شورای راهبردی آنلاین-رصد: «آمریکا و چین هر دو در حال اقدام برای مقابله با خطرات ناشی از «ابر هوش» هستند که قدرتش به طور مستمر در حال افزایش است و به طور معمول با عنوان «هوش مصنوعی» شناخته می‌شوند. بااین‌حال، رویکردی که دو کشور در این خصوص دنبال می‌کنند، بازتاب تفاوت‌های عمیق در نظام‌های سیاسی و اولویت‌های راهبردی آنها است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « از زمان آغاز به کار دولت دوم دونالد ترامپ در فوریه ۲۰۲۵، دهلی‌نو همواره در تلاش بوده است تا راهی برای کنار آمدن با مواضع متغیر و غیرقابل‌پیش‌بینی واشنگتن پیدا کند. اگرچه گاهی شراکت راهبردی دو کشور در کانون توجه قرار داشته، اما به نظر می‌رسد که دونالد ترامپ علاقه چندانی به هند نشان نداده است؛ هرچند معاون او از طریق ازدواج، با این کشور پیوند خانوادگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تحولات ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، صرف‌نظر از نتیجه جنگ در خلیج‌فارس، همچنان سیال و متغیر باقی خواهد ماند. تقریبا همه بازیگران منطقه‌ای در تلاشند از طریق اتخاذ تدابیر احتیاطی در حوزه سیاست امنیتی و همچنین اعمال تغییرات اقتصادی، خود را برای سناریوهای مختلف آماده کنند. تمرکز اصلی بر ایجاد مسیرهای حمل‌ونقل جدید و امن برای ارتباط با کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس و از این کشورها به سایر مناطق است. موضوع صرفا به نفت و گاز محدود نمی‌شود، بلکه امنیت کلی زنجیره‌های تامین از طریق پیوندهای چندوجهی و کریدورهای ارتباطی را از جمله برای تامین انرژی، سایر مواد خام، کالاها، داده‌ها و جابه‌جایی افراد در بر می‌گیرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « ماه اکتبر برای لیبی با تحولات سیاسی مهمی همراه بود. این تحولات با برکناری عقیله صالح، رئیس باسابقه مجلس نمایندگان در بنغازی، در ۶ اکتبر آغاز شد. سپس، در ۲۰ اکتبر، مجلس نمایندگان در چرخشی چشمگیر، توافق‌نامه بحث‌برانگیز تحدید حدود دریایی میان طرابلس و آنکارا در سال ۲۰۱۹ را به اتفاق آرا تصویب کرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «آغاز جنگ تجاری میان آمریکا و چین در ژانویه ۲۰۱۸، نقطه عطفی در روابط دو کشور بود؛ به‌طوری که مسائل تجاری و اقتصادی، تنش‌ها را تشدید و آن را به رقابتی ژئوپلیتیک و پیچیده تبدیل کردند. سخنرانی مایک پمپئو، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، در «کتابخانه و موزه ریاست‌جمهوری نیکسون» نمادی از این تحول به شمار می‌رود. پیام این سخنرانی آن بود که دوران عادی‌سازی روابط میان واشنگتن و پکن که از دهه ۱۹۷۰ آغاز شده بود، به پایان رسیده و عصر رقابت میان «چین کمونیست» و «جهان آزاد» آغاز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «آمریکا و چین هر دو در حال اقدام برای مقابله با خطرات ناشی از «ابر هوش» هستند که قدرتش به طور مستمر در حال افزایش است و به طور معمول با عنوان «هوش مصنوعی» شناخته می‌شوند. بااین‌حال، رویکردی که دو کشور در این خصوص دنبال می‌کنند، بازتاب تفاوت‌های عمیق در نظام‌های سیاسی و اولویت‌های راهبردی آنها است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « از زمان آغاز به کار دولت دوم دونالد ترامپ در فوریه ۲۰۲۵، دهلی‌نو همواره در تلاش بوده است تا راهی برای کنار آمدن با مواضع متغیر و غیرقابل‌پیش‌بینی واشنگتن پیدا کند. اگرچه گاهی شراکت راهبردی