جدیدترین مطالب

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

پیام‌ها و پیامدهای رویارویی ناوهای روسیه و آمریکا در دریای ژاپن

شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شرق آسیا درباره نزدیکی ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا و روسیه به یکدیگر در دریای ژاپن گفت: این اقدام از پیچیده شدن اوضاع و تحولات در شرق آسیا حکایت دارد. تحولات نظامی در این منطقه آن‌قدر متعدد و متکثر شده که شاید بتوان گفت برای نخستین بار از دوران جنگ سرد خطر برخورد نظامی میان طرف‌ها در مناطق داغی چون دریای چین جنوبی، تنگه تایوان و دریای ژاپن وجود دارد.

محمدجواد قهرمانی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «نیروی دریایی روسیه در اعلامیه‌ای اظهار داشت که ناوشکن نیروی دریایی آمریکایی یو اس اس چاف روز جمعه 15 اکتبر در حال ورود به آب‌های سرزمینی این کشور بوده که با هشدارهای متعدد و در نهایتاً با نزدیک شدن کشتی جنگی نیروی دریایی روسیه، ناو آمریکایی مجبور به تغییر مسیر می‌شود.»

وی با اشاره به اینکه اعلامیه روسیه مانور ناوشکن آمریکایی را تخطی آشکار از قواعد بین‌المللی و توافق 1972 مسکو و واشنگتن برای جلوگیری از برخوردهای هوایی و دریایی دانسته است، تأکید کرد: «این دومین بار در ماه‌های اخیر است که روسیه می‌گوید یک کشتی جنگی عضو ناتو را از آب‌های خود بیرون کرده است؛ در ژوئن نیز پس از نزدیکی کشتی بریتانیایی به یکی از بنادر کریمه، روسیه با جدیت تمام و با اقدام به شلیک آتش نسبت به این اقدام واکنش نشان داد. همچنین در نوامبر 2020، روسیه اعلام کرد که ناوشکن آمریکایی یو اس اس مک‌کین را از خلیج پترکبیر دور کرده است- جایی که روسیه آن را قلمرو خود اما آمریکا آن را آب‌های بین‌المللی قلمداد می‌کند.»

وی درباره واکنش آمریکا نیز توضیح داد: «نیروی دریایی آمریکا در بیانیه‌ای اعلام داشت که حرکت ناو این کشور در ادامه عملیات منظم آن و مطابق با قواعد حقوق و عرف بین‌المللی بوده است هرچند نگاهی کلان‌تر به تحولات به‌خوبی ماهیت پیچیده اوضاع را نشان می‌دهد.»

قهرمانی با اشاره به اینکه اتفاق اخیر درزمانی به وقوع پیوست که چین و روسیه در دریای ژاپن در حال برگزاری مانوری نظامی بودند، گفت: «این مانور در ادامه همکاری‌های نظامی گسترده دو کشور در سال‌های اخیر به شمار می‌رود. طی سالیان اخیر دو کشور گشت‌های هوایی مشترکی را در دریای چین شرقی و دریای ژاپن انجام داده‌اند. بااین‌حال آنچه مانور اخیر را از مانورها و همکاری‌های پیشین متمایز می‌سازد این است که برای اولین بار پکن ناوشکن جدید نوع 055 نانچانگ خود را برای تمرینات مشترک اعزام کرد.»

وی ادامه داد: «در کنار این موضوع، به دنبال خاتمه مانور نظامی مشترک چین و روسیه، برای نخستین بار دولت ژاپن تأیید کرد که نیروهای چینی و روسی از تنگه تسوگارو -که دریای ژاپن را به اقیانوس آرام پیوند می‌زند- عبور کردند. اگرچه به گفته ژاپن این امر تخطی از قواعد بین‌المللی نبوده اما هماهنگی‌های رو به افزایش چین و روسیه را به نمایش می‌گذارد.»

این کارشناس درباره حضور آمریکا در منطقه گفت: «آمریکا به‌عنوان یک قدرت فرامنطقه‌ای در حال حاضر تلاش خود برای استقرار نظامی بیشتر در منطقه را گسترش داده و در حال تکمیل فعالیت‌های نظامی در منطقه است. پیمان آکوس میان آمریکا، بریتانیا و استرالیا را می‌توان اوج تلاش‌های این کشور برای همکاری نظامی با متحدان در منطقه آسیا پاسیفیک دانست. در کنار آن، واشنگتن طی سالیان اخیر مانورهای متعددی را در مناطق حساس برای کشورهای منطقه برگزار کرده است.»

وی تأکید کرد که علاوه بر دریای ژاپن، روابط آمریکا و روسیه در حوزه‌ها و نقاط دیگر نیز پرتنش دنبال می‌شود و همین امر زمینه همکاری و نزدیکی بیش‌ازپیش روسیه و چین را به وجود آورده است. بااین‌حال، اگرچه مانور اخیر دو کشور هشداری به ژاپن محسوب می‌شود اما نمی‌توان سطح شراکت دو کشور را هم‌تراز اتحاد آمریکا و ژاپن دانست. فاکتور مهم، فشارهای آمریکا است که در تقویت همکاری نظامی روسیه و چین نقش برجسته‌ای ایفاء می‌کند.

قهرمانی در پایان درباره چشم‌انداز روابط مسکو و واشنگتن با توجه به تنش‌های موجود گفت: «اگرچه حضور ناوشکن آمریکایی در نزدیکی آب‌های سرزمینی روسیه را می‌توان به‌عنوان تلاش این کشور برای آزمودن جدیت روسیه و از سوی دیگر اعلام آمادگی این کشور در برابر مسکو و پکن قلمداد کرد اما این اقدام در کنار سایر تحولات نظامی می‌تواند با افزایش سطح بحران در روابط دو کشور از یکسو و توسعه بیشتر همکاری‌های نظامی چین و روسیه از سوی دیگر همراه شود. در نهایت افزایش سطح بحران در روابط دو کشور می‌تواند هم به برخورد احتمالی و مواجهه بینجامد و هم ممکن است به همکاری منتهی شود. بااین‌حال، روابط آمریکا و روسیه در حال حاضر در چنین شرایطی قرار ندارد.»

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *