امین پرتو در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به حکم پادشاه عربستان برای اعمال تغییرات در ساختار دولتی این کشور، انتصاب محمد بن سلمان به عنوان رئیس شورای وزیران و ارتقای موقعیت سیاسی فرزندان سلمان، تصریح کرد: عربستان نظام پادشاهی مشروطه نیست که میان حکومت و دولت تفکیکی باشد و رئیس شورای وزیران در واقع رئیس حکومت و قوه مجریه محسوب می‌شود.

وی با یادآوری اینکه بن سلمان در عین ولیعهدی، ریاست شورای وزیران را برعهده گرفته و ریاست قوه مجریه عربستان، پادشاهی بعد از پدرش را برای او تثبیت کرده است، در خصوص همراهی آمریکا با پادشاهی محمدبن سلمان علی رغم قتل جمال خاشقچی، روزنامه‌نگار مخالف سعودی در خاک ترکیه گفت: در سفر بایدن به عربستان، رئیس جمهور آمریکا نتوانست به خواسته خود نسبت به متقاعد کردن ریاض برای افزایش تولید نفت برسد، ضمن اینکه در این سفر توافق جدیدی برای فروش سلاح امضا نشد و عربستان تنها خواهان اجرای همان توافقات قبلی دریافت سلاح بود. بنابراین بسیاری، این سفر را شکست خورده ارزیابی کردند. علاوه بر آن، ریاض تاکید کرد آمریکا باید روشن کند آیا عربستان را به عنوان متحد می‌پذیرد یا خیر؟

پرتو به گزارش خبرگزاری فرانسه درخصوