دکتر سید رضی عمادی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به انجام دور نخست گفتگوهای راهبردی آمریکا و عراق که به خواست طرف آمریکایی صورت گرفته است، خاطرنشان کرد: اکنون در آمریکا رئیس جمهوری روی کار است که نسبت به قواعد بازی سیاسی دانشی ندارد و رفتار سیاسی‌اش مطابق معیارهای رفتار قرن بیست و یکمی نیست. بنابراین یکسری رفتارهایی بروز می‌دهد که برای آمریکایی‌ها هزینه دارد.

وی یکی از تصمیم‌های غیرعقلانی و نابخردانه رئیس جمهور آمریکا را ترور سردار قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس و همراهانشان عنوان کرد و افزود: بعد از این جنایت، زمینه برای حضور نیروهای آمریکایی در عراق به شدت خطرناک شد. پارلمان عراق با تصویب طرح خروج نظامیان آمریکایی اولین حرکت را انجام داد. اگر چه در پارلمان و گروه‌های سیاسی عراق در این زمینه اختلاف زیادی وجود داشته و دارد، اما تصویب چنین طرحی به معنای شکل‌گیری تحولی جدید علیه نظامیان آمریکایی در منطقه غرب آسیا به خصوص عراق بود که باب جدید مخالفت با حضور آمریکایی‌ها در منطقه و عراق است.

این استاد دانشگاه به تظاهرات بزرگ 24 ژانویه در عراق با شعار خروج نظامیان آمریکایی از این کشور اشاره کرد و گفت: این دو تحول، رخدادهایی سیاسی بود، اما بعد از آن ما شاهد هستیم که به لحاظ امنیتی حضور نظامیان آمریکایی در عراق با تهدید مواجه می‌شود. به نحوی که روزانه علیه پایگاه‌های کوچک‌تر آمریکا حملاتی انجام می‌شد و آن‌ها مجبور شدند پایگاه‌های کوچک‌تر را تخلیه کنند و تحویل عراقی‌ها دهند و به پایگاه‌های بزرگ‌تر بروند.

وضعیت متزلزل نظامیان آمریکایی در عراق

عمادی این اتفاقات را حاکی از وضعیت متزلزل نظامیان آمریکایی در عراق ارزیابی کرد و ادامه داد: بخش مهمی از گروه‌های سیاسی و مردم عراق معتقدند که آمریکایی‌ها با جنایتی که در سوم ژانویه با ترور سرداران مقاومت انجام دادند، عملا حاکمیت عراق را نقض کردند. قرن بیست و یک قرنی نیست که کشوری بخواهد چنین الگوی رفتاری را در مقابل کشور دیگری مانند عراق که به هر حال زمانی قدرت منطقه‌ای بود، اعمال کند. بنابراین وضعیت جدید نظامیانشان در عراق، دلیل اصلی بود که آمریکایی‌ها را وادار به درخواست برای مذاکره کرد.

این تحلیلگر تحولات غرب آسیا در تشریح دلایل دیگر انجام مذاکرات راهبردی میان عراق و آمریکا گفت: آمریکایی‌ها تلاش می‌کنند به نوعی مصوبه پارلمان درباره خروج نیروهای نظامیشان از عراق را دور بزنند و یا از فشارهای سیاسی بر خود بکاهند. در حالی پیشنهاد مذاکره را مطرح کردند که می‌دانند دولت عراق شرایط مناسبی ندارد.

پیشنهاد مذاکره در شرایط اوج مشکلات دولت عراق

وی توضیح داد: این دولت با شیوع گسترده کرونا مواجه است؛ در اثر شیوع این بیماری مسائل و مشکلات اقتصادی‌اش افزایش پیدا کرده و در عین حال تهدیدهای امنیتی هم در داخل عراق رشد داشته است. از یک سو تهدیدهایی از جانب بازمانده‌های داعش ایجاد می‌شود و از سوی دیگر با نزدیکی به فصل تابستان احتمال از سرگیری اعتراضات به دلیل گرمای هوا و مشکلات ناشی از کمبود انرژی وجود دارد.

