شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: عربستان سعودی به رهبری محمد‌بن‌سلمان خواهان گسترش روابط سیاسی و اقتصادی با رژیم صهیونیستی و درصدد است با وارد نمودن اسرائیل به بلوک بندی‌های نوظهور قدرت در خاورمیانه، ارائه الگوی جدیدی از دوستی‌ها و دشمنی‌ها در منطقه، فراموشی آرمان مردم فلسطین و بی‌تفاوتی کامل به حقوق طبیعی آنان، ایران را به جای اسرائیل دشمن اعراب تعریف کند.
داود احمدزاده - کارشناس مسایل خاورمیانه
پس از اعلان رسمی طرح معامله قرن از سوی دونالد ترامپ و تلاش‌های نهان و پیدای ائتلاف معروف عبری– عربی برای اجرایی کردن آن، واکنش‌ها به این رخداد بزرگ تاریخی در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی متفاوت بوده است. تیم امنیتی ترامپ و لابی صهیونیستی در سنا و کاخ سفید در تلاش هستند با توجه به آشوب‌های اخیر منطقه خاورمیانه به ویژه افزایش تنش‌های گسترده سیاسی و احتمال برخورد نظامی میان ایران و آمریکا پس از شهادت سردار سلیمانی از فرصت به‌وجود آمده نهایت استفاده را نموده و با انفعال بیشتر اعراب و تشتت آراء در دنیای اسلام (دوقطب اصلی- ایران و عربستان سعودی) گروه‌های فلسطینی را به پذیرش این طرح راضی کنند .
در طرح معامله قرن قرار است که با تضعیف هرچه بیشتر گروه‌های جهادی، زمینه تثیبت برتری رژیم صهیونیستی به عنوان عنصر فائقه در منطقه فراهم شود و با نادیده گرفتن حقوق فلسطینیان از جمله بازگشت آوارگان فلسطینی به موطن خود، خلع سلاح جریان مقاومت و نیز رسمیت یافتن پایتختی قدس شریف برای صهیونیست‌ها، آمال دیرینه آنها عملیاتی گردد. این در شرایطی است که با استیضاح دونالد ترامپ بدلیل رسوایی اوکراین گیت و تمایل شخصی وی برای ایجاد جبهه جدید در خاورمیانه با ایران، وضعیت وارد مرحله تازه‌ای شده بود، اگرچه استیضاح وی در نهایت رﺃی نیاورد و او در کاخ سفید ماندگار شد. در چنین شرایطی بود که ترامپ برای گریز از هجمه سنگین افکار عمومی و تضعیف موقعیت آمریکا در خاورمیانه از جمله تاکید نمایندگان عراق بر خروج نیروهای نظامی آن کشور ناگزیر شد با مطالبات گروه‌های تندرو لابی صهیونیستی با حمایت جرارد کوشنر (داماد خویش ) و نیز بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل که به‌دلیل فساد مالی و اخلاقی با اتهامات متعددی روبروست، موافقت کند .
به نظرمی رسد با توجه به عدم پاسخ مثبت عربستان به سیگنال‌های مثبت ایران برای گشایش در روابط طرفین و آغاز گفتگوهای فراگیر منطقه‌ای و نیز گسترش شکاف میان ترکیه و قطر با شیخ‌نشین‌های متحد ریاض بر سر موضوعات منطقه‌ای از جمله سرنوشت فلسطین، تلآویو فضا را برای ایجاد فشار بیشتر به فلسطینیان مناسب دیده و تلاش دارد با بهره‌گیری از تمایلات ترامپ در حمایت بیشتر از خواسته‌های نظامی و اقتصادی این رژیم و با شکل‌دهی به ائتلاف عبری- عربی، فلسطنیان را مجبور به عقب‌نشینی و پذیرش شرایط جدید نماید.
از سوی دیگر، عربستان سعودی به رهبری محمد‌بن‌سلمان خواهان گسترش روابط سیاسی و اقتصادی با رژیم صهیونیستی بوده و درصدد است با وارد نمودن اسرائیل به بلوک بندی‌های نوظهور قدرت در خاورمیانه، ارائه الگوی جدیدی از دوستی‌ها و دشمنی‌ها در منطقه، فراموشی آرمان مردم فلسطین و بی‌تفاوتی کامل به حقوق طبیعی آنان، ایران را به جای اسرائیل دشمن اعراب تعریف کند. بنابراین بن سلمان قبل از برگزاری نشست کنفرانس اسلامی درباره چگونگی واکنش به معامله قرن، تلاش کرد با تهدید و تطمیع رهبران تشکیلات خودگردان، آنها را به پذیرش این طرح راضی کند. با این وجود واکنش‌های متحد گروه‌های فلسطینی در محکومیت این اقدام از یک سو و فاصله گرفتن برخی کشورهای نزدیک به مواضع ریاض ( کویت- عمان – قطر ) و مخالفت جدی ترکیه و عراق از سوی دیگر باعث شد عربستان سعودی در اقدامی انفعالی ضمن فراهم نمودن نشست جده به صدور قطعنامه صوری در حمایت از خواسته‌های مردم فلسطین تن دهد .
این در حالی است که عدم صدور ویزا برای حضور هیات ایرانی در این نشست منطقه‌ای نشان می‌دهد عربستان به رغم تمام تدابیر انجام یافته برای تحدید نفوذ منطقه‌ای ایران، از بهره‌گیری کشورمان از دپپلماسی عمومی و بیان قاطع در مخالفت با طرح معامله قرن به شدت احساس خطر کرده بود. بنابراین خارج از هر منطق حقوقی با حضور ایران مخالفت کرد. از دیگر سو ترکیه بر سر مسائل منطقه‌ای با عربستان سعودی دچار چالش جدی‌تری شده است. شخص رجب طیب اردوغان با مخالفت علنی با این طرح به‌دنبال بازیابی قدرت و مشروعیت‌سازی برای سیاست منطقه‌ای خویش برآمده است.
در چنین فضایی با عمیق‌تر شدن شکاف میان دنیای اسلام بر سر موضوع حیاتی فلسطین، شاهد قدرت‌نمایی بیشتر رژیم صهیونیستی در منطقه خواهیم بود. همچنین بیانیه ضعیف صادر شده از سوی مشارکت‌کنندگان در اجلاس در جده نیز نه تنها در راستای کمک به تقویت آرمان فلسطین نیست، بلکه به دنبال صدور این بیانیه شاهد افزایش تنش‌ها در نوارغزه و کرانه باختری و میان گروه‌های جهادی و نظامیان صهیونیستی خواهیم بود .
0 Comments