دکتر علیرضا کوهکن در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به افزایش فشارهای سیاسی به ترامپ در پی افزایش تعداد شاهدان علیه وی در جریان پرونده استیضاحش، خاطرنشان کرد: پرونده استیضاح رئیس جمهور آمریکا هنوز شکل رسمی به خود نگرفته و تنها از حالت محرمانه خارج شده و به شکل آشکار دنبال می‌شود. به همین دلیل، شاهد شهادت دادن تعدادی از افرادی هستیم که به عنوان مطلع در پرونده اوکراین احضار می‌شوند.

وی با بیان اینکه دموکرات‌ها این کار را با دو هدف متفاوت انجام می‌دهند، اضافه کرد: از یک سو، آن‌ها می‌خواهند اگر بتوانند پرونده استیضاح را جدی کنند؛ اما هدف بلندمدت و اصلی‌شان تلاش برای اثرگذاری بر نتیجه انتخابات است، زیرا با توجه به شرایط فعلی می‌شود گفت که فرایند استیضاح به جایی نمی‌رسد.

استفاده حداکثری دموکرات‌ها از ویژگی منفی ترامپ

کوهکن گفت: یکی از کارهای زیرکانه‌ای که در این راه انجام می‌دهند، این است که از یک ویژگی منفی ترامپ استفاده حداکثری می‌کنند. آن ویژگی این است که ترامپ در این مدت بسیار راحت مقامات عالی رتبه در کاخ سفید و دولت آمریکا را برکنار یا جابجا کرده و به خصوص بعد از برکناری، با اکثر آن‌ها درگیر شده و برخوردهای تندی داشته است.

وی افزود: دموکرات‌ها هم از کسانی که می‌شود به پرونده اوکراین ربط داشته باشند، دعوت می‌کنند که شهادت بدهند. از آنجا که آن‌ها مسائل شخصی با ترامپ دارند، این خود باعث می‌شود که صحبت‌هایی که می‌کنند، اکثرا صحبت‌هایی باشد که به ضرر ترامپ است و می‌تواند تایید کننده ادعاهای دموکرات‌ها باشد.

این استاد روابط بین‌الملل ادامه داد: باید در نظر داشت که ما با تاثیرات دوگانه این کار در جامعه آمریکا مواجه هستیم. واقعیت این است که آخرین نظرسنجی‌ها و ارزیابی داخلی جامعه آمریکا نشان می‌داد که ترامپ بر خلاف روندی که در دوسال گذشته در حال طی کردن آن بود، کم کم شاهد از دست دادن محبوبیت خود است. در دو سال اخیر، ترامپ به صورت مداوم با افزایش محبوبیتش مواجه بود، زیرا همزمان توانسته بود کسانی را که به او رای داده بودند، حفظ کند و هم به دلیل بهبود شرایط اقتصادی، افراد جدیدی را به سبد رای خود اضافه کند.

استیضاح؛ فرصتی برای ترامپ

وی ادامه داد: اما با توجه به اینکه نتایج مثبت اقداماتش در حوزه اقتصادی کوتاه مدت است، به تدریج آثار منفی آن در حوزه اقتصاد خود را نشان داد؛ از جمله درگیری‌هایی که در حوزه بین‌المللی و کاهش واردات از چین داشت که با خود افزایش هزینه‌های بین‌المللی را به همراه آورد و کالاها گران‌تر شد و طبقه ضعیف باید کالاهای گران‌تری بخرد. این مسائل کم کم دارد خود را در جامعه نشان می‌دهد و موجب نزولی شدن سیر محبوبیت ترامپ می‌شود.

کوهکن در همین حال گفت: استیضاح این فرصت را برای ترامپ ایجاد کرده است که به شدت مظلوم نمایی کند و اگر دقت کنید خواهید دید که در همه نطق‌ها و توئیت‌هایی که درباره استیضاح داشته است، این روال را به صورت ثابت طی کرده که این استیضاحی سیاسی است و چون او در حال تحقق شعارهای انتخاباتی‌اش به نفع مردم آمریکاست، می‌خواهند او را به صورت سیاسی برکنار کنند. به همین خاطر او این روند را یک کودتای سیاسی و استثنا در تاریخ ایالات متحده توصیف می‌کند.

وی افزود: ترامپ از این الفاظ در مصاحبه‌ها و توئیت‌هایش زیاد استفاده کرده است. همین مسئله باعث شده که بر خلاف روال قبلی شاهد باشیم که محبوبیت ترامپ بر سر این استیضاح به جای اینکه پایین بیاید، اتفاقا بالا برود. همین طور یک اثر ناخواسته منفی دیگری هم که برای دموکرات‌ها داشته این است که چون پرونده اوکراین مربوط به فساد بایدن است و این تصور عمومی هم در جامعه ایالات متحده وجود دارد که سیاستمداران ارشد افراد فاسدی هستند؛ این تصور مورد قبول افراد زیادی در جامعه آمریکا است. خود مطرح شدن اسم بایدن و تکرار آن در رابطه با پرونده اوکراین هم برای کاندیدای اصلی دموکرات‌ها عملا تا کنون به جای فایده، ضررهایی به همراه داشته است.

