شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
دکتر احمد کاظمی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به تنش مرزی اخیر میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان اظهار داشت: تفاهمنامهای که میان باکو و ایروان امضا شده، نه یک معاهده صلح، بلکه توافقنامه آتشبس است و مانند بسیاری از توافقنامههای آتشبس، از جمله توافقنامه آتشبس 1994، از سوی دو کشور نقض میشود.
وی با بیان اینکه برخلاف تبلیغاتی که خصوصا در جمهوری آذربایجان میشود، مناقشه قرهباغ به پایان نرسیده است، افزود: در واقع توافقنامه آتشبس 9 نوامبر دارای نقاط ضعفی است که عمدتا باعث میشود درگیری میان دو کشور ادامه پیدا کند. یکی از مهمترین ضعفهای این توافقنامه، مشخص نشدن رژیم حقوقی قرهباغ است و ریشه درگیری جمهوری آذربایجان و ارمنستان به همین موضوع مربوط میشود.
تلاش باکو برای ایجاد دالان زنگزور
نویسنده کتاب «امنیت در قفقاز جنوبی» با تأکید بر اینکه چالشهای ناشی از نبود این رژیم حقوقی با سخنرانی و نظریهپردازی حلشدنی نیست و تا زمانی که این رژیم مشخص نشود، شرایط تغییر نخواهد کرد، گفت: به نظر میرسد آنچه بیش از همه موجب تداوم درگیریها میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان می شود و عامل اصلی تنش میباشد، رویکرد باکو برای تحت فشار گذاشتن ارمنستان جهت ایجاد کریدوری با عنوان ساختگی «دالان زنگزور» است.
کاظمی توضیح داد: جمهوری آذربایجان به بهانه ایجاد خطوط مواصلاتی در منطقه به دنبال ایجاد دالان موهوم پانترکی با عنوان «دالان زنگزور» در جنوب ارمنستان است و طبیعتا هیچ فردی در ارمنستان قائل به دادن چنین امتیازی به جمهوری آذربایجان نیست. این کشور اختلافات مرزی و نقاط دقیق مرزی را که باید بین دو کشور باشد و در دوره شوروی وجود داشته، محملی برای درگیری با ارمنستان قرار داده تا این کشور را برای پذیرش این دالان تحت فشار قرار دهد.
وی با یادآوری اینکه اختلافات مرزی جمهوری آذربایجان تنها محدود به ارمنستان نیست و این اختلافات با گرجستان و روسیه هم وجود دارد، اما به درگیری ختم نشده است، گفت: در شرایطی که اراضی جمهوری آذربایجان در خارج از قرهباغ آزاد گردیده و توافقنامه آتشبس نیز امضا شده، طبیعتا از طرفین انتظار میرود برای تثبیت آرامش و صلح در منطقه اقدام کنند. در چنین شرایطی مطرح کردن بهانه مشخص نبودن نقاط مرزی و ایجاد درگیری به جای مذاکره، نشان میدهد باکو اهداف دیگری را پیگیری میکند و آن فشار نظامی به ارمنستان برای ایجاد این دالان است.
این کارشناس حقوق بینالملل ادامه داد: این دالان با هیچیک از واقعیات موجود ژئوپلیتیکی و تاریخی منطقه همخوانی ندارد؛ قابل ایجاد نیست و این فشارها نمیتواند ارمنستان را ناچار به پذیرش آن کند؛ چرا که هیچ کسی در این کشور نمیپذیرد که پای قراردادی را امضا کند که تغییرات اساسی ژئوپلیتیکی در منطقه ایجاد میکند.
کاظمی با اشاره به اخبار منتشر شده در خصوص حضور گارد روسیه میان دو کشور خاطرنشان کرد: روسیه بر اساس پیمان امنیت دسته جمعی اتحادیه کشورهای مستقل همسود (C.I.S.) و بر اساس قراردادهای دوجانبه نظامی و امنیتی که با ارمنستان دارد، خصوصا درخصوص فعالیت و تمدید پایگاه 102 روسیه در ارمنستان، خود را مکلف به حمایت از تمامیت ارضی این کشور میداند و در جریان جنگ دوم قرهباغ هم متذکر شد، اگر جنگ به داخل ارمنستان کشیده شود، در این جنگ دخالت خواهد کرد.
وی اضافه کرد: روسها در پیمان امنیت دسته جمعی این موضع را داشتهاند که در درگیریهای مرزی دخالت نمیکنند، اما در مواقعی که بحث تجاوز نظامی مطرح باشد، خود را مکلف به حمایت از ارمنستان میدانند؛ طبیعتا حضور نیروهای روسی در نقاط مرزی میتواند از حاد شدن شرایط جلوگیری کند.
این تحلیلگر مسائل قفقاز در عین حال گفت: البته روسیه از هر نوع حضوری که باعث تقویت موقعیتش در منطقه شود، استقبال میکند؛ کمااینکه در همین مناقشه توانستند امتیاز بزرگی به دست بیاورند و به عنوان نیروهای صلحبان در قرهباغ و منطقه حائل بین دو کشور مستقر شوند.
وی ادامه داد: اخباری در این باره که روسیه در حال صدور گذرنامههای روسی برای اتباع قرهباغ به عنوان شهروند روسی است، منتشر شده و این گمانه زنی وجود دارد که ممکن است قرهباغ در آینده به استانی مانند کالینینگراد روسیه که خارج از این کشور است، تبدیل شود.
کاظمی گفت: از این جهت بسیاری معتقدند در پروژه جنگ دوم قرهباغ موقعیت پیچیده این منطقه با موقعیت دشوارتر دیگری جایگزین شده که چشم انداز ثبات و صلح در این منطقه را هر چه بیشتر پیچیدهتر میکند.
0 Comments