شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
حامد رحیمپور *: شکسته شدن محاصره دیرالزور و فرودگاه استراتژیک این شهر، بسیاری از تحلیل گران را بر آن داشته تا نبرد دیرالزور را بهعنوان آخرین مرحله ی نبرد با داعش مطرح کنند.
شیخ نعیم قاسم معاون دبیر کل حزبالله لبنان در مصاحبه ای تلویزیونی اعلام کردکه آزادی دیرالزور پیروزی نهایی بر داعش است. فیصل مقداد معاون وزیر خارجه سوریه نیز نبرد دیرالزور را نقطه عطفی در ریشه کنی تروریسم قلمداد کرد و افزود پس از دیرالزور، نبرد بر سر جزئیات خواهد بود.واقعیت هم همین است که دیرالزور، علاوه بر اینکه یکی از آخرین پایگاههای جدی داعش در سوریه است، از منظر راهبردی هم حائز اهمیت است.
پس از شکست تروریستها در حلب که منجر به از دست رفتن پایگاه بسیار مهم آنها در شمال غرب سوریه شد بسیاری از تروریستها به دیرالزور در شرق این کشور نقل مکان کردند. همچنین شمار زیادی از تروریستهایی که در پی شکست در موصل به سوریه فرار کرده اند در این منطقه حضور داشتند.در واقع دیر الزور مرکز تنها استان سوریه بود که داعش تقریبا بر تمام آن کنترل داشت.
این استان در مرز سوریه و عراق و در کرانه رود فرات واقع شده است. محاصره و آزادسازی دیر الزور و شهرهای اطراف آن، امکان تحرک عناصر داعش میان مرز عراق و سوریه را به شدت محدود می کند. طبیعی است که تکامل امنیتی منطقه ای با عراق به نفع سوریه و عراق در جنگ ضد تروریسم است.
افزون بر این سیطره ارتش سوریه بر منطقه دیرالزور تا بوکمال در مرز با عراق به مفهوم امن کردن تدمر و چاههای نفت و صحرای سوریه است.تنها در شهر دیر الزور استخراج روزانه ۳۰۰ هزار بشکه نفت پیش بینی می شود.
دیر الزور از بُعد جمعیت شناختی نیز به عنوان یک معدن و ذخیره نیروی انسانی در بیشتر بخش هاست و از منابع طبیعی سرشاری برخوردار است هم ثروتهای سرشار نفتی و هم گذرگاه آبی(رود فرات). بنابراین آزادی دیر الزور بر توان مالی دمشق می افزاید و ثروت طبیعی سرشاری را به دامان دولت سوریه باز می گرداند زیرا زمانی که داعش بر میادین نفتی سوریه مسلط شد از نظر انرژی، دمشق با مشکلات زیادی روبرو شد و با بازپس گیری این مناطق توازن اقتصادی برقرار می شود.
به خاطر همین اهمیت استراتژیک، نظامی، عملیاتی و میدانی فراوانی که دیرالزور دارد، ارتش سوریه طی هفت سال گذشته آن را در کانون اهمیت قرار داده بود و این با وجود حملات آمریکا به مواضع سوریه با هدف وادار کردن ارتش سوریه به ترک دیر الزور بود. اکنون نیزارتش سوریه با بازپس گیری دیرالزور به دنبال دو هدف مهم است؛ نخست، شکست طرح آمریکا که هدفش دست گذاشتن بر نوار مرزی نزدیک به مرزهای سوریه و عراق با هدف جدا کردن محور شرقی از محور غربی مقاومت است. وهدف دوم، افزودن مناطق جدید به مناطق تحت کنترل دولت سوریه در راستای تسلط کامل بر اراضی سوریه است.
همچنین باید توجه داشت که این دستاوردهای میدانی برای افزایش قدرت چانهزنی بازیگران محور مقاومت در عرصه مذاکرات سیاسی است. باید با طراحی هوشمندانه، دست برتر مقاومت در معادلات میدانی، منجر به تفوق سیاسی در عرصه مذاکرات شود.
کارشناس سیاسی *
0 Comments