شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل درباره رویکرد هیئت غربی شامل اروپا و آمریکا به مذاکرات وین گفت: «در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، آمریکا و اروپا بر سر موضوعات مختلف ازجمله برجام، اختلافات اساسی داشتند؛ چراکه اروپاییها واقعاً موافق خروج آمریکا از برجام نبودند؛ ولی بعد از روی کار آمدن جو بایدن، در بسیاری از زمینهها ازجمله موضوع برجام، اختلافنظر واشنگتن و بروکسل کاهش پیدا کرده و بسیار همسوتر شدهاند؛ لذا اکنون که گفتگوها به مرحله حساسی رسیده همه طرفها در حال چانهزنی برای دادن امتیاز کمتر و گرفتن امتیاز بیشتر هستند.»
حسن بهشتیپور در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی درباره رویکرد آمریکای بایدن در قبال برجام اظهار داشت: «ایالاتمتحده آمریکا ظاهراً به این جمعبندی رسیده که نمیتواند در کلیت برجام با ایران به توافق برسد بنابراین به دنبال یک توافق مرحلهبهمرحله یا همان گامبهگام است. درواقع خواسته واشنگتن این است که به دنبال موضوعات فرابرجامی برود، اما چون میداند جمهوری اسلامی ایران با این مسئله مخالف است و بارها نیز مخالفت خود را اعلام کرده، تلاش دارد ابتدا تحریمها را به حالت تعلیق درآورد و سپس مرحلهبهمرحله این توافق را با ایران پیش ببرد. درواقع آمریکا و اروپا به دنبال یک توافق موقت هستند که فعلاً ایران را به اجرای برجام راضی کنند و در مرحله بعد به سراغ موضوعات فرابرجامی که در نظر دارند، بروند اما ایران با چنین موضوعی موافقت نخواهد کرد.»
وی با اشاره به گفتگوی تلفنی اخیر آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا با وزرای خارجه تروئیکای اروپایی و رویکرد اروپا در خصوص این طرح نیز گفت: «اروپا هم در این زمینه کاملاً با آمریکا همراه است؛ زیرا کشورهای اروپایی نیز مدعی هستند که باید به یک برجام پلاس دست پیدا کنند تا علاوه بر برجام درباره یک سری موضوعات فرابرجامی نیز با ایران به تفاهماتی برسند.»
بهشتیپور در خصوص نگاه چین و روسیه به این گفتگوها نیز گفت: «پکن و مسکو در پی آن هستند که گفتگوها در قالب برجام به نتیجه برسد و نه فرابرجام. آنها معتقد هستند که برجام نوعی توافق عدم اشاعه است و این توافق عدم اشاعه هستهای هم برای چین و هم برای روسیه مناسب است. ضمن اینکه لغو تحریمها به نفع چین و روسیه است؛ به این دلیل که میتوانند با ایران در زمینههای مختلف ازجمله بانکداری و سرمایهگذاری و فعالیتهای تجاری روابط بهتری داشته باشند.»
این کارشناس با اشاره به اینکه چین و روسیه نیز نگران تبعات احتمالی حضور شرکتهایشان در ایران در صورت تداوم تحریمهای آمریکا هستند، تأکید کرد: «همچنانکه بعد از خروج ترامپ از برجام، شرکتهای چینی و روسی نیز مانند شرکتهای اروپایی از ایران خارج شدند. چون نمیتوانستند با ایران همکاری کنند و درعینحال تحریم آمریکا را نیز بپذیرند.»
کارشناس مسائل هستهای با اشاره به اینکه چین و روسیه به دنبال توافق بر سر همان برجام هستند ادامه داد: «آنها با توافقات فرابرجامی موافق نیستند.»
بهشتیپور درباره روابط چین و روسیه با ایران و در مقابل با آمریکا و اروپا گفت: «باید توجه داشت که روسیه و چین با آمریکا همکاریهایی دارند، جلسات مشترک برگزار میکنند و ضمن رایزنی با هم سعی میکنند استراتژی مشترکی را اتخاذ کنند؛ یعنی با وجودیکه این کشورها با غرب اختلافاتی دارند اما نمیخواهند یک جبهه ضدآمریکایی یا ضد اروپایی تشکیل دهند؛ بنابراین درواقع نمیتوان گفت که ایران، چین و روسیه در این مذاکرات یک طرف قرار دارند و طرفهای غربی سمت دیگر. شاید دیدگاه ایران به چین و روسیه نزدیکتر باشد اما پکن و مسکو با تهران نیز اختلافنظرهایی دارند.»
بهشتیپور در رابطه با روند مذاکرات، آن را کُند توصیف کرد و گفت: «دلیل این کُند بودن نیز این است که دو طرف حاضر نیستند از مواضع خود کوتاه بیایند. اکنون روند گفتگوها به مرحلهای رسیده که طرفین در خصوص پرانتزهای حساس در حال مذاکره هستند؛ لذا در چنین مرحلهای، هم تلاش ایران و هم طرف مقابل بهخصوص آمریکا این است که حداقل امتیاز را بدهند و حداکثر امتیاز را بگیرند.»
وی تأکید کرد: «البته همین روند کُند، روبهجلو و در حال پیشرفت است و تمام شواهد و قرائن نشان میدهد که توافقاتی حاصلشده است اما هنوز به مرحلهای نرسیده که یک توافق جامع امضا و آن را علنی کنند.» کارشناس مسائل بینالملل درنهایت در خصوص زمان احتمالی رسیدن به توافق هم گفت: «به نظر میرسد طرفین در حال چانهزنی هستند تا امتیازات بیشتری کسب کنند و امتیازات کمتری بدهند. اینکه این روند تا چه زمانی ادامه پیدا میکند هنوز مشخص نیست اما نباید انتظار داشته باشیم که درزمانی خیلی نزدیک توافق حاصل شود چراکه اختلافات، اساسی است و تلاش زیادی را میطلبد تا طرفهای مذاکراتی به یک نقطه مشترک برسند.»
0 Comments