جدیدترین مطالب
بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکدهها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بینالمللی به یکی از عمیقترین بحرانهای دهههای اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبهای را که در پی سالها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شدهاند، تشدید کرده است. تحلیلگران بهطور فزایندهای هشدار میدهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبهگرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرتهای سنتی غربی در حال عقبنشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساختهاند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟
هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قارهپیما و کاربرد آن؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بینالمللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکلگیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنشهای مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینههای فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قارهپیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.
تلاش فزاینده رژیم صهیونیستی برای بازتعریف مرزها و نظم منطقهای و پیامدهای آن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی و نظامی ماههای اخیر در منطقه نشان میدهد که بحرانها و جنگهای جاری در غزه، جنوب لبنان و بخشهایی از خاک سوریه، دربردارنده ابعاد گستردهتری از تحولات ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی است. در این میان، افزایش حضور و کنترل نظامی رژیم صهیونیستی بر بخشهایی از اراضی این مناطق و طرح ایدههایی درباره ایجاد مناطق حائل یا حتی گسترش مرزهای امنیتی، پرسشهای جدی درباره آینده نظم منطقهای و پیامدهای آن برای کشورهای غرب آسیا ایجاد کرده است.
أحدث المقالات
بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکدهها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بینالمللی به یکی از عمیقترین بحرانهای دهههای اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبهای را که در پی سالها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شدهاند، تشدید کرده است. تحلیلگران بهطور فزایندهای هشدار میدهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبهگرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرتهای سنتی غربی در حال عقبنشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساختهاند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟
هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قارهپیما و کاربرد آن؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بینالمللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکلگیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنشهای مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینههای فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قارهپیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.
تلاش فزاینده رژیم صهیونیستی برای بازتعریف مرزها و نظم منطقهای و پیامدهای آن
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی و نظامی ماههای اخیر در منطقه نشان میدهد که بحرانها و جنگهای جاری در غزه، جنوب لبنان و بخشهایی از خاک سوریه، دربردارنده ابعاد گستردهتری از تحولات ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی است. در این میان، افزایش حضور و کنترل نظامی رژیم صهیونیستی بر بخشهایی از اراضی این مناطق و طرح ایدههایی درباره ایجاد مناطق حائل یا حتی گسترش مرزهای امنیتی، پرسشهای جدی درباره آینده نظم منطقهای و پیامدهای آن برای کشورهای غرب آسیا ایجاد کرده است.
پشت پرده معامله تسلیحاتی آمریکا و عربستان

رحمن قهرمانپور در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «زمانی که جو بایدن بهعنوان رئیسجمهور آمریکا انتخاب شد یکی از سیاستهایی که اتخاذ کرد، توقف فروش سلاح به عربستان در ژانویه 2020 بود. با توجه به انتقاداتی که دمکراتها از عربستان بهویژه پس از قتل جمال خاشقچی داشتند اتخاذ این سیاست خیلی دور از انتظار نبود؛ اما اخیراً اعلام شد که وزارت خارجه آمریکا و پنتاگون با فروش 280 موشک هوا به هوای میانبرد تدافعی و حدود 596 لانچر یا پرتابکننده موشک به عربستان موافقت کردهاند. این توافق برای فروش تسلیحات بعد از امضای توافقی برای نگهداری بالگردهای عربستان به مبلغ 500 میلیون دلار در ماه سپتامبر بود.»
وی افزود: «از طرف دیگر ظاهراً آمریکا در حال ساخت برخی تأسیسات نظامی نیز در غرب عربستان است و در این خصوص آگهی مناقصه نیز منتشر کرده است.»
قهرمانپور با بیان اینکه اکنون پرسش این است که چرا دولت بایدن باوجود توقف فروش تسلیحات به عربستان اکنون دست به چنین اقدامی زده است، توضیح داد: «مقامات دولت بایدن چند دلیل برای توجیه این اقدام ذکر کردهاند؛ اولین دلیل آنها این بود که تأکید داشتند که این توافق در راستای سیاست بایدن مبنی بر فروش تسلیحات صرفاً دفاعی به عربستان بوده است؛ یعنی درحالیکه در دوره ترامپ سلاحهای تهاجمی نیز فروش میفروخت بایدن تأکید دارد که به این کشور فقط سلاحهای دفاعی فروخته شود و این سلاحها علیه شهروندان عربستان به کار گرفته نشود یا باعث تشدید جنگ در یمن از سوی سعودیها نشود.»
