احمد حاجی صادقیان در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اظهارات سخنگوی نیروهای مسلح یمن مبنی بر آزادسازی ۳۲۰۰ کیلومتر مربع دیگر از خاک این کشور در جریان پیشروی‌های اخیر این نیروها در استان شبوه و مأرب خاطرنشان کرد: انصارالله از حدود 2 سال گذشته تاکنون به طور کامل از فاز تدافعی در جنگ با ائتلاف عربی خارج شده، پیش‌رونده عمل کرده و کم‌کم به سمت آزادسازی مناطق تحت اشغال ائتلاف می‌رود.

وی با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین سیاست‌هایی که انصارالله در این راستا دنبال کرده است، فتح مأرب، به عنوان استان بسیار مهم شمال یمن بوده است، افزود: اکنون انصارالله به صورت بسیار حساب شده در حال پیشروی است و مسیرها و مناطق اطراف و جنوب و جنوب غرب مأرب را فتح کرده‌اند. آن‌ها در چند عملیات اخیر پیشروی‌های بسیار خوبی داشته‌اند؛ بنابراین به نظر می‌رسد انصارلله در موضوع فتح مأرب بسیار جدی است.

این کارشناس مسائل یمن ادامه داد: سرعت نسبتا کم پیشروی‌های انصارلله در فتح «مأرب» و وقفه‌های بین عملیات بیشتر به این دلیل است که انصارلله به طور جدی به دنبال این است که پیشروی‌ها بدون درگیری و کشته شدن افراد غیر نظامی باشد و بیشتر از طریق ایجاد ائتلاف میان قبایل و جلب موافقت و حمایت آن‌ها صورت گیرد. از سوی دیگر ائتلاف عربی هم بسیار جدی تلاش می‌کند تا حمایت قبایل منطقه را در اختیار داشته باشد و پول بسیاری در این راستا صرف می‌کند. البته انصارلله تلاش‌های زیادی داشته و تاکنون هم تاحدودی موفق بوده است، به نظر می‌رسد در ماه‌های آینده اخبار خوشی از فتح مأرب در یمن منتشر شود.

جایگاه داعش و القاعده در یمن

وی با اشاره به حضور رهبران داعش و القاعده در میان کشته‌شدگان که قبلا منطقه «العبدیه» را به عنوان مقر فعالیت خود قرار داده بودند، گفت: مناطقی که انصارلله در یک سال اخیر خصوصا در دو منطقه استان «البیضاء» و منطقه غرب «مأرب»، یعنی مناطقی مانند شهرستان‌های «الجوبه» و «العبدیه» به تصرف درآوردند، مناطقی بود که به طور سنتی القاعده و سلفی‌های تکفیری در آن بسیار نفوذ داشتند. درگیری‌های انصارلله با این گروه‌ها در این مناطق محدود به این دوره نیست و از سال 2011 تاکنون درگیری‌ها وجود داشته است.

صادقیان با یادآوری اینکه از ابتدای 2014 درگیری‌های داعش و انصارلله بسیار جدی‌تر شد، اضافه کرد: از آنجا که این مناطق به صورت قبایلی به القاعده و داعش نزدیک هستند، قبایل هم با آن‌ها همکاری‌هایی دارند. اخراج و سرکوب مفتی‌ها و سران این گروه‌ها و تصرف این مناطق اقدامات بسیار دشواری بوده است. با این حال شاهد موفقیت‌هایی در این رابطه بوده‌ایم. خصوصا تثبیت استان «البیضاء» و مناطق کوهستانی آن اقدام بسیار مهمی بود و از یک سال گذشته تاکنون مشکل امنیتی در این مناطق وجود نداشته است که نشان از موفقیت در کنترل این مناطق و اخراج نیروهای تکفیری سلفی دارد.

این تحلیلگر مسائل یمن گفت: مناطق غرب مأرب و مناطق «الجوبه» و «العبدیه» هم حساسیت زیادی دارند؛ چرا که وقتی یک شیخ سلفی در آن مناطق حضور داشته باشد، می‌تواند برای مقابله با انصارلله جذب نیرو کند. این اقدامات وزن جدی به این گروه می‌دهد. خصوصا اینکه در شرایط کنونی، اصلی‌ترین نیروی میدانی که در مأرب در مقابل انصارلله است، حزب اصلاح و اخوان‌المسلمین هستند که آن‌ها قرابت جدی با تکفیری‌های سلفی دارند.

