شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
مرتضی مکی، کارشناس مسائل بینالملل در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی درباره رویکرد دولت جدید بایدن در قبال برجام گفت: «جمهوری اسلامی ایران طی سه سال گذشته با مقاومت در برابر سیاست فشار حداکثری آمریکا نشان داد که بههیچوجه حاضر به پذیرفتن سیاستهای مستبدانه آمریکا نیست و دموکراتها نیز اگر واقعاً به دنبال بازگشت به برجام و احیای این توافقنامه هستند، باید مسیر منطقی و درست آن را که لغو تحریمها در گام نخست و سپس بازگشت به برجام است طی کنند و بعدازآن منتظر بازگشت ایران به تعهدات هستهای خود باشند.»
مکی با اشاره به اینکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی طی 16 گزارش به پایبندی ایران بر تعهدات هستهای خود پیش از خروج ترامپ از برجام تأکید کرده بود، افزود: «این مسئله، نکته و مصداق مهمی برای آمریکا و دیگر طرفهای برجام محسوب میشود، مبنی بر اینکه ایران به تعهدات خود در برجام پایبند است، به شرطی که دیگر طرفها نیز به تعهدات خود عمل کنند.»
این کارشناس با بیان اینکه از قبل هم پیشبینی میشد که بازگشت آمریکا به برجام بهسادگی صورت نخواهد گرفت و موانع جدی وجود دارد، ادامه داد: «هرچند گفته میشد که اگر اراده جدی و عملی از سوی جو بایدن وجود داشته باشد، میتواند با چند فرمان اجرایی آمریکا را به برجام بازگرداند و تحریمها را لغو کند، اما بههرحال دموکراتها و تیم سیاست خارجی و امنیتی بایدن نیز ملاحظات سیاسی و امنیتی خود را دارند و میکوشند از حداکثر دستاوردهای سیاست فشار حداکثری ترامپ بر جمهوری اسلامی ایران در طول سه سال گذشته بیشترین استفاده را داشته باشند.»
وی با اشاره اینکه در منظومه فکری جمهوریخواهان و دموکراتها نسبت به ایران ملاحظات مشترک زیادی وجود دارد و فقط در روش و تاکتیک برخورد با ایران اختلاف وجود دارد، تأکید کرد: «جمهوریخواهان و شخص ترامپ و پمپئو تلاش داشتند با دنبال کردن سیاست فشار حداکثری و گذاشتن 12 شرط، نظام ایران را تغییر دهند.»
وی با اشاره به این سیاستهای جمهوریخواهان تأکید کرد: «دموکراتها نیز هدف غایی خود را که مهار ایران است، مدنظر قرار دادهاند و باراک اوباما، رئیسجمهور اسبق آمریکا به این نکته اذعان کرده بود که اگر توانش را داشت پیچ و مهره برنامههای هستهای ایران را نیز باز میکرد.»
مکی با اشاره به اینکه آمریکا چنین توانی ندارد، گفت که این کشور به همین دلیل راهحل دیپلماتیک را برای جلوگیری از توسعه و پیشرفت برنامههای هستهای ایران مدنظر قرار داده است.
کارشناس مسائل بین الملل در ادامه گفت: «مذاکراتی که از عمان شروع شد و به برجام در وین منتهی شد، نتیجه این دیدگاه و رویکرد دموکراتها در خصوص مقابله با ایران بود.»
مکی با تأکید بر اینکه تیم سیاسی و امنیتی که امروز در کاخ سفید مستقر شدهاند در حقیقت به دنبال ادامه همان راه دولت اوباما هستند، افزود: «منتها شرایط سیاسی و امنیتی منطقه در مقایسه با 5 سال گذشته تفاوتهای جدی کرده است و دولت بایدن تلاش میکند با توجه به این تغییر و تحولات و ملاحظاتی که آمریکا نسبت به متحدان منطقهای خود چون رژیم اسرائیل و عربستان سعودی دارد به برجام بازگردد. به همین دلیل آمریکاییها از موضع برتر به دنبال بازگشت به برجام هستند و خواهان بازگشت ایران به تعهداتش در توافق هستهای و سپس لغو تحریمها از سوی واشنگتن شدهاند.»
به گفته این کارشناس، این سیاستی است که از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران بههیچعنوان موردپذیرش قرار نگرفته و از سوی تهران به این نکته تأکید شده است که این آمریکا است که از برجام خارجشده و ایران هنوز پشت میز برجام است؛ پس منطقی آن است که آمریکا باید ابتدا تحریمها را لغو کند و بعد منتظر واکنش ایران در بازگشت به تعهدات هستهای خود در برجام باشد.
مکی معتقد است: «این اختلافی نیست که قابلحل نباشد، زیرا بههرحال به نظر میرسد که طرفهای برجام و آژانس بینالمللی انرژی اتمی رایزنیهای جدی را باهدف چگونگی بازگشت آمریکا به برجام و سپس اجرای تعهدات ایران به کاهش برنامههای هستهای خود در برجام داشته باشند.»
وی در نهایت با اشاره به نگاه وزیر خارجه جدید آمریکا به ایران و برجام گفت: «از آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا بهعنوان دیپلمات دیپلماتها نام برده میشود و او در پی آن است که تمام موانع و مشکلات را از طریق دیپلماسی حل کند. بلینکن شخصیتی متفاوت از پمپئو دارد؛ برجام میدان آزمون مهمی است که بتوان این دیپلمات ارشد آمریکایی را در چگونگی بازگشت به برجام و احیای این توافقنامه موردسنجش قرار داد.»
0 Comments