شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
مصطفی نجفی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با بیان اینکه توجه به نقطه و جغرافيای حمله غیرقانونی آمریکا به سوریه، يعني مرز عراق و سوريه و محور قائم – بوكمال كه تنها كريدور باز ایران است، بسیار مهم است، خاطرنشان کرد: این حمله را در ظاهر باید در پاسخ به حملات انجام شده به پایگاه آمريكايی در عراق ارزيابي كرد؛ بهخصوص حملهای كه در اربيل انجام شد.
وی افزود: اين حمله را باید در چارچوب استراتژی هماهنگی بين آمريكا و اسرائيل در نظر گرفت؛ كما اینکه خود آمريكايیها از اول بحران در سوريه، يعني از سال 2011 تاکنون، تمام تلاششان اين بود كه كريدورهای در دسترس ايران را محدود يا مسدود كنند، دو كريدور شمالی و جنوبی را مسدود كردند اما نتوانستند درباره كريدور مركزی برنامهشان را پیش ببرند، آنها تلاش میكنند كه اين کریدور را محدود كنند.
هماهنگی آمریکا با اسرائیل در حملات به سوریه
این کارشناس مسائل غرب آسیا با یادآوری اینکه آمريكايیها سال گذشته دقیقاً در جنوب این كريدور مركزی يك پايگاه نظامی جديدی ايجاد كردند، گفت: به نظر میرسد در حملاتی كه در مرز عراق و سوريه انجام میشود، هماهنگی با اسرائيلیها صورت میگیرد.
نجفی اضافه کرد: اين حمله بیانگر بخشی از پیام و ذهنيت تصمیمگیرندگان دولت آمريكا در قبال سوريه بود و تأکید بر اینکه ما همچنان در رابطه با سوريه محكم هستيم و قصد عقبنشینی از مواضع مان در این کشور را نداريم.
بوکمال منطقه جدید تنش میان آمریکا و روسیه
وی با بیان اینکه حدود دو ماه پيش روسها وارد بوكمال شدند و به نظر میرسد با توجه به این رویکرد آمریکا نسبت به روسیه، اين منطقه، منطقه تنش جدید بين آمريكا و روسيه در سوريه و عراق هم باشد، ادامه داد: روسها به دنبال اين هستند كه از منطقه بوکمال بهعنوان دروازه ورود به عراق هم استفاده كنند؛ بنابراین در وهله اول اين اقدام پاسخی به حملات انجام شده به پايگاههای آمريكايی در عراق بود. علاوه بر آن آمریکاییها میخواهند القا كنند كه ما همچنان در سوريه ایستادهایم و از مواضع خودمان در برابر ايران و گروههای مقاومت عقبنشینی نمیكنيم.
این کارشناس مسائل خاورمیانه در عین حال با تاکید بر اینکه بخشی از اقداماتی که علیه منافع آمریکا در عراق انجام شد، می تواند استراتژی گروههای ضد مقاومت در عراق با هدایت رژیم صهیونیستی و از طریق عوامل این رژیم باشد؛ اضافه کرد: این گروه ها از یک جهت برای بالا بردن تنش میان آمریکا و ایران در محیط سیاسی عراق و تسری این تنش به سایر موضوعات از جمله مساله هسته ای و همچنین تحت تاثیر قراردادن انتخابات عراق این اقدامات را دنبال می کنند و می خواهند محیط را علیه ایران و نیروهای مقاومت در عراق رادیکال کنند تا ایران را در عراق تحت فشار قرار داده و مقاومت را به حاشیه ببرند.
نجفی این حمله را بخشی از هماهنگی امنيتی آمریکا با اسرائيل ارزیابی کرد و گفت: آمریکا و اسرائیل در این رابطه تقسیمکاری كردهاند؛ چون زمان ترامپ اسرائيلیها در مرز عراق و سوريه و حتی در خود عراق، هم حملاتی عليه نيروهای مقاومت داشتند، اسرائيلیها هم میدانند بعد از رفتن ترامپ فضای كنشگری آنها در شرق سوريه و در محيط امنيتی عراق محدودشده، اين محدوديت میتواند بخشی از تقسیمکار بين آمريكا و اسرائيل هم باشد و مواضعی كه لازم است در شرق سوريه و مرز عراق و سوريه بزنند را خود آمريكايیها میتوانند بر عهده بگيرند.
این تحلیلگر مسائل غرب آسیا اضافه کرد: در این تقسیمکار آن مواضع مربوط به جنوب و جنوب غرب سوريه، يعني هدف قرار دادنشان، بخشي از وظایفش است كه اسرائيل همچنان به آن ادامه خواهد داد، اما در شرق سوريه و مرز عراق و سوريه اسرائيلیها كمی عقبنشینی كردهاند.
وی توضیح داد: اسرائيلیها میدانند كه قواعد جنگی دوران ترامپ ديگر نمیتواند پايدار باشد و اين طرحها میتواند بخشی از هماهنگی كه بين آمريكايیها و اسرائيلیها اتفاق افتاده باشد.
رابطه با کردها مهمترین تغییر در سیاست بایدن در سوریه
نجفی در خصوص تغییر در سیاست خارجی آمریکا در سوریه نسبت به دوران حضور ترامپ در قدرت با توجه به اینکه بایدن شخصاً دستور حمله اخیر به سوریه را صادر کرده بود، اظهار داشت: مهمترین تغييری كه در سياستهای بايدن در سوريه ممكن است رخ دهد در رابطه با كردها است؛ كما اينكه در همين چند ماه گذشته بخش عمدهای از تجهيزات نظامی آمريكا از عراق به سوريه و مناطق كردنشين منتقلشده است. البته در بلندمدت ممکن است آمريكايیها با دیگر بازیگر این منطقه یعنی ترکیه اصطکاک پيدا كنند.
سیاستهای بایدن، احیاکننده تنشها در شمال سوریه
وی ادامه داد: سياست دولت بايدن در سوريه، کما اینکه در كمپين انتخاباتي خود هم اعلام كرد، حمايت از کردها است. آنچه برخلاف دوران اوباما، ترامپ به آن پشت كرد. يعنی سياستهای بايدن در سوريه بهگونهای ادامهدهنده سياستهای دوران اوباما در این کشور خواهد بود. درواقع مسئله اصلی در سوريه در حال حاضر برای دولت بايدن، مسئله كردها و بازگشت به آن رويكرد حمايت گرايانه از آنها است، اين سیاست میتواند تنشها در شمال سوريه را دوباره احيا كند.
این تحلیلگر مسائل غرب آسیا افزود: بايد ببينيم موضع آمريكا در ارتباط با پایگاههایش در سوريه چه خواهد بود. معتقدم پایگاه «التنف» كه برای مهار تحركات لجستيكی ايران ایجادشده همچنان پابرجا خواهد بود.
نجفی درعینحال بابیان اینکه به نظر میرسد بهزودی آمريكايیها و دولت بايدن بحث روند مذاکرات ژنو را دنبال خواهند كرد، گفت: فعال شدن روند آستانه نشان داد كشورهایی مانند ايران، تركيه و روسيه از بابت فعال شدن روند ژنو که تنها منافع غرب را تأمین میکند، تحفظاتی دارند و به سمت فعال كردن دوباره روند آستانه رفتند؛ بنابراین علاوه بر مسئله کردها، دولت بایدن به دنبال فعال كردن مكانيسمهای سياسی حل بحران است که البته پيچيدگیهای بسیار زيادی دارد و ممكن است به همان بنبستهایی برسد كه حتی ترامپ هم با آن مواجه شد.
0 Comments