مرتضی مکی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی ضمن تشریح علل بحران کمبود سوخت در پمپ‌بنزین‌های انگلیس که تحت تأثیر خروج این کشور از اتحادیه اروپا ایجاد شده است، خاطرنشان کرد: با در نظر گرفتن سطح بحران سوخت در انگلیس باید گفت این مسائل تأثیر مستقیمی بر رویکردهای خارجی انگلیس ایجاد نمی‌کند.

وی افزود: درست است که سوخت رگ حیاتی جوامع مدرن و شهرنشین امروز است، اما کشورهای مهم اروپایی تجربه گذر از این بحران‌ها را دارند؛ این اولین بار نیست که انگلیس با بحران سوخت مواجه می‌شود. پیش‌ازاین هم به علل متفاوتی مانند اعتصابات جایگاه داران و یا کامیون دارها با این بحران مواجه بوده است.

این کارشناس مسائل اروپا بحران فعلی سوخت در انگلیس را از چند جهت با بحران‌های پیشین متفاوت ارزیابی کرد و توضیح داد: این بحران به دلیل کمبود سوخت و یا اعتصابات روی نداده و بلکه به دلیل سیاست‌های انگلیس ایجادشده است. یکی از این سیاست‌ها خروج از اتحادیه اروپا بوده و البته باید تبعات بحران کرونا که مانع طی شدن عادی روند آزمون داوطلبان رانندگی کامیون شد، را نیز در نظر گرفت. مقابله با این بحران هم مانند گذشته نیست که با امتیاز دادن به اتحادیه کامیون داران یا یک سری توافقات میان دولت و اتحادیه‌ها حل شود.

شرایط دشوار مردم انگلیس در ماه‌های آینده

مکی با اشاره به بحران کمبود نیروی کار در انگلیس درنتیجه برگزیت، گفت: این بحران می‌تواند در چند ماه آینده، شرایط سختی برای مردم انگلیس از جهت تأمین سوخت خودروها و حتی تأمین انرژی موردنیاز در منازل با توجه به در پیش بودن فصل سرما ایجاد کند.

وی درعین‌حال ادامه داد: این بحران، مسئله‌ای داخلی است و شرایط سختی هم برای مردم انگلیس ایجاد خواهد کرد و در رویکردهای کلان این کشور، خصوصاً در سیاست خارجی آن تأثیر مستقیمی نخواهد داشت.

این کارشناس مسائل اروپا به مشکلات متعددی که بریتانیا پس از خروج از برگزیت در حوزه تأمین نیازهای مردم با آن‌ها مواجه خواهد شد اشاره کرد و افزود: قطعاً طرفداران برگزیت به این موضوع آگاه بودند که خروج از اتحادیه اروپا تبعاتی خواهد داشت. به همین دلیل مذاکرات آن حدود پنج سال طول کشید. حتی حامیان برگزیت نیز این چالش‌ها را رد نمی‌کردند اما آن را قابل‌کنترل و مدیریت می‌دانستند. به همین دلیل هم محافظه‌کارانی که اکنون در انگلیس حاکم هستند به دنبال توافق جامع با اتحادیه اروپا هستند تا بتوانند شرایط پس از برگزیت را کنترل و مدیریت کنند.

افزایش انتقادات به دولت محافظه‌کار انگلیس

مکی چالش‌های ایجادشده را مانعی بر سر تحقق خواست انگلیس در مسیر طرح «بریتانیای جهانی» ندانست و تأکید کرد: اگر مسئولان انگلیس چنین چالش‌ها و شرایطی را پیش‌بینی نمی‌کردند به دنبال توافق با اتحادیه برای حضور در بازار اروپا نبودند، اما به‌هرحال دولت محافظه‌کار انگلیس ترتیبات لازم را برای جلوگیری از ایجاد چنین بحرانی پیش‌بینی نکرده بود و از این جهت موردانتقاد شدید قرار خواهد گرفت.

این کارشناس مسائل اروپا تأکید کرد: دولت انگلیس تا زمانی که بتواند چالش‌های خروج از اتحادیه اروپا را مدیریت کند، با مشکلات جدی مواجه خواهد شد و گذر از این چالش‌ها زمان‌بر است و نباید انتظار داشت پس از یک سال خروج از اتحادیه، پیامدهای آن به‌سرعت پایان یابد. شاید این بحران تجربه‌ای برای دولت محافظه‌کار انگلیس ایجاد کند که با سرعت بیشتری برای مدیریت چالش‌های خروج از اتحادیه اروپا عمل کند تا کمبود سوخت و مشکلاتی را که جامعه انگلیس در حوزه‌های مختلف مواجه شده، بهتر مدیریت کند.