پژوهشگر ارشد مسائل بینالملل و خاورمیانه تأکید کرد: «در تصویر کلان این معامله یک دلیل عمده دارد و آن اطمینان دادن آمریکا به متحدان خود در منطقه است؛ مبنی بر اینکه در صورت کاهش تعهدات نظامی آمریکا در منطقه، این متحدان بتوانند از خود در برابر تهدیدات دفاع کنند. کما اینکه سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در بیانیهای که به مناسبت فروش تسلیحات به عربستان منتشر کرده صراحتاً گفته که هدف از فروش این موشکهای هوابههوای میانبرد به ریاض این است که عربستان بتواند در برابر حملات حوثیها از خود دفاع کند.»
وی افزود: «لذا به نظر میرسد اصلیترین هدف آمریکا از این اقدام، اعتمادسازی نزد متحدانش است تا آنها دریابند که بعد از کاهش تعهدات آمریکا در منطقه میتوانند امنیت خود را تأمین کنند.»
این کارشناس یک دلیل دیگر را نیز برای این اقدام بایدن متصور شد و تأکید کرد: «حدود یک ماه پیش و همزمان با بنبست در مذاکرات هستهای اعلام شد که واشنگتن میخواهد دست به برخی اقدامات بزند تا بهنوعی به ایران فشار وارد آورده و تهران به میز مذاکرات بازگردد. بحث این بود که آمریکا با چین در مورد کاهش خرید نفت از ایران مذاکره کرده و با توجه به اینکه عربستان، امارات و اسرائیل مخالف اصلی بازگشت به برجام هستند، فروش تسلیحات به ریاض در چنین مقطعی میتواند به این معنا باشد که آمریکا در حال تقویت قدرت نظامی عربستان است.»
به گفته این کارشناس هدف آمریکا این است که به عربستان القا کند که از بابت تأمین امنیت خود زیاد نگران نباشد و به ایران نیز بهاصطلاح گوشزد کند که اگر به میز مذاکرات بازنگردد و برجام احیا نشود ممکن است کاخ سفید فروش تسلیحات نظامی به متحدان خود را افزایش دهد.
قهرمانپور افزود: «اکنون مهم است که ببینیم چنین سیاستی ادامه خواهد داشت یا به همین میزان فروش محدود خواهد بود.»
وی در ادامه به نقش کنگره اشاره کرد و توضیح داد: «برای فروش این سلاحها به عربستان نیازی به مجوز کنگره نیست اما کنگره میتواند جلوی مجوز فروش را بگیرد. تا به امروز نیز خبری مبنی بر اینکه کنگره با این امر مخالفت کرده منتشر نشده است؛ اما اگر کنگره مخالفت کند این قرارداد 650 میلیون دلاری که توسط یک شرکت خصوصی دنبال میشود نهایی خواهد شد.»
قهرمانپور درباره پیامدهای این اقدام هم توضیح داد: «یکی از پیامدهای فروش سلاح به منطقه مارب در یمن بازمیگردد زیرا این منطقه یک منطقه استراتژیک و وصلکننده شرق و غرب یمن است. در آنجا جنگ شدیدی بین حوثیها و حامیان منصور هادی در جریان است. در چنین شرایطی اگر حوثیها بتوانند مارب را تصرف کنند بهراحتی میتوانند به شرق یمن بروند.»
وی ادامه داد: «البته هنوز معلوم نیست که فروش این میزان موشک به عربستان آیا میتواند به معنای این باشد که آمریکا میخواهد ریاض در مارب دست برتر را داشته باشد. چون بازگشت عربستان به میز مذاکرات صلح یمن و موافقت با این صلح منوط به این است که عربستان مارب را از دست ندهد.»
قهرمانپور با اشاره اینکه ریاض به دنبال آن است که در این منطقه و درصحنه عملی در مقابل حوثیها دست برتر را پیدا کند و در مقابل، حوثیها نیز تلاش دارند با گرفتن مارب در میز مذاکره دست برتر را داشته باشند گفت: «لذا یک فرض نیز این است که این معامله تسلیحاتی میتواند به تقویت موضع عربستان در مارب منجر شود. این در حالی است که سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده که آمریکا همچنان به سیاست پایان دادن به جنگ یمن متعهد است و در این شرایط ظاهراً آمریکاییها به این صورتمسئله را توجیه میکنند که اگر سعودیها در آن منطقه دست برتر را پیدا کنند آماده صلح خواهند بود. ولی معلوم نیست که حقیقتاً این اتفاق خواهد افتاد یا خیر.»
وی در نهایت تأکید کرد که فروش این میزان از تسلیحات به عربستان در شرایط فعلی ممکن است بتواند تا حدودی ازلحاظ روحی-روانی بر صحنه جنگ یمن تأثیرگذار باشد.
0 Comments