دو کشور در کانون توجه قرار داشته، اما به نظر می‌رسد که دونالد ترامپ علاقه چندانی به هند نشان نداده است؛ هرچند معاون او از طریق ازدواج، با این کشور پیوند خانوادگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تحولات ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، صرف‌نظر از نتیجه جنگ در خلیج‌فارس، همچنان سیال و متغیر باقی خواهد ماند. تقریبا همه بازیگران منطقه‌ای در تلاشند از طریق اتخاذ تدابیر احتیاطی در حوزه سیاست امنیتی و همچنین اعمال تغییرات اقتصادی، خود را برای سناریوهای مختلف آماده کنند. تمرکز اصلی بر ایجاد مسیرهای حمل‌ونقل جدید و امن برای ارتباط با کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس و از این کشورها به سایر مناطق است. موضوع صرفا به نفت و گاز محدود نمی‌شود، بلکه امنیت کلی زنجیره‌های تامین از طریق پیوندهای چندوجهی و کریدورهای ارتباطی را از جمله برای تامین انرژی، سایر مواد خام، کالاها، داده‌ها و جابه‌جایی افراد در بر می‌گیرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « ماه اکتبر برای لیبی با تحولات سیاسی مهمی همراه بود. این تحولات با برکناری عقیله صالح، رئیس باسابقه مجلس نمایندگان در بنغازی، در ۶ اکتبر آغاز شد. سپس، در ۲۰ اکتبر، مجلس نمایندگان در چرخشی چشمگیر، توافق‌نامه بحث‌برانگیز تحدید حدود دریایی میان طرابلس و آنکارا در سال ۲۰۱۹ را به اتفاق آرا تصویب کرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «آغاز جنگ تجاری میان آمریکا و چین در ژانویه ۲۰۱۸، نقطه عطفی در روابط دو کشور بود؛ به‌طوری که مسائل تجاری و اقتصادی، تنش‌ها را تشدید و آن را به رقابتی ژئوپلیتیک و پیچیده تبدیل کردند. سخنرانی مایک پمپئو، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، در «کتابخانه و موزه ریاست‌جمهوری نیکسون» نمادی از این تحول به شمار می‌رود. پیام این سخنرانی آن بود که دوران عادی‌سازی روابط میان واشنگتن و پکن که از دهه ۱۹۷۰ آغاز شده بود، به پایان رسیده و عصر رقابت میان «چین کمونیست» و «جهان آزاد» آغاز شده است.»
اکبر قاسمی*
هدف اصلی سفر ناگهانی روز شنبه جبیر به قاهره، مشورت نهایی برای اتخاذ راهبرد واحد و بررسی آخرین گام های تصمیم گیری نهایی علیه قطر بود، تصمیم گیران جوان سعودی به درستی درک می کردند که باید قبل از هر گونه اعلام تصمیمی علیه دوحه با مقامات مصری رایزنی نهایی کنند؛ چراکه ریاض هر گونه اتخاذ راهبرد در این میان را با مصری ها، باید به لحاظ آثار و پیامد آن استتمزاج می کرد.
دلایل این گونه تصمیم گیری و به عبارت بهتر معامله بین ریاض و قاهره نیز در خصوص قطر چه به لحاظ طراحی به علت گره خوردگی موضوعات مورد مناقشه در قضیه قطر شامل برخورد با رئوس رهبران اخوانی ها و حماسی ها و چه به لحاظ بهره گیری از ظرفیت سیاسی و روانی و قدرت شانتاژ و جوسازی های مصری ها و چه به لحاظ تنفیذ و اجرای برنامه مواجهه با قطری ها به پتانسیل مصری ها نیاز شدید داشته و دارند و بدون اخذ نظر مصری ها، عملا ریاض نمی توانست دست به مخاطره و ریسک جدیدی در منطقه در این سطح و وزن و اندازه بزند که عملا بتواند کار موثری در چنگ اندازی به صورت و اعتبار دوحه بزند و اقدام موثری را به طور عملی به دست آورد؛ چراکه سعودی ها به درستی درک کرده و می کنند که بدون ایجاد اتحاد نظر بین قاهره و ریاض هر گونه رویکرد سعودی با قطر حداکثر در شرایط فعلی، آثاری خنثی و رسوا کننده را به همراه خواهد داشت.
