجانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، موسوم به پیمان مکه، نگرانیهایی را در هند برانگیخته است. اگرچه مفاد این پیمان هنوز علنی نشده، برخی تحلیلهای سطحی آن را «ناتوی اسلامی» نامیدهاند؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. با این حال، چنین برداشتی بعید به نظر میرسد، زیرا سه کشور انگیزههای متفاوتی برای ایجاد این ائتلاف و نیز قابلیتهایی متفاوت دارند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در صنایع فناوری پیشرفته مانند رباتیک، هوافضای تجاری و هوش مصنوعی، توجه عمومی در چین بیشتر بر پیشرفت فناوری و اجرای پروژهها متمرکز است. رقابت میان مناطق نیز عمدتا بر سر این است که کدام منطقه پروژهها را سریعتر اجرا میکند، مقیاس صنعتی بزرگتری دارد و سناریوهای کاربردی بیشتری ایجاد میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیست سال پیش، صرفا اذعان به وجود لابی اسرائیل میتوانست یک پژوهشگر را به یهودستیزی متهم کند. اما امروز، به نوشته الی کلیفتون و یان لوستیک در کتاب «لابی اسرائیل: آمریکا در چنگ یک قدرت خارجی»، نفوذ این لابی به موضوعی انکارناپذیر در سیاست آمریکا تبدیل شده است. به گفته نویسندگان، این لابی نهتنها سیاست واشنگتن را منحرف کرده، بلکه روند افراطیشدن ایدئولوژیک خود اسرائیل را تسریع کرده و اکنون آزادیهای مدنی آمریکاییها را نیز تهدید میکند.»
داود احمدزاده/ کارشناس مسائل خاورمیانه
اگر شرایط موجود در منطقه را تا پیش از برگزاری نشست آستانه مدنظر قرار دهیم، در عراق شاهد زوال هرچه بیشتر نیروهای داعشی، آزادسازی موصل و دیگر مناطق اشغالی هم مرز عراق با سوریه بودیم و در خود کشور سوریه نیز نیروهای محور مقاومت به همراه ارتش سوریه حلقه محاصره نیروهای داعشی را در دیرالزور تنگتر کرده بودند. در چنین شرایطی هیاتهای سه کشور ایران، ترکیه و روسیه به عنوان تضمین کنندگان صلح و کاهش تنش در سوریه در نشستی که اخیرا در آستانه قزاقستان برگزار شد در بیانیه پایانی خود بر موارد مهمی اشاره کردند که در صورت اجرا و پشتیبانی بیشتر از سوی این سه کشور و نیز نهادهای بینالمللی، امکان تسهیل در مذاکرات بیشتر میان دولت سوریه و مخالفان و کاهش تنش در مناطق جنگزده سوریه فراهم خواهد شد. همچنین اشارهای که نسبت به حفظ حاکمیت سوریه در این بیانیه صورت گرفته، نشان میدهد که سه قدرت اصلی درگیر در بحران سوریه نسبت به حفظ ساختار این کشور و جلوگیری از تجزیه آن پایبند هستند. کاهش چشمگیر خشونتها در ادلب، حلب و حتی دیرالزور میتواند به مناطق دیگر سوریه نیز سرایت داده شود و مسیر مطمئنی برای جلوگیری از خشونتهای بیشتر و کاهش تلفات انسانی قلمداد گردد. از سوی دیگر ایجاد نواحی کاهش تنش با تفاهم مورخه 4 می 2017 در غوطه شرقی و دیگر مناطق سوریه مطابقت کامل دارد و با هدف حفظ آتش بس و ادامه مبارزه گسترده با تروریسم همسو است.
در بحث داخلی نیز میتوان گفت که نظام سوریه پس از نشستهای آستانه و تلاشهایی که صورت گرفته به یک آرامش نسبی پس از تحمل خسارتهای مالی و انسانی از طرف گروههای تکفیری و حامیان اصلی عربی و غربی آن رسیده است. شرایط حاکم بر این نشست نشان داد که دولت سوریه در صورت رغبت گروههای مخالف صلحطلب و معتقد به حفظ حاکمیت سوریه میتواند از طریق مکانیزم مذاکره یا پادرمیانی نهادهای بینالمللی و کشورهای قدرتمند از ادامه جنگ و یا تجزیه این کشور جلوگیری کند. همچنین مدت زمان اجرایی نواحی کاهش تنش که در ششمین نشست آستانه بر آن تاکید شد 6 ماه تعیین شده که در صورت اجماع شرکتکنندگان میتواند تمدید شود و این نقطه روشنی برای حفظ تمامیت ارضی سوریه به شمار میرود.
در عین حال سه کشور ایران، ترکیه و سوریه در این بیانیه تاکید کردند که جامعه بینالملل باید از فرآیند کاهش تنش در سوریه حمایت کند و همچنین امکان ارسال کمکهای بشردوستانه را به مناطق جنگ زده فراهم سازد. این محور مذاکرات قبلا نیز در رایزنیهای مستقیم میان طرفین ایرانی، ترک و روسی بارها مورد توجه قرار گرفته بود. این مسئله نشان میدهد که بازسازی زیرساختهای اصلی سوریه و رسیدن به یک راهحل نهایی برای فائق آمدن بر جنگ 6 ساله در این کشور نیازمند عزم بینالمللی و مبارزه گسترده با شکلهای مختلف تروریسم است و باید دید که در قبال تعهدات چندجانبه تضمین کنندگان صلح در مناطق مختلف سوریه، محور عربی و در راس آن عربستان و نیز محور غربی به ویژه آمریکا چه واکنشی را از خود نشان خواهند داد. در هر صورت بحران سوریه معادله چند مجهولی است و حل و فصل آن نیازمند مشارکت تمام گروههای سیاسی درگیر در بحران و کشورهای ذینفوذ است. در عین حال بیانیه آستانه میتواند مقدمهای بر اجماع سازی و مکانیزم مناسب برای یافتن راه حل سیاسی و کنار گذاشتن گزینه نظامی با هدف خاتمه بحران تلقی شود.
البته با قاطعیت نمیتوان زمانی برای خاتمه بحران شش ساله سوریه تعیین کرد اما بحث شکسته شدن محاصره ادلب، آزادسازی بیشتر مناطق و تحرکات نیروهای کردی طرفدار آمریکا در رقه نمایانگر این موضوع است که آشوبی که توسط برخی تکفیریها و گروه داعش در سوریه آغاز شده، به روزهای پایانی اش نزدیک میشود و این مسئله میتواند نویدبخش یک راه حل مسالمت آمیز برای خاتمه دادن به این بحران چندین ساله قلمداد شود.
درواقع تضعیف هرچه بیشتر داعش و دیگر گروههای تکفیری به منزله قوت یافتن راه حل سیاسی در سوریه است؛ البته این موضوع به بستگی به آن دارد که آیا اراده کشورهای غربی و برخی حامیان گروههای تکفیری بر ادامه جنگ باشد یا اتخاذ مواضع روشن برای مذاکرات گسترده در سطح بینالمللی را دنبال کنند.
0 Comments