جدیدترین مطالب
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
أحدث المقالات
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
عربستان بازنده اجلاس گروه 20

رضا میرابیان در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به برگزاری نشست اجلاس گروه 20 در ریاض، اظهار داشت: اگرچه مقامات عربستان برنامهریزیهای بسیاری برای این اجلاس کرده بودند، اما این اجلاس از وزن و اهمیت بالایی برخوردار نبود که میتواند به چند دلیل باشد؛ نخست آنکه این اجلاس بهصورت مجازی برگزار شد و دیگر اینکه بسیاری از شخصیتهای برجسته در این نشست مجازی طرف گفتگو با ملک سلمان نبودند. حتی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نیز فقط چند لحظه در این اجلاس حضور داشت و خیلی سریع آن را ترک کرد.
به گفته این کارشناس، بنابراین باوجود برنامهریزیهای گسترده سعودیها باهدف آنکه این اجلاس را بهصورت زنده در ریاض برگزار کنند آنها موفق نشدند و حتی در نشست مجازی برگزارشده نیز خیلی توفیقی حاصل نکردند.
میرابیان در توضیح اینکه چرا عربستان باوجود انتقادات فراوان به این کشور به دلیل نقض حقوق بشر میزبانی این اجلاس را پذیرفت، گفت: «هدف عربستان از برگزاری این اجلاس، احیای طرح نئوم بود و مقامات این کشور میخواستند با برگزاری اجلاس گروه ۲۰ این طرح را زنده نگه دارند که البته موفق نشدند. نئوم طرحی در شمال غرب عربستان است که سرمایهگذاریهای خارجی نیز برای آن پیشبینی شده بود.»
وی افزود: «اما با توجه به شرایط شخص محمد بن سلمان، کاهش شدید فروش نفت، جنگ پرهزینه یمن، کاهش بودجه عربستان و بیحیثیت شدن ولیعهد سعودی به دلیل برخی سیاستهایش، سعودیها نتوانستند طرح بلندپروازانه نئوم را که به ۵۰۰ میلیارد سرمایهگذاری نیاز داشت پیش ببرند.»
میرابیان تأکید کرد که این اجلاس در بدترین شرایط عربستان برگزار شد و سعودیها نیز به دلایل ذکرشده نتوانستند اعتبار و حیثیتی که به دنبال آن بودند را پیدا کنند. چراکه عربستان اصلاً مشروعیت لازم برای برگزاری چنین اجلاسی را نداشت و اگر هم این اجلاس در ریاض بهصورت مجازی برگزار شد فقط به خاطر حمایتهای آمریکا و برخی کشورهای اروپایی چون انگلیس بوده است. در غیر این صورت با توجه به نقض گسترده حقوق بشر توسط سعودیها، دخالت آشکار آنها در آغاز جنگ یمن و کشتار عظیم مردم این کشور، قطعاً مشروعیتی برای برگزاری اجلاس گروه ۲۰ نداشتند.
این کارشناس مسائل خاورمیانه در رابطه با پروندههای حقوق بشری عربستان نیز گفت؛ این پروندهها همچنان مفتوح هستند و اخیراً نیز درباره نقض حقوق بشر در داخل این کشور یعنی در مورد قتل جال مخاشقچی پروندهای در ایالاتمتحده گشوده شده و این دادگاه خواستار حضور محمد بن سلمان شده است. کنگره آمریکا نیز بر این موضوع ملاحظاتی دارد و آنچه محتمل است اینکه مشخص نیست مصونیتی که اکنون عربستان بر سر حقوق بشر دارد بعد از رفتن دونالد ترامپ از کاخ سفید نیز حفظ شود یا خیر.
وی با تأکید بر محکوم و ممنوع شدن ارسال سلاح از طرف آلمان به عربستان توضیح داد: «این اقدام آلمان از یکجهت جنبه حقوق بشری دارد؛ زیرا این سلاحها علیه مردم بیگناه یمن بکار گرفته میشود.»
به گفته این کارشناس حتماً با روی کار آمدن جو بایدن، عربستان سعودی تحتفشارهای شدیدتری قرار خواهد گرفت و یکی از دلایل این مسئله نیز همین پروندههای حقوق بشری است.
میرابیان ادامه داد: «لذا با خروج دونالد ترامپ از کاخ سفید به نظر میرسد چتر حمایتی آمریکا از سر عربستان برچیده خواهد شد و پروندههایی که از گذشته مسکوت ماندهاند مانند بحث جنگ یمن و نقض حقوق بشر با جدیت بیشتری مطرح و پیگیری خواهد شد.»
وی درنهایت با اشاره به برخی اصلاحات انجامشده از سوی محمد بن سلمان همچون عدم ممنوعیت رانندگی، حق سفر و لغو حجاب اجباری برای زنان و برگزاری کنسرتها گفت: «هرچند بن سلمان تلاش کرد گشایشهایی در سطح جامعه ایجاد کند اما بازهم نتوانسته آنطور که بایدوشاید بحث نقض حقوق بشر در این کشور را تحتالشعاع قرار دهد و این مسئله نزد جوامع غربی همچنان از عربستان سعودی مشروعیت زدایی میکند.»
0 Comments