وضعیت مذاکرات سیاسی صلح در جنگ یمن

صادقیان ضمن اشاره به مذاکرات سیاسی صورت گرفته میان انصارلله و عربستان برای دستیابی به توافق صلح، تاکید کرد: به نظر نمی‌رسد با وجود معادلات فعلی، مذاکرات سیاسی به نتیجه خاصی برسد؛ چرا که انصارلله با توجه به وزن خود از حاکمیت یمن سهم به حقی می‌خواهد و علاوه بر آن از عربستان غرامت جنگی طلب می‌کند.

وی توضیح داد: انصارلله با منطقی قوی عنوان می‌کند که زیرساخت‌های یمن در جنگ نابود شده و تعداد زیادی در این جنگ شهید یا زخمی شده‌اند که باید این خسارت جبران شود. ضمن اینکه از آنجا که بیشترین بخش جمعیت و سرزمین‌های مفید و قابل سکونت یمن در اختیار انصارلله است، به همین مقدار باید از حاکمیت یمن سهم داشته باشد؛ اما پذیرش آن برای عربستان سخت است.

این کارشناس مسائل یمن ادامه داد: از سه سال گذشته تا کنون بارها بحث مذاکرات میان طرفین مطرح شده، اما تاکنون سعودی‌ها از مواضع خود کوتاه نیامده‌اند. حتی با رفتن ترامپ و آمدن بایدن و با وجود فشار جدی که از سوی افکارعمومی جهانی و آمریکا به عربستان وارد آمد، این کشور مواضع خود را تعدیل نکرده و سعودی‌ها کماکان بر مواضع خود پافشاری می‌کنند. آن‌ها مدعی‌اند انصارلله نباید هیچ سهمی از قدرت در یمن داشته باشد. بنابراین تا زمانی که معادلات سیاسی – میدانی به این شکل است، به نظر می‌رسد مذاکرات به نتیجه‌ای نخواهد رسید.

صادقیان  تاکید کرد: متاسفانه شاهد هیچ تحرک جدی و معناداری هم از سوی سازمان ملل، سازمان‌های بین‌المللی و نهادهای حقوق بشری نیستیم. سعودی‌ها از جهت این سازمان‌ها هیچ نگرانی ندارند و مسیر خود را به پیش می‌برند. بنابراین اگر معادلات تغییر ماهوی جدی نداشته باشد مذاکرات هم به نتیجه‌ای نمی‌رسد.

اهمیت شکست محاصره یمن در تغییر معادلات

وی با بیان اینکه انصارلله با تاکید بر آزادسازی همه سرزمین یمن و پیشروی به سمت مأرب، به دنبال تغییر این معادلات است، گفت: یکی از مهم‌ترین مسائل تعیین‌کننده در مسیر تغییر معادلات در یمن، مساله محاصره میدانی یمن است. عربستان سعودی اطمینان دارد هر میزان هم که انصارلله پیشروی کند، می‌تواند با تشدید محاصره توان آن‌ها را تحت تاثیر قرار دهد و مانع پیشروی و انجام برخی عملیات باشد. تا زمانی که سعودی‌ها از این اهرم برخوردار هستند، حاضر به مذاکره جدی و پذیرش واقعیت‌های یمن نخواهند بود.

صادقیان ادامه داد: در همین حال دولت آمریکا هم از وضعیت فعلی چندان ناراضی نیست، چرا که از یک سو عربستان سعودی را درگیر وضعیتی می‌بیند که ذخایر ارزی‌اش را با خرید سلاح‌های آمریکایی تحلیل می‌برد و بیشتر بودجه‌اش صرف خرید تسلیحات از آمریکا می‌شود؛ از سوی دیگر هم منافع آن‌ها به طور جدی در این جنگ تحت تاثیر قرار نمی‌گیرد. به همین دلیل است که دولت آمریکا علیرغم شعارهای ظاهری فشار جدی برای پایان دادن به جنگ وارد نمی‌کند. باید گفت متاسفانه دیگر قدرت‌های بین‌المللی و حتی کشورهای اسلامی هم تحرک جدی برای پایان دادن به این جنگ نشان نمی‌دهند.