پس از حمله اخیر آمریکا به پایگاه نیروهای حشد الشعبی، صدها تظاهرکننده عراقی و حامیان حشد الشعبی در اطراف سفارت آمریکا تحصن کردند و دیوار خارجی سفارت را نیز به آتش کشیدند. با توجه به اهمیت این موضوع، امیرعلی ابوالفتح، کارشناس مسائل آمریکا در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی به ابعاد مختلف این حمله و پیامدهای احتمالی آن پرداخته است.

آنچه در ادامه می‌خوانید متن کامل این گفتگوست:

پرسش: آیا ممکن است حمله اخیر آمریکا به مواضع حشد الشعبی به مسائل داخلی این کشور و ازجمله بحث استیضاح ترامپ ارتباطی داشته باشد؟

بهانه حمله اخیر آمریکا به عراق، کشته شدن یک پیمانکار نظامی این کشور است که آمریکایی‌ها مدعی هستند توسط حشد الشعبی انجام‌گرفته است. از مدت‌ها قبل قابل پیش‌بینی بود که در زورآزمایی بین ایران و آمریکا و یا نیروهای متحد ایران با آمریکا اگر یک سرباز یا شهروند آمریکایی کشته شود، این کشور دست به اقدام تلافی‌جویانه بزند. ازاین‌جهت نمی‌توان این فرضیه را مطرح کرد که چون دونالد ترامپ داخل آمریکا تحت‌فشار استیضاح قرار دارد، دست به چنین اقدامی زده است، چراکه اگر این فرد آمریکایی کشته نشده بود به‌احتمال‌زیاد واشنگتن حمله‌ای نیز انجام نمی‌داد. در واکنش به این اتفاقات، دولت عراق اعلام کرد که تحقیقات مشخص نکرده که آیا مسئولیت کشته شدن این پیمانکار آمریکایی متوجه نیروهای حزب‌الله عراق هست یا خیر؛ اما مقامات آمریکایی این برداشت را دارند و بر اساس آن عمل کرده‌اند؛ بنابراین کشته شدن پیمانکار آمریکایی هر زمانی رخ می‌داد چه زودتر و چه دیرتر آمریکا همین واکنش را از خود نشان می‌داد.

پرسش: آیا اقدام دولت واشنگتن در حمله به مواضع حشد الشعبی مورد حمایت دموکرات‌ها نیز قرار دارد؟

وقتی‌که جان سربازان یا شهروندان آمریکایی که در منطقه جنگی وجود دارند به خطر می‌افتد در داخل آمریکا یک اجماعی در واکنش به این مسئله شکل می‌گیرد. فارغ از اینکه دو حزب اصلی دمکرات و جمهوری‌خواه بر سر مسائل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی با هم اختلاف دارند، اما زمانی که امنیت ملی و یا امنیت شهروندان آمریکایی تهدید می‌شود شاهد نوعی هم‌صدایی در این کشور هستیم. به همین دلیل هم دمکرات‌ها و هم جمهوری‌خواهان از اقدام ترامپ برای تلافی کشته شدن پیمانکار آمریکایی حمایت کردند.

البته ممکن است نقدهایی وارد شود مبنی بر اینکه ترامپ بیش‌ازاندازه به ایران فشار وارد آورده و این فشارها باعث چنین اتفاقاتی شده است، اما وقتی‌که آمریکا وارد یک جنگ یا مداخله نظامی می‌شود دیگر خیلی شاهد شکاف‌های حزبی در این کشور نیستیم.

پرسش: آیا دولت عراق می‌تواند مانع تکرار چنین حوادثی شود؟

جریان‌هایی در داخل عراق موافق تنش روابط ایران و آمریکا و درگیری‌های محدود بین این دو کشور هستند. چراکه آن‌ها در پیروی از سیاست‌های آمریکا و یا عربستان، نگران گسترش نقش‌آفرینی ایران در عراق هستند. ازاین‌جهت نمی‌توان انتظار داشت که دولت و یا جریان‌های سیاسی عراق به‌صورت یکپارچه علیه اقدام آمریکا اظهارنظر کنند یا بخواهند منشأ اثری برای جلوگیری از وقوع چنین حوادثی باشند.

صحبت‌های اخیر عادل عبدالمهدی نیز نشان داد که آمریکایی‌ها به دنبال کسب مجوز از دولت عراق نبودند و صرفاً اطلاع‌رسانی کردند. در چنین شرایطی دولت بغداد خیلی اختیار عمل ندارد که بخواهد مانع تکرار این‌گونه حوادث شود. لیکن طراحی و اقدامات نیروهای مردمی و جبهه مقاومت در عراق و منطقه آثار بازدارندگی خوبی خواهد داشت.

پرسش: آیا ممکن است حمله به حشد الشعبی زمینه‌ساز خروج ‌نظامیان‌ آمریکا از عراق ‌شود؟

باید توجه داشت که الآن در حال صحبت از کشور عراق هستیم که آمریکایی‌ها سال‌هاست آن را اشغال کرده‌اند. درواقع آمریکا با نیروی نظامی خود، حکومت مستقر در آن کشور را سرنگون کرده و برایشان حاکم نظامی تعیین کرد. همچنین آمریکا در عراق سال‌ها حکومت کرده و در این کشور پایگاه دارد. با این تفاسیر آمریکایی‌ها خیلی توجهی به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی عراق ندارند.

لذا از سال‌ها پیش آمریکایی‌ها حاکمیت ملی و تمامیت ارضی عراق را نادیده گرفته بودند و نمی‌توان انتظار داشت که امروز به‌یک‌باره واشنگتن به قواعد بین‌الملل تن دهد و به حاکمیت ملی این کشور احترام بگذارد. همچنین باید توجه داشت که به گفته دونالد ترامپ، آمریکا 7 تریلیون دلار در عراق هزینه کرده و 4 هزار نفر کشته داده که بیشترین حجم تلفات آمریکا بعد از جنگ ویتنام بوده است؛ با چنین آمار و ارقامی بدون شک آمریکایی‌ها به‌سادگی نیروهای خود را از عراق خارج نخواهند کرد و اگر هم تحت‌فشار قرار بگیرند به سمت سرنگونی دولت معترض حرکت خواهند کرد.

پرسش: چشم‌انداز تنش‌ها بین آمریکا و عراق را چطور می‌بینید؟

به نظر می‌رسد که طرفین قادر به بستن این پرونده نیستند. درواقع اگرچه به نظر می‌رسید شاید اقدام تلافی‌جویانه آمریکا ختم ماجرا باشد اما بعدازآن بار دیگر مشاهده کردیم که برخی معترضان عراقی به سفارت آمریکا حمله کردند که احتمالاً چنین اقدامی نیز با واکنش آمریکا مواجه خواهد شد؛ بنابراین بعید است که این تنش‌ها به‌زودی پایان یابد و احتمال تکرار آن وجود دارد.