تلاش دموکرات‌ها برای فرسایشی شدن استیضاح

این تحلیلگر تحولات آمریکا یادآور شد: کاری که دموکرات‌ها در حال انجام آن هستند این است که تلاش کنند هر چه می‌شود این پرونده طولانی‌تر شود. آن‌ها امیدوارند طولانی‌تر شدن آن اثری را که آن‌ها در انتخابات می‌خواهند بگذارند، به همراه داشته باشد و آن هم این است که اولا نوعی تبلیغات بدون هزینه برای دموکرات‌ها است، چرا که به هر حال این موضوع توسط رسانه‌های اصلی پوشش داده می‌شود و رسانه‌ها در کمپین‌های انتخاباتی وقتی می‌خواهند فعالیتی داشته باشد پول‌های کلانی می‌گیرند؛ اما حالا مجبورند اخبار این موضوع را پوشش دهند و این موضوع برای دموکرات‌ها به نوعی تبلیغات به حساب می‌آید که در آن همه راجع به فساد ترامپ صحبت خواهند کرد

کوهکن اضافه کرد: البته شاید اگر اتفاق خاصی بیفتد و شرایط تغییر کند و شاهد جدیدی پیدا شود و یا پرونده جدیدی مانند پرونده مالیاتی و چیزی شبیه به آن، مطرح شود، استیضاح حالت جدی هم به خود بگیرد. به هر حال می‌شود گفت آنچه در حوزه داخلی و سیاست ایالات متحده آمریکا شاهد آن هستیم نوعی تمرین و گرم کردن قبل از ورود به رقابت‌های اصلی است. فرایند استیضاح را هم باید در حاشیه کمپین‌های شکل گرفته برای انتخابات ریاست جمهوری 2020 دید.

وی در خصوص تاثیرات منفی استیضاح برای دموکرات‌ها نیز توضیح داد: پدیده‌های اجتماعی اینگونه هستند و لزوما کاری که انجام می‌شود تنها همان نتیجه مورد نظر را به دنبال ندارد. الان دموکرات‌ها تلاش می‌کنند و در پرونده‌ای به اسم استیضاح فعالیت می‌کنند. هر دو حزب دارند حداکثر تلاش‌شان را می‌کنند که از این اتفاق به نفع خود استفاده کنند و انتخابات 2020 را در اختیار بگیرند.

کوهکن گفت: واقعیت این است که ترامپ اگر نتواند نامزد انتخابات 2020 شود، به احتمال قریب به یقین، رییس جمهور بعدی دموکرات است؛ حال هر کس که می‌خواهد باشد. به همین دلیل دموکرات‌ها حداکثر تلاش‌شان را می‌کنند که ترامپ را قبل از انتخابات حذف کنند. یعنی یا ترامپ ریاست جمهوری را از دست بدهد و یا وضعیت طوری باشد که خودش نخواهد نامزد شود، یا در انتخابات با یک ترامپ ضعیف رقابت کنند. با این وضع ترامپ هم تلاش می‌کند که از این وضعیتی که اجبارا در آن قرار گرفته است، منفعتی برای خود کسب کند.

جمهوری خواهان و ترامپ

وی درخصوص برخی تحلیل‌ها مبنی بر اینکه این امکان وجود دارد که جمهوری خواهان قبل از انتخابات نامزد دیگری به جز ترامپ معرفی کنند و یا او را برکنار و یکی از معاونانش را جایگزین او کنند نیز گفت: طبق قانون اساسی آمریکا این کار امکان پذیر نیست، مگر اینکه یا رئیس جمهور برکنار شود و یا اینکه خودش استعفا دهد و طبیعتا معاونش جانشینش شود. اینکه جمهوری خواهان از ترامپ دل خوشی ندارند، یک واقعیت است. به هر حال ترامپ آن زمان که نامزد شد، نه مرد حزبی بود و نه کمپینش حزبی بود و تنها بعد از اینکه در انتخابات پیروز شد، حاضر شد سیاست حزبی را در پیش بگیرد.

