سید صباح زنگنه در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی  با اشاره به دیدار نخست وزیر عراق با رئیس جمهور آمریکا در کاخ سفید و بیانیه منتشر شده پس از انجام این دیدار، خاطرنشان کرد: این ملاقات و اظهارات پس از آن، در شرایطی که زمان زیادی تا برگزاری انتخابات در آمریکا باقی نمانده، حاکی از آن است که آقای الکاظمی و آمریکایی‌ها برای بهره‌برداری از این نوع ملاقات‌ها و سفرها عجله دارند.

وی با بیان اینکه ترامپ در شرایط فعلی به شدت نیازمند بهره برداری‌های سیاسی است، افزود: آقای الکاظمی هم نیازمند چنین تصویری از حمایت مستقیم آمریکا از خود است و طبیعتا چنین حمایتی نمی‌تواند یکسویه و تنها از طرف آمریکا باشد.

این تحلیلگر مسائل غرب آسیا بااشاره به مصوبه پارلمان عراق مبنی بر خروج نیروهای آمریکایی از این کشور و همچنین اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه هدف آمریکا از نگه داشتن نیروهایش در عراق مقابله با تحرکات احتمالی ایران است، گفت: این بهانه اصلا با خواسته مردم عراق و اکثریت پارلمان این کشور سازگار نیست. با اینکه برخی احزاب و گروه‌ها به این مصوبه رای نداده‌اند، اما نیروهای آمریکایی مستقر در عراق بدون موافقت اکثریت مردم این کشور، عملا روزهای خوبی نخواهند داشت.

زنگنه با تاکید بر اینکه تهدید داعش عملا با پیروزی‌های نیروهای عراقی و همچنین با درایت و هدایت شهید ابومهدی المهندس و کمک‌های شهید سلیمانی و حمایت عظیمی که فتوای مرجعیت به وجود آورد رفع شد، ادامه داد: حضور نیروهای آمریکایی و ائتلاف به بهانه مبارزه با داعش عملا ارتباطی با پیروزی بر داعش ندارد و از این به بعد هم نخواهد داشت. مشروط بر اینکه آمریکایی‌ها مجددا داعش را تقویت و احیا نکنند و مسیرهای رفت و آمدشان را بین عراق، سوریه و ترکیه ببندند، آن زمان داعشی در کار نخواهد بود که مستلزم حضور نیروهای آمریکایی نیست.

عدم مشروعیت اهداف آمریکا از حضور در عراق

وی اضافه کرد: در چنین شرایطی نیازی به حضور این میزان نیروی آمریکایی نیست و به نظر می آید همانطور که مقامات مختلف آمریکایی گاهگاهی به زبان آورده اند، هدفشان کنترل ایران است. با این اظهارات طبعا مشروعیت حضور این نیروها زیر سوال می رود و این حق را به ایران می دهد که از امنیت منطقه‌ای و ملی خود دفاع کند و با این حضور مخالفت کند.

زنگنه با بیان اینکه عراق ظرفیت ایجاد درگیری‌های جدید را ندارد، گفت: اما آمریکایی‌ها با این سخن عملا عراق را به سمت درگیری پیش می برند و صحنه این درگیری‌ها نیز طبعا خاک و فضای عراق خواهد بود. مسئله‌ای که هرگز مطلوب مردم، پارلمان و حتی دولتمردان عراق هم نیست، چرا که توان آنها را مستهلک می کند و از بازسازی عراق دور خواهند افتاد.

تلاش آمریکا برای ایجاد انحصار در عراق

وی با اشاره به تلاش آمریکا برای ممانعت از حضور کشورهای دیگر در عراق برای اجرای پروژه‌های عمرانی و توسعه‌ای این کشور و ایجاد انحصار برای خود و همچنین موضوعات مطرح شده در دیدار ترامپ و الکاظمی، افزود: وجود طرح بزرگی برای بلعیدن عراق از این مذاکرت احساس می شود. این اقدام غیر اخلاقی و غیر قابل پذیرش است. چرا که عراق می تواند با امکانات و تسهیلات بیشتری پا در جاده بازسازی و توسعه بگذارد و شاهد روزهای مثبت تری شود، اما با این رویکرد آمریکا عملا شاهد انحصارگری در بازار عراق خواهیم بود. این مسئله نه تنها با مبانی دموکراسی و اقتصاد آزاد سازگار نیست بلکه حتی با هیچ یک از مبانی لیبرالیسم هم همخوانی ندارد.

زنگنه گفت: وضعیت عجیب و غریبی در عراق شکل داده‌اند که گویی عراق کشوری عقب مانده، محروم و محصور است و قرار است آمریکا بر کل امکانات و ثروت‌های خدادادی این کشور مسلط شود. در حالی که عراق چنین کشوری نبوده و نیست و با امکاناتی که دارد می تواند به عنوان بازاری باز عمل کند.

روابط عمیق راهبردی میان ایران و عراق

این تحلیلگر مسائل غرب آسیا با تاکید بر اینکه روابط راهبردی ایران و عراق بر کسی پوشیده نیست و روابط عمیق فرهنگی، اقتصادی و سیاسی میان دو کشور وجود دارد، افزود: دوران انحصار، سلطه گری و اعمال هژمون در منطقه و جهان گذشته است و قابل برگشت نیست. مردم عراق و مرجعیت این کشور با چنین استراتژی‌ها و چشم اندازهایی سازگار نیستند. عراق می تواند بر روی پاهای خود بایستند، اما تسلط بر عراق و به کار بردن ظرفیتهای آن در جهت دشمنی با همسایگان و کنترل آنها از خاک عراق، عملا برخلاف مصالح عراق است و هرگز مورد رضایت مردم، مرجعیت و سایستمداران عراقی هم نخواهد بود.

خروج نیروهای آمریکایی ظرف سه سال وعده‌ای موهوم

زنگنه ادعای ترامپ در رابطه با خروج نیروهای آمریکایی از عراق ظرف سه سال را وعده‌ای موهوم و خیالی دانست و اضافه کرد: با توجه به مصوبه پارلمان عراق چنین بازه زمانی طولانی پذیرفته نیست، می توانند بحث آموزش سلاح‌های خاص مانند هواپیما را با تعداد بسیار محدود استثنا کنند اما درباره سایر تسلیحات، نیروهای عراقی می توانند در خاک آمریکا آموزش ببینند و نیازی به حضور این تعداد نیروی آمریکایی در داخل عراق نیست.

وی ادامه داد: در شرایط فعلی آمریکایی‌ها مدعی هستند که به دعوت وزرای خارجه سابق در عراق هستند و متاسفانه حرمت و احترامی برای مصوبه پارلمان قائل نشدند. اگر این گونه باشد وزیر خارجه عراق باید نامه‌های قبلی را کنار بگذارد و دیگر نیازی به تاسیس پایگاه‌های عملیاتی در استان‌های مختلف عراق نیست.

زنگنه با تاکید بر اینکه آمریکایی‌ها نتوانستند حملاتی که اسرائیل به نیروهای عراقی انجام داد را مهار کنند و حتی قبل از آن هشداری دهند، گفت: بنابراین حضور آنها بسیار مشکوک و مرموز است. هدف آنها حمایت از آزادی عمل اسرائیل در منطقه است؛ اگر چنین نبود یک بار هم که شده آنها باید به اسرائیل اخطار می دادند که از نقض حریم هوایی عراق دست بردارند و تکرار نکنند. اینها مسائلی جدی و حیاتی است و عراق را وارد گردونه خطرناکی خواهد کرد.