دکتر سیدرضی عمادی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به بحران دیپلماتیک اخیر میان ریاض و بیروت در پی بیهوده خواندن جنگ عربستان علیه یمن از سوی وزیر اطلاع‌رسانی لبنان و حمایت او از انصارالله اظهار داشت: مسائلی که در لبنان رخ می‌دهد بخشی از رقابت منطقه‌ای عربستان سعودی با جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت است. عربستان به دنبال این است که توازن قدرت در منطقه که در یک دهه اخیر به نفع محور مقاومت تغییر کرده است، بشکند و از وزن آن کاسته شود.

وی با بیان اینکه عربستان در این مسیر راهبردهایی را مدنظر قرار داده است، افزود: این کشور هزینه‌های بسیار سنگینی را در انتخابات 2018 لبنان انجام داد که شکست خورد؛ بعد از آن وارد فاز ایجاد آشوب و بی‌ثبات‌سازی در کشورهای عضو محور مقاومت، از جمله لبنان و عراق شد. به همین دلیل هم سال 2019 کابینه حریری استعفا داد و لبنان وارد دوران گذاری شده که از زمان استعفای آقای حسان دیاب که در اوت 2020 رخ داد، 13 ماه طول کشید و از استعفای آقای حریری در اواخر اکتبر تا زمان تشکیل کابینه میقاتی، مجموعا حدود 21 ماه زمان برد.

این استاد دانشگاه گفت: آن‌ها که به محور مقاومت فشار می‌آورند، تلاش دارند دوره بی‌ثباتی، ناامنی و اعتراض‌های مردمی کشورهای عضو این محور طولانی باشد تا به‌واسطه رسانه‌های پرمخاطبی که دارند به مردم فشار بیاورند. بنابراین فشارهایی که اکنون در لبنان روی کابینه نجیب میقاتی و جرج قرداحی، وزیر اطلاع رسانی، وارد می‌شود به رقابت منطقه‌ای عربستان و متحدانش با محور مقاومت برمی‌گردد.

سیاست اعمال فشار به جامعه لبنان برای ایجاد ناامنی و بی‌ثباتی

عمادی با یادآوری اینکه کابینه نجیب میفاتی، کابینه‌ای نزدیک به مقاومت نیست، ادامه داد: این کابینه به این دلیل شکل گرفته که لبنان تا ماه مارس که قرار است انتخابات پارلمانی برگزار شود، از دوران گذار عبور کند و دولت جدیدی روی کار بیاید؛ هر چند ممکن است به دلیل عدم توافق میان گروه‌ها به صورت «پیشبرد امور» به کار خود ادامه دهد. در این شرایط اکنون سیاست اعمال فشار با هدف اعمال فشار به جامعه لبنان در پیش گرفته شده است.

این تحلیلگر مسائل غرب آسیا تأکید کرد: فشارهایی که اکنون به دولت لبنان وارد می‌شود، در راستای ایجاد بی‌ثباتی و ناامنی است تا جامعه لبنان را در فشار بیشتری قرار دهد و بخشی از تمرکز مقاومت در لبنان را به مسائل داخلی خود معطوف کند. آن‌ها در تلاش هستند از نگاه مقاومت به خارج، خصوصا در مسائل سوریه، کم کنند و در کنار آن تلاش دارند مقاومت را مسبب مشکلات معرفی کنند؛ هرچند مقاومت تلاش دارد مشکلات مردم را کم کند، همان‌طور که در ابتکار حل مشکل سوخت شاهد آن بودیم.

عمادی با اشاره به مشکلات اقتصادی و شرایط معیشتی دشوار مردم لبنان، گفت: آن‌ها در تلاش هستند که حزب الله در قدرت نباشد و یا اگر حضور دارد کرسی‌های وزارتی را در اختیار بگیرد که وزن چندانی در قدرت نداشته باشد.