این استاد دانشگاه اضافه کرد: حتی در یک سال و نیم اول ریاست جمهوری وقتی طرح‌هایش در کنگره با مخالفت جمهوری خواهان به نتیجه نرسید، در یک اقدام بسیار عجیب به جای اینکه با حزب خود لابی و مذاکره کند، برای اینکه به او در سنا رای دهند با دموکرات‌ها شروع به لابی کرد. این خود اقدام عجیبی بود، اما قسمت زیادی از سیاست در ایالات متحده و منافعی که در آن تقسیم می‌شود، حزبی است. جمهوری خواهان ممکن است از ترامپ دل خوشی نداشته باشند، اما چون ترامپ به عنوان نماینده حزب جمهوری خواه در کاخ سفید و رییس جمهور آمریکا است، حدودا سه هزار سمت ارشد سیاسی را میان جمهوری خواهان تقسیم کرده است؛ چرا که به هر حال خودش که کسی را نداشته؛ یک دختر و دامادی داشته که آن‌ها را مشاور ارشد کرده و بیشتر سمت‌ها را به اعضای ارشد حزب جمهوری خواه داده است.

وی ادامه داد: این همان جایی است که آن‌ها از آن منفعت سیاسی کسب کرده‌اند و بعدا منفعت اقتصادی و سایر منافع را به دست می‌آورند؛ به همین دلیل این احتمال که به سمت کسی دیگر بروند کم است. با توجه به اینکه خیلی‌ها معتقدند اگر ترامپ نماینده جهوری خواهان نباشد، چون او آدمی نیست که ساکت بنشیند و به راحتی کنار برود، احتمالا بازی را به هم می‌زند؛ به همین دلیل اینکه جمهوری خواه دیگری شانس داشته باشد که انتخابات را ببرد ضعیف و بعید است که حزب جمهوری خواه این ریسک را بکند؛ مگر اینکه شرایط به صورتی شود که افکار عمومی به شکلی نگاه کنند که بود و نبود ترامپ چیزی را عوض نکند و بختی برای ترامپ وجود نداشته باشد. به این صورت با توجه به اینکه بزرگان جمهوری خواه عملا دل خوشی از ترامپ ندارند، عملا بعید نیست که این کار را بکنند؛ اما در شرایط فعلی چنین چیزی بعید به نظر می‌رسد.

وی درباره انتقادات مطرح شده علیه ترامپ مبنی بر اینکه او تنها از طریق توئیتر به مسائل مربوط به استیضاح واکنش نشان می‌دهد و همچنین دعوت نانسی پلوسی از ترامپ برای شهادت دادن در جریان پرونده استیضاحش نیز اظهارکرد: حداقل در شرایط فعلی مشاوران سیاسی ترامپ به او چنین توصیه‌ای ندارند. ترامپ البته خود معتقد است که یک مذاکره کننده موفق است و در افکارعمومی می‌تواند به خوبی تاثیر بگذارد. باید توجه داشته باشیم که منظور، افکار عمومی در سطح جامعه ایالات متحده است، یعنی جامعه‌ای که بخش عمومی آن هیچ اطلاعات سیاسی ندارد و علاقه‌ای هم به آن ندارد و به راحتی هم تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

ترامپِ پوپولیست

این استاد دانشگاه ادامه داد: نمونه ساده آن را در همین واکنش‌های ترامپ می‌بینید که توئیت هایش در جامعه بسیار باز نشر دارد. او از زبان بسیار ساده‌ای استفاده می‌کند؛ زبانی که شاید بیشتر به درد فیلم‌ها می‌خورد. مثلا می‌گوید ابوبکر بغدادی کشته شد، گویا در حال روایت فیلم کابویی – جنایی است. از این جهت ترامپ اعتماد به نفس زیادی دارد، اما مشاوران سیاسی‌اش الان چنین توصیه‌ای را نه به او و نه به تیمش نمی‌کنند. ترامپ باید الان تمام تلاشش را بکند که حتی اطرافیانش برای شهادت در جلسات حاضر نشوند، زیرا همین حضور و مدل سوالاتی که آنجا پرسیده می‌شود، هم به فرایند استیضاح مشروعیت بیشتری می‌دهد و افکارعمومی را بیشتر جلب می‌کند و هم به هر حال از این صحبت‌ها ممکن است نکته‌ای بیرون بیاید که بعد وکلا نتوانند به آن پاسخ دهند و دردسر ایجاد کند.

کوهکن تصریح کرد: به هر حال ترامپ با وجود اینکه در سیاست بین‌الملل فرد شناخته شده‌ای نبود، در جامعه داخلی آمریکا شاخته شده و باسابقه بود و ضمنا نکات و نقاط سیاه در پرونده اش هم کم نیست. همه اطرافیانش که قرار بود از او دفاع کنند، در سه سال اخیر به خاطر تخلفاتی که خیلی از آن‌ها هم به ترامپ ربط داشته است، محکوم شدند. به همین دلیل حداقل در شرایط فعلی بعید می‌دانم ترامپ و اطرافیانش به شهادت دادن فکر کنند و حتی پیشنهاد پلوسی هم بیشتر در این جهت است که نکته‌ای را مطرح کند که احتمال وقوعش کم باشد تا بخواهد در تبلیغات از آن استفاده کند.