عمادی با بیان اینکه در چنین شرایطی آمریکایی‌ها ژوئن را انتخاب کردند، آن هم دهم ژوئن را که سالروز اشغال عراق توسط داعش بوده است، اظهار داشت: آن‌ها به دنبال این بودند که به نوعی تهدید داعش را برای عراقی‌ها یادآوری کنند و پیشنهاد انجام مذاکره‌ای را مطرح کردند که بسیاری در داخل عراق نسبت به آن ابهام دارند. از جمله اینکه هیئتی که عراقی‌ها انتخاب کردند، هیئتی نیست که درباره خروج نظامیان آمریکایی چانه‌زنی کند، چرا که آن‌ها که مذاکره می‌کنند تابعیت آمریکایی، انگلیسی و فرانسوی دارند. نمی‌توان از این هیئت انتظار داشت برای خروج نظامیان آمریکایی چانه‌زنی کند.

تلاش آمریکا برای امتیاز دادن به الکاظمی

این استاد دانشگاه با بیان این اعتقاد که به نظر می‌رسد آنچه در حال وقوع است، مذاکره نیست و به نوعی شکلی از معامله است، توضیح داد: استنباط من این است که آمریکایی‌ها تلاش می‌کنند به مصطفی الکاظمی امتیازی بدهند. ضمن اینکه با کاهش نیروهای نظامی‌شان در عراق موافقت می‌کنند، در عین حال در داخل عراق باقی می‌مانند و تضمینی می‌گیرند که امنیت و سلامت نظامیان و سفارتخانه آمریکا حفظ شود. از سوی دیگر هم آقای الکاظمی مانور می‌دهد که کاهش نظامیان دستاورد مذاکرات بوده و در درازمدت هم ممکن است آن‌ها عراق را ترک کنند. بنابراین این مسئله می‌تواند به نوعی بازی آمریکایی‌ها برای مصطفی الکاظمی باشد.

عمادی گفت: آمریکایی‌ها در این مذاکرات تلاش می‌کنند بر دولت عراق اعمال فشار کنند؛ چرا که آن‌ها مدعی ساقط کردن رژیم بعثی و کمک به مبارزه با داعش هستند. در شرایط فعلی هم بر اساس اعلام برخی منابع، آمریکایی‌ها حدود یک میلیون بشکه از نفت عراق را می‌برند. آمریکایی‌ها از این وضعیت و چالش‌های اقتصادی دولت عراق و اینکه الکاظمی نیاز دارد به گونه‌ای عمل کند که در انتخابات آینده عراق بتواند پیروز شود، برای اعمال فشار استفاده و خروج نظامیان آمریکایی را منتفی می‌کنند و به کاهش شمار نظامیان تقلیل می‌دهند.

این کارشناس مسائل غرب آسیا ضمن یادآوری اینکه کاهش حضور نیروهای نظامی در عراق به لحاظ کاهش هزینه‌ها به نفع خود آمریکایی‌ها است، تأکید کرد: معتقدم چه نظامیان آمریکایی از عراق خارج شوند و چه شمارشان را کاهش دهند، مثبت است. حتی اگر آن‌ها از عراق خارج نشوند کمترین دستاورد این مذاکرات کاهش حضور نظامیان آمریکایی از عراق است.

وی گفت: تأکید ایران همواره بر این بوده که اساسا در امور داخلی عراق مداخله نمی‌کند و نخواهد کرد؛ بنابراین در همین مذاکره هم ایران عنوان کرده که این مذاکره مربوط به امور داخلی عراق است و عراقی‌ها خود مختارند که آنگونه که می‌خواهند تصمیم بگیرند؛ اما در کل شرایط به گونه‌ای است که این مذاکرات نمی‌تواند تبعات منفی برای ایران داشته باشد؛ چرا که ایران امنیت عراق را در گام اول مهم‌ترین هدف خود می‌داند؛ امنیتی که منجر به حفظ تمامیت ارضی و جغرافیای این کشور شود.