شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
دکتر حسین ابراهیم نیا در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به عضویت ناظر رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اظهار داشت: به نظر میرسد با چنین روندی بیش از گذشته فشار بر بازیگران آفریقایی خصوصاً کشورهای داعیهدار قدرت در این منطقه، تحمیل شود.
اهمیت مدیترانه و قاره آفریقا
این تحلیلگر مسائل بینالملل در بررسی دلایل عضویت رژیم صهیونیستی در این اتحادیه با اشاره به اهمیت منطقه مدیترانه و قاره آفریقا در دهههای پیش رو گفت: حتی به آفریقا «قاره آینده» هم گفته میشود؛ با افزایش فشار مضاعف، رقابت میان بازیگران درون منطقهای و برون منطقهای در این منطقه بیش از گذشته افزایش یافته است؛ به طوری که بازیگرانی همچون مصر، اتیوپی، آفریقای جنوبی، غنا، نیجریه، کنیا در پی تاثیرگذاری بر آینده آفریقا با محوریت خود هستند.
ابراهیم نیا ادامه داد: رژیم صهیونیستی از اواخر سالهای 1998 تا امروز با عقد قراردادهای دوجانبه با کشورهایی نظیر اتیوپی، لیبریا، اوگاندا، کامرون، رواندا، نامیبیا، کنیا، کنگو، سیرالئون و… تلاش داشته نفوذ خود را در این قاره پیریزی کند.
این استاد دانشگاه منابع آفریقا و سرمایهگذاریهای رژیم صهیونیستی در کشورهای آفریقایی را از دیگر مسائل تاثیرگذار در عضویت این رژیم در اتحادیه آفریقا عنوان کرد و افزود: تفاوتهای دینی، زبانی و هویتی بسیار در این قاره موضوع مورد علاقه رژیم صهیونیستی است؛ زیرا بر چگونگی سیاست خارجی بازیگران مدعی قدرت در این قاره اثر گذاشته است.
وی افزود: در حقیقت این، خود زمینهساز شکلگیری نگرشهای متفاوت ریشهای و کاهش سطح همصدایی که یکی از عوامل شکلگیری امنیت است، شده و زمینه را برای نفوذ قدرتهای خارج از قاره، مانند رژیم صهیونیستی به جهت اثرگذاری بر نهادها و رژیم امنیتی فراهم کرده است.
واگرایی در اتحادیه آفریقا
ابراهیم نیا مساله امنیت را برای رژیم صهیونیستی بیش از پیش دارای اهمیت اساسی و محوری ارزیابی کرد و توضیح داد: بیشک چنانچه امروز رژیم صهیونیستی عضو این اتحادیه نمیشد، در سالهای آینده این موضوع را به سرانجام میرساند؛ چرا که فضای قاره آفریقا که بر اتحادیه آفریقا هم اثر گذاشته، فضای همگرایی نیست و این اتحادیه، به دلیل ضعفهای اساسی بازیگران آن، اتحادی بر پایه واگرایی منافع کشورهای این قاره است.
این کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه آفریقا همواره چالش اصلی همگرایی و امنیت دارد، اضافه کرد: از گذشته تا به امروز قاره آفریقا به دلیل عدم رشد و توسعه و وجود رویههای استعماری، شاهد رشد متغیرهای اختلافافزا بوده است. همین موضوع سبب امنیتزدایی و عدم همگرایی حتی در قالب اتحادیه آفریقا شده است.
افزایش اختلاف در اتحادیه آفریقا
وی درباره پیامدهای عضویت رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا تصریح کرد: این عضویت بر اختلاف و تشتت آرا در اتحادیه آفریقا خواهد افزود؛ در یک سو کشورهایی که منافع شان ایجاب میکند که با رژیم صهیونیستی رابطه داشته باشند، هستند و در سوی دیگر کشورهایی که چنین منافعی ندارند. قطعا این عضویت بر رایگیریهای آینده بر سر مسائل دیگر هم اثر خواهد گذاشت و سبب میشود بر پیچیدگی امتیازگیری بازیگران از یکدیگر افزوده شود.
ابراهیم نیا تاکید کرد: این بازی قدرت در قاره آینده – آفریقا – زمینههای شکلگیری آنارشی و فقدان اقتدار سازمانی را برای ایجاد یک صدای واحد در این قاره ایجاد خواهد کرد و عضویت ناظر رژیم صهیونیستی نیز بر این امر میافزاید.
وی افزود: حضور رژیم صهیونیستی در محیطی مانند آفریقا، با وجود سابقه استعماری و آثار آن و همچنین حکومتهای ضعیف، بیثبات و سیال، زمینه انواع اختلاف آراء را به همراه خواهد داشت و سبب میشود کشورهای این قاره دچار تنش شوند و عملا نتوانند نقش چندان مثبتی به جهت اتخاذ سیاستهای همگرایانه در قاره ایفا کنند.
این استاد دانشگاه به انتقادات صورت گرفته از سوی گروههای اسلامی مبارز و همچنین به سابقه اقدام لیبی برای محرومیت رژیم صهیونیستی از عضویت ناظر اتحادیه آفریقا در گذشته اشاره و اظهار داشت: نظام بینالملل کنونی در مرحله گذار قرار دارد؛ شرایط به سرعت در حال تغییر است و بازیگران این نظام چنانچه خود را با آن هماهنگ نکنند، به سرعت حذف میشوند؛ لیبی یکی از آن دسته کشورها بود.
وی با اشاره به بحرانهای موجود در لیبی توضیح داد: امروز لیبی، آن کشور سابق نیست که بخواهد در اتحادیه آفریقا کاری اساسی انجام دهد؛ تنها صدای ضعیفی از مخالفت الجزایر شنیده شد.
زمینهای برای چند قطبی شدن
این استاد دانشگاه با بیان اینکه عضویت ناظر رژیم صهیونیستی در آینده بر توزیع نامتوازن و اختلافات میافزاید و زمینه را برای چند قطبی شدن در این قاره مهیا میکند، ادامه داد: در این شرایط عملا اتحادیه آفریقا زبان همه کشورهای این قاره نخواهد بود؛ بنابراین این شکاف ابتدا سطح اقتصادی این کشورها را تحتالشعاع قرار خواهد داد و سپس سیاست و امنیت را تحت تاثیر قرار میدهد.
به گفته این کارشناس مسائل بینالملل، ترس و رقابت، چشمانداز ثبات، نهادسازی و پیشرفت سیاستهای زبان واحد در این قاره را خصوصا با حضور و نفوذ قدرتهای بزرگ و دیگر بازیگران مناطق پیرامونی مانند رژیم صهیونیستی، مزدوران اجارهای و… در هالهای از ابهام قرار میدهد و در عمل اتحادیه آفریقا را در آینده منفعل و خنثی میکند.
0 Comments