وی همچنین به توافقات انگلیس و آمریکا درباره دستور کار «بریتانیای جهانی» اشاره کرد و گفت: انگلیس بیش از هر چیزی به دنبال پیاده‌سازی سیاست «بریتانیای جهانی» است و قطعاً پس از خروج از اتحادیه اروپا تلاش خواهد کرد به‌عنوان قدرتی بزرگ در اروپا و عرصه جهانی نقش‌آفرینی کند. توافق «آکوس» میان انگلیس، استرالیا و آمریکا نشان داد انگلیسی‌ها با چه زیرکی از این فرصت‌ها استفاده می‌کنند.

مکی ادامه داد: از سوی دیگر اتحادیه اروپا نیز به دلیل فقدان سیاست خارجی و دستور کار امنیتی مشترک باوجود خروج انگلیس از آن، بعید به نظر می‌رسد بتواند جایگاه خود را آن‌چنان‌که می‌خواهد در عرصه جهانی تثبیت کنند.

این کارشناس مسائل اروپا با اشاره به برخی تحلیل‌ها که انگلیس را ناچار از نزدیک شدن دوباره به اتحادیه اروپا می‌داند و این را عاملی برای عدم هماهنگی با آمریکا توصیف می‌کند، گفت: انگلیس در حال استفاده از تمام فرصت‌ها و مزیت‌ها برای ایفای نقش جهانی و تعریف جایگاه ویژه برای خود است. ضمن اینکه ما شاهد تغییر رویکردهای آمریکا هستیم و انگلیس نیز با این تغییر رویکرد سعی می‌کند با نزدیکی بیشتر به آمریکا جایگاه جهانی خود را تثبیت کند.

چالش‌های همراهی انگلیس با آمریکا

مکی یادآور شد: بااین‌حال شرایط انگلیس پس از جنگ سرد و با تغییر اولویت‌های سیاست خارجی آمریکا به‌گونه‌ای نیست که بتواند در همه عرصه‌ها با آمریکا همراهی داشته باشد. بلکه تلاش خواهد کرد در حوزه‌های مختلف از فرصت‌های خود استفاده کند. انگلیس نمی‌تواند اتحادیه اروپا را کنار بگذارد و این همکاری با اروپا مانعی بر سر همسویی و همراهی با آمریکا نخواهد بود، اما در کنار آن آمریکا فرصت و مزیت جدی برای انگلیس است که بتوانند جایگاه جهانی خود را قوی‌تر تعریف کنند.

مکی در ادامه ضمن تشریح مواضع اتحادیه اروپا در قبال بحران کمبود سوخت در انگلیس، تصریح کرد: آلمان اولین واکنش را دراین‌باره نشان داد و «اولاف شولتس»، اصلی‌ترین نامزد جانشینی خانم مرکل، یکی از دلایل این بحران را خروج از اتحادیه اروپا دانسته بود که البته سخن بی‌راهی نبود و مقامات انگلیس نیز اذعان کردند که بعد از برگزیت حدود 25 هزار راننده کامیون غیر انگلیسی این کشور را ترک کرده‌اند!بریت

وی گفت: مقامات آلمانی و فرانسوی بعد از همه‌پرسی برگزیت و مذاکرات طولانی که برای این خروج انجام شد همواره به دنبال گوشزد کردن این نکته به کشورها و جریان‌های سیاسی هستند که خروج از اتحادیه تبعات سنگینی برای آن‌ها خواهد داشت. ازاین‌جهت برای آلمان و فرانسه، این بحران فرصتی است که به احزاب سیاسی راست افراطی که شعار خروج از اتحادیه یکی از برنامه‌های تبلیغاتی‌شان است، این تبعات را یادآور شوند. اکنون‌که انگلیس به‌عنوان پنجمین قدرت اقتصادی جهان و دومین قدرت اقتصادی اتحادیه اروپا با چنین بحرانی مواجه شده دیگر کشورها قطعاً در صورت خروج با موقعیت دشوارتری مواجه خواهند شد.