شورای راهبردی آنلاین-رصد: توافق هستهای غیرنظامی سال ۲۰۰۸ میان آمریکا و هند روابط دو طرف را از سطح سنتی به مشارکت راهبردی و تحولآفرین تبدیل کرد. این توافق نشان داد که حل حساسترین اختلافات دوجانبه امکانپذیر است و اعتماد را در بالاترین سطوح رهبری ایجاد نمود. کارشناسان هشدار میدهند که احیای شتاب این رابطه، نیازمند پروژههای همکاری جسورانه جدید در فناوریهای راهبردی و توافق تجاری جامع و بازسازی اعتماد در سطوح بالاست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گزارش جدید دولت ترامپ درباره سیاست آمریکا در قبال بالکان غربی با این جمله آغاز میشود: «ارتقاء، ثبات و پیشبرد منافع اقتصادی آمریکا در بالکان غربی، آمریکا را امنتر، قویتر و مرفهتر میکند.» این گزارش هفت صفحهای ضمن حمایت از این دیدگاه جدید که کشورهای این منطقه برای انجام کارهای بیشتر برای خودشان تلاشکنند، بر ادامه بسیاری از جنبههای تعامل آمریکا در این منطقه تأکید میکند، به مسائل محلی، مانند جرایم سازمانیافته، میپردازد و در عین حال چشمانداز ژئوپلیتیک بزرگتری را ترسیم میکند که شامل روسیه و چین است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « اوکراین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تلاش کرده است تجربه میدانی خود را به یک دارایی در سیاست خارجی تبدیل کند. اعزام تیمهای نظامی به کشورهای خلیج(فارس) برای کمک به رهگیری پهپادها و ارائه مشاوره پدافند هوایی، همراه با توافقهای دفاعی با قطر، عربستان و امارات، این تصور را در برخی محافل غربی ایجاد کرده که کشورهای خلیج(فارس) در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به اوکراین هستند. اما آنچه در حال رخ دادن است، نه یک تغییر ژئوپلیتیک علیه مسکو، بلکه یک راهبرد تنوعبخشی عملگرایانه است. پادشاهیهای خلیج(فارس) در حال جایگزین کردن اوکراین به جای روسیه نیستند، بلکه اوکراین را به مجموعه رو به گسترش گزینههای امنیتی، فناوری و دیپلماتیک خود اضافه میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: توافق هستهای غیرنظامی سال ۲۰۰۸ میان آمریکا و هند روابط دو طرف را از سطح سنتی به مشارکت راهبردی و تحولآفرین تبدیل کرد. این توافق نشان داد که حل حساسترین اختلافات دوجانبه امکانپذیر است و اعتماد را در بالاترین سطوح رهبری ایجاد نمود. کارشناسان هشدار میدهند که احیای شتاب این رابطه، نیازمند پروژههای همکاری جسورانه جدید در فناوریهای راهبردی و توافق تجاری جامع و بازسازی اعتماد در سطوح بالاست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گزارش جدید دولت ترامپ درباره سیاست آمریکا در قبال بالکان غربی با این جمله آغاز میشود: «ارتقاء، ثبات و پیشبرد منافع اقتصادی آمریکا در بالکان غربی، آمریکا را امنتر، قویتر و مرفهتر میکند.» این گزارش هفت صفحهای ضمن حمایت از این دیدگاه جدید که کشورهای این منطقه برای انجام کارهای بیشتر برای خودشان تلاشکنند، بر ادامه بسیاری از جنبههای تعامل آمریکا در این منطقه تأکید میکند، به مسائل محلی، مانند جرایم سازمانیافته، میپردازد و در عین حال چشمانداز ژئوپلیتیک بزرگتری را ترسیم میکند که شامل روسیه و چین است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « اوکراین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تلاش کرده است تجربه میدانی خود را به یک دارایی در سیاست خارجی تبدیل کند. اعزام تیمهای نظامی به کشورهای خلیج(فارس) برای کمک به رهگیری پهپادها و ارائه مشاوره پدافند هوایی، همراه با توافقهای دفاعی با قطر، عربستان و امارات، این تصور را در برخی محافل غربی ایجاد کرده که کشورهای خلیج(فارس) در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به اوکراین هستند. اما آنچه در حال رخ دادن است، نه یک تغییر ژئوپلیتیک علیه مسکو، بلکه یک راهبرد تنوعبخشی عملگرایانه است. پادشاهیهای خلیج(فارس) در حال جایگزین کردن اوکراین به جای روسیه نیستند، بلکه اوکراین را به مجموعه رو به گسترش گزینههای امنیتی، فناوری و دیپلماتیک خود اضافه میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: ترکیه از پیامدهای جنگ علیه ایران برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی خود در عراق استفاده میکند و در تلاش است ضمن حفظ همکاری با تهران در پرونده کردها، بیش از پیش اقلیم کردستان، بغداد و مسیرهای انرژی و زیرساختی عراق را وارد مدار خود کند. با این حال، موفقیت این راهبرد به عوامل متعددی وابسته است.
داود احمدزاده در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به بحثهایی که اخیراً پیرامون آشتی قطر و عربستان سعودی صورت گرفته است؛ گفت: مشکلات سیاسی و امنیتی بین قطر با عربستان، بحرین و امارات در سال ۲۰۱۷ موجب شد تا دوحه با تحریمها و تهدیدهای متعددی روبرو شود. در آن برهه زمانی، عربستان تأکید داشت که هرگونه گشایش در روابط ریاض و دوحه منوط به این است که قطر ۱۳ شرط اصلی و در رأس آنها کمک به گروهها و کشورهایی که ازنظر عربستان و کشورهای همسو با آن، گروههای تروریستی نامیده میشدند را قطع کند. ریاض همچنین تأکید داشت که ریاض باید هرگونه روابط سیاسی و اقتصادی با ایران را قطع کند.