وی با اشاره به مصوبه برگزاری انتخابات پارلمانی در ماه مارس در لبنان اضافه کرد: با توجه به این مساله، از دید دشمنان مقاومت، باید فشارها در درون جامعه لبنان ادامه داشته باشد تا اهداف ضد مقاومت تامین شود. در واقع معرفی مقاومت به عنوان عامل ایجاد این شرایط، باعث می‌شود مشارکت مردم در انتخابات کاهش یابد. چنین سناریویی در عراق هم جواب داده است. با مشارکت مردمی پایین، گروه‌های مقاومت رأی اندکی کسب کرده‌اند و آن‌هایی رأی آورده‌اند که در هر حال عربستان و متحدانش می‌توانند تعامل راحت‌تری با آن‌ها داشته باشند.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه این رفتارهای مصرف انتخاباتی دارد و از اکنون فشارها و نگاه‌های انتخاباتی خصوصا از سوی بازیگران بیرونی در درون لبنان شکل گرفته است، تصریح کرد: عربستان سعودی تحت فشار جنگ علیه یمن است و صحنه میدانی جنگ به نفع او پیش نمی‌رود. این کشور نه تنها به اهدافش در این جنگ دست پیدا نکرد، بلکه از سوی افکارعمومی جهان هم به دلیل ایجاد بزرگ‌ترین بحران انسانی قرن 21 در یمن تحت فشار قرار دارد؛ بنابراین انتظار ندارد که مقامات عربی از جنگ یمن انتقاد کنند و به انصارالله برای دفاع از خود حق بدهند.

عمادی گفت: از آنجا که عربستان به برخی از کشورهای عربی نگاه بالا به پایین دارد، این کشورها نباید موضعی بر خلاف منافع ریاض داشته باشند؛ در غیر این صورت هجمه‌ای علیه آن کشور ایجاد می‌کند تا یادآورشود همچنان قدرت اول کشورهای عربی است.

احتمال استعفای وزیر لبنانی

وی با اشاره به اظهارات وزیر اطلاع رسانی لبنان مبنی بر اینکه استعفا نخواهد داد و استعفای او منوط به تغییر موضع کشورهای عضو شورای همکاری نسبت به لبنان است، افزود: با توجه به این فشارها و مواضع اخیر دولت لبنان، احتمال اینکه آقای قرداحی استعفا دهد کم نیست، به این دلیل که نه فقط عربستان، بلکه کشورهای همسو با آن، از جمله امارات، بحرین و کویت و حتی قطر هم فشارهایی را به لبنان آورده‌اند و به نوعی از عربستان حمایت می‌کنند.

عمادی با بیان اینکه قطعاً این حمایت‌ها واقعی نیست، در عین حال گفت: این حمایت‌ها را باید بیشتر در چارچوب امتیازگیری از عربستان برای موعد ضروری تفسیر کرد، اما در هر حال با توجه به این فشارها احتمال اینکه توافق شود در ازای بازگشت سفرای کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، آقای قرداحی استعفا دهد، وجود دارد؛ اما به‌طور کلی این مسائل باعث نمی‌شود لبنان به مسیر ثبات برگردد.

این تحلیلگر مسائل غرب آسیا توضیح داد: منافع عربستان در شرایط فعلی حول بی‌نظمی و ناامنی در لبنان و شکننده بودن دولت در آن می‌چرخد؛ چرا که هدف نهایی مسائلی مانند استعفای آقای قرداحی نیست و هدف اصلی اعمال فشار بر مقاومت در لبنان است. به همین دلیل با اینکه ممکن است جنس و نوع فشارها تغییر کند، اما اصل آن ادامه خواهد یافت.

وی با اشاره به اخبار منتشر شده درخصوص توافق رئیس جمهور لبنان با میقاتی درباره نقشه راه خروج از بحران، گفت: حتی اگر لبنان در این شرایط با پیشنهادهای عربستان موافقت کند که احتمال آن کم نیست، باز هم زمینه‌ای برای ایجاد ثبات و توسعه در لبنان ایجاد نمی‌شود؛ چرا که اساسا کشورهای عربی به دلیل حضور مقاومت در لبنان به این کشور کمکی نمی‌کنند و شرط آن‌ها تضعیف مقاومت است. تنها ممکن است به سمت اعمال فشار بیشتر حرکت نکنند که این مسئله هم در کوتاه مدت امکان پذیر نیست و تنها جنس مشکلات به دلیل نزدیکی به انتخابات تغییر می‌کند.