محسن پاک آیین در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا درباره خروج کامل نیروهای آمریکایی از افغانستان تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری در این کشور، خاطرنشان کرد: در شرایطی که روز به روز محبوبیت حزب جمهوری‌خواه و شخص ترامپ به دلیل حمایت از نژادپرستی، سرکوب مردم آمریکا و همچنین عدم مدیریت صحیح در مهار کرونا کاهش پیدا می‌کند، ترامپ در وضعیت بحرانی قرار دارد؛ بنابراین او باید برای طرح موضوعات جدید تلاش کند تا افکار عمومی را به سمت آن‌ها سوق دهد.

وی برخی از مواضع اخیر ترامپ در قبال ایران را با این هدف ارزیابی کرد و افزود: در حوزه سیاست خارجی ترامپ بیشترین امیدش را به مسئله افغانستان بسته بود و اینکه بتواند با طالبان به توافقی اجرایی برسد. چراکه در حوزه‌های دیگری مانند ایران، کره شمالی و ونزوئلا و غرب آسیا دستش خالی ماند. مذاکرات متعددی هم با طالبان انجام دادند و به‌طور نسبی هم برخی توافقات که بیشتر در جهت ارزیابی یکدیگر بود انجام شد، اما بعد از مدتی شاهد بودیم که این موضوع دچار چالش شد.

این تحلیلگر تحولات بین‌الملل با اشاره به حمله طالبان به موضع آمریکا و همچنین اعلام آمریکا مبنی بر اینکه توافقی که با طالبان به دست آورده را اجرایی نمی‌کند، گفت: ترامپ در زمان رقابت‌های انتخاباتی به مردم خود قول داده بود که نیروهایش را از افغانستان خارج کند و در شرایط فعلی هم سعی می‌کند با طرح این موضوع، فضای داخلی را مهار و آرام کند.

آمریکایی‌ها تصمیمی برای خروج از افغانستان ندارند

پاک آیین با تأکید بر اینکه اعتقاد ندارم که نیروهای آمریکایی تصمیمی برای خروج از افغانستان داشته باشند، ادامه داد: آن‌ها باهدف به این کشور آمدند و ناتو را با خود همراه کردند. آن‌ها به دنبال محاصره روسیه، تهدید چین و ایجاد مشکل برای ایران هستند و درعین‌حال اهداف اقتصادی و فرهنگی را هم در داخل افغانستان دنبال می‌کنند؛ به همین دلیل است از این کشور خارج نخواهند شد.

وی درعین‌حال گفت: ممکن است به‌صورت تاکتیکی برخی از نیروهایشان را خارج کنند اما اینکه انتظار داشته باشیم تمام نیروهای آمریکایی از افغانستان خارج شوند و پایگاه‌های نظامی‌شان را در آنجا تعطیل کنند؛ اتفاق نخواهد افتاد.

اظهارات ترامپ تاکتیکی برای انحراف افکار عمومی

پاک آیین اظهارات ترامپ را بیشتر یک تاکتیک برای انحراف افکار عمومی که علیه او بسیج شده‌اند دانست و ادامه داد: او سعی می‌کند دستاوردی را در این مسیر به مردم خود نشان دهد و آن‌هم بحث خروج نیروهایش از افغانستان است؛ اما قطعاً نیروهای آمریکا از افغانستان خارج نمی‌شوند چراکه خروج همه نیروهای آمریکا از افغانستان، درواقع شکست بزرگی برای این کشور در غرب آسیا محسوب می‌شود. چراکه آن‌ها از سوریه خارج شدند، در عراق هم امیدی به حضور ندارد. در افغانستان که هزینه‌های کلانی انجام دادند، مؤثرترین و بیشترین حضور را دارند و اگر از آنجا خارج شوند به‌طورقطع تمام شعارها و اهدافی که قبلاً مطرح کرده بودند را زیر سؤال می‌برند.

حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان راهبردی و درازمدت است

رئیس پیشین ستاد افغانستان وزارت امور خارجه با بیان اینکه حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان برای آمریکا راهبردی و درازمدت است، گفت: تمام دولت‌های آمریکا، صرف‌نظر از ترامپ، به این مسئله اعتقاددارند که باید در افغانستان حضور جدی داشته باشند و بهانه آن‌ها هم مبارزه با تروریسم است، درحالی‌که داعش را خود آن‌ها وارد افغانستان کردند.

پاک آیین افزود: اگر هم روزی آمریکا از این کشور خارج شود که بسیار بعید است، قطعاً کمک بزرگی به ایجاد صلح و ثبات در افغانستان خواهد شد. چراکه تاکنون مشکل اصلی طالبان با دولت افغانستان، خروج نیروهای خارجی بوده و اعلام کرده درصورتی‌که این نیروها خارج شوند در انتخابات شرکت و با دولت هم سازش می‌کنند؛ بنابراین اگر نیروهای آمریکایی خارج شوند خودبه‌خود به ثبات در افغانستان کمک خواهند کرد.

وی با اشاره به اظهارات معاون رهبر سیاسی طالبان که گفته بود در صورتی که نیروهای خارجی از افغانستان خارج شوند می‌توانیم در سیستم اجرایی کشور ادغام شویم و از دولت هم حمایت کنیم، اضافه کرد: البته این اظهارات هم بیشتر موضعی سیاسی است؛ چراکه آن‌ها مطمئن هستند آمریکا از افغانستان خارج نمی‌شود.

آمریکا می‌خواهد داعش را در افغانستان حفظ کند

رئیس پیشین ستاد افغانستان وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه طالبان و آمریکا هر دو می‌خواهند امتیازات حداکثری درروند مذاکرات و آینده افغانستان داشته باشند، گفت: آمریکا می‌خواهد هم بر حوزه نظامی افغانستان مسلط باشد، هم نیروهای داعش را در آنجا حفظ کند، هم با دولت این کشور رابطه خوبی داشته باشد و هم منافع اقتصادی خود را تأمین کند. از طرف دیگر طالبان هم به دنبال امتیازات حداکثری است هم بتواند قوم غالب در افغانستان باشد و حاکمیت داشته باشد و البته امتیازاتی که به بخشی از اقوام بدهد. این دیدگاه‌ها باعث می‌شود آن‌ها به توافق نرسند.

وی همچنین حضور عناصر و بازیگران دیگری درصحنه مانند دولت افغانستان و اقوام تاجیک و ازبک و هزاره را مانع جدی برای رسیدن طالبان به اهدافش برشمرد و گفت: اساساً اعتقاد ندارم که آمریکا به دنبال ثبات در افغانستان باشد که به خاطر آن بخواهد از این کشور خارج شود. سیاست راهبردی آمریکا ایجاد بی‌ثباتی در کشورهای اسلامی است؛ فرقی هم نمی‌کند کدام کشور اسلامی باشد.