وی ادامه داد: «درخواست دیگری که ریاض از دوحه مطرح کرد این بود که فعالیتهای تبلیغاتی و رسانهای الجزیره را کلاً قطع کند تا روابط به حالت عادی بازگردد؛ اما بهرغم تحریمها و بایکوت علیه قطر ازجمله ممنوعیت پروازهای هوایی هواپیماهای قطری از فضا و آسمان عربستان، دوحه حاضر به پذیرش این شروط نشد.»
به گفته این کارشناس، یکی از شرایطی که موجب تشدید تحریمها و انزوای سیاسی قطر در منطقه خلیجفارس شد این بود که آمریکا به رهبری دونالد ترامپ از عربستان، بحرین و امارات حمایت کرد و این امر سبب شد تا قطر با مشکلات بیشتری مواجه شود.
در مقابل دوحه در مقام پاسخگویی به اقدامات ریاض و همپیمانان آن در منطقه نهتنها به خواستهها و مطالبات آنها تن نداد، بلکه روابط سیاسی و اقتصادی خود را با ایران در حوزههای مختلف گسترش داد و آسمان ایران نیز به روی هواپیماهای قطری گشوده شد.
احمدزاده با اشاره به نقش ترکیه در این تحولات توضیح داد: «ترکیه هم بهعنوان کشور تأثیرگذار در منطقه که به دنبال رقابت با عربستان در خاورمیانه عربی و شمال آفریقا برآمده با ایجاد پایگاه نظامی در قطر، از این کشور در مقابل عربستان حمایت کرد.»
این استاد دانشگاه بابیان این مسئله که برخلاف اشتباه استراتژیک دونالد ترامپ، قطر کشور ذرهای و کوچکی در منطقه نبوده و نیست، افزود: «دلارهای نفتی و قدرت نرم قطر در قالب رسانهای چون الجزیره باعث شد که در ماههای اخیر ترامپ بهاشتباه استراتژیک خود پی ببرد و تلاش کند که مجدداً آشتی بین قطر و عربستان برقرار شود.»
احمدزاده در واکاوی نقش ایران در اختلافات میان قطر و عربستان نیز گفت: «جمهوری اسلامی ایران در موقعیتهای مختلف نهتنها به دنبال ایجاد تنش و گسترش آشوب بین همسایگان عرب خود نبوده بلکه در شرایط گوناگون به دنبال تنشزدایی و ایجاد آرامش در منطقه برآمده است. در همین راستا در شرایطی که قطر با تحریمهای مختلف عربستان مواجه شده بود و تهران با دوحه بر سر موضوعات امنیتی چون سوریه و گروههای تکفیری مشکلاتی داشت، از روی حسن نیت مرزهای هوایی خود را به روی هواپیماهای قطری گشود و درعینحال برخی از احتیاجات اقتصادی و کشاورزی دوحه را که پیشتر از سوی کشورهای تحریمکننده نظیر عربستان و امارات برآورده میشد را تأمین نمود.»
وی با توجه به حسن نیت ایران در قبال قطر تأکید کرد که عادیسازی روابط ریاض و دوحه اصولا به مفهوم گام برداشتن در راستای ضربه زدن به منافع ملی ایران قلمداد نمیشود. لیکن قطر بایستی هشیار باشد که در دام توطئه عربستان علیه ایران گرفتار نشود که در اینصورت متضرر خواهد شد.
احمدزاده افزود: «مقامات قطری نیز بارها از حسن همجواری ایران حمایت کردهاند و روند تحولات منطقه نشان میدهد که قطریها به ضرر منافع ایران گام برنخواهند داشت؛ زیرا قطر به دنبال چندجانبهگرایی در روابط با همسایگان خویش در منطقه خاورمیانه است.»
کارشناس مسائل خاورمیانه با تأکید بر اینکه دوحه همچنین طی چندین دهه گذشته نیز روابط نزدیکی با ایران داشته، گفت: «تلاش دو کشور همواره بر این بوده که در موضوعات مختلف باهم همکاری داشته باشند.»
وی در تحلیل سیاست عربستان از آشتی با قطر در این مقطع نیز توضیح داد: «به نظر میرسد با شیفت قدرت در کاخ سفید و روی کار آمدن جو بایدن و هراس رهبران کشورهای محافظهکار عربی نظیر عربستان و امارات نسبت به موضوعات امنیتی منطقه ازجمله احتمال بازگشت آمریکا به برجام، ریاض درصدد است که با کم کردن موضوعات امنیتی خود در منطقه ازجمله اختلافات سیاسی و امنیتی با قطر بتواند با عادیسازی تدریجی روابط با رژیم صهیونیستی، موضع واحد و یکسانی را در قبال ایران اتخاذ نماید.»
احمدزاده در نهایت اشاره کرد: «بهرغم نشانههای مثبت عربستان برای آشتی مجدد با قطر، هنوز موضع امارات و مصر بهعنوان دو کشور مهم تحریمکننده قطر دراینارتباط مشخص نیست. همچنین این موضوع سادهانگارانه است که برقراری روابط دیپلماتیک کامل قطر با عربستان به مفهوم حل تمامی مشکلات و موضوعات امنیتی در پروندههای منطقهای قلمداد شود. چراکه قطر هنوز حاضر به پذیرش ۱۳ خواسته اصلی ریاض نشده و به نظر میرسد که در موضوعاتی چون بحث فلسطین و مسائل منطقهای ازجمله حمایت از گروه اخوانالمسلمین اختلافات اساسی بین دو کشور وجود دارد.»
0 Comments