سئوال اصلی که کارشناسان و ناظران منطقه در ذهن شان مطرح بوده، این است که آیا ریاض بعد از اعلام ائتلاف جدید مصر و سعودی و امارات و بحرین علیه قطر، احتمال اقدام نظامی برای براندازی و اقدام نظامی علیه قطر را در دستور کار خود دارد یا نه؟
پرواضح است که هدف اصلی رایزنی جبیر در قاهره، صرف نظر از قرار قطع روابط همه جانبه چهار کشور با برخورداری از وتوی قاهره و در پرتو رایزنی نهایی با مصری ها در نظر گرفته شد و اصولا این تصمیم در قالب شراکت با مصر به طور هم زمان، امکان انعقاد داشته است. بنابراین خیلی روشن است که اولا عربستان بدون مصر، امکان هیچ گونه تصمیم راهبردی را در این راستا نمی توانست در این برهه زمانی در نظر بگیرد و دلایل و قرائن آن بسیار واضح است، زیرا ریاض به لحاظ مقومات و ظرفیت های دخالت نظامی و امنیتی و انسانی برای تحمل یک اقدام و بحران نظامی دیگر در قطر را به دلایل شفاف متعددی ندارند و از جمله آن، این است که گاوی که عربستان در یمن و سوریه زاییده هنوز سرش در خمره ریاض گیر کرده است و هم پیمانان همیشگی شان همچون مصر و پاکستان نیز حاضر نشدند با انواع زرنگ های دیپلماتیک درخواست ریاض را بپذیرند و عملا سعودی ها را وسط معرکه اصلی بحران ها تنها گذاشته اند و از همه مهمتر مقامات قاهره خود به درستی به لحاظ نظامی و امنیتی، فهم و درک کافی از آثار اقدامات عملی در بحران های متنوع منطقه را تجربه کرده اند و به همین خاطر حاضر نشدند در یمن و سوریه به متحدین جوان ریاض، کمک واقعی کنند.
ثانیا دخالت نظامی ریاض در دوحه موجب فروپاشی به مراتب بدتر دیگری برای ریاض را به ارمغان خواهد داشت که بعید است جوانک های همچون محمد سلمان را به آزمایش ریسک دیگری متوسل سازد.
ثالثا بار تصمیم اصلی ریاض نسبت به قطر در پرتو اقناع مشترک قاهره و ریاض به علت نیاز به برخورد مصری ها در مواجهه با اخوانی ها و حذف آنها از صحنه قطراست، هرچند هدف ریاض حفظ ابهت سیاست های خود در راستای استمرار جایگاه به دست آمده آن از خلال نتایج سفر ترامپ در مواجهه با نفوذ جمهوری اسلامی نیز مولفه دیگری که ریاض را واداشته تا به اصطلاح شاخک های دوحه را در این یکه تازی وگستاخی ها، بشکند اما روشن است که آثار مانورها و اقدامات ائتلاف چهار کشور علیه قطر نمی تواند بیشتر از بهره برداری سیاسی و روانی و اعمال شانتاژ های مربوطه در رویارویی با قطر اثربخشی برای تسلیم کردن دوحه به همراه داشته باشد، چرا که در سوابق سیاسی قطری ها، نشان داده اند دوحه در پرتو روابط و توازنات بین المللی و منطقه ای خود به ویژه در سایه مناسبات خود با روسیه و ترکیه و جمهوری اسلامی، به خوبی درک می کند که این گونه امواج را به راحتی می تواند هضم و جذب کند.
سفیر پیشین جمهوری اسلامی ایرانی در اوکراین و مصر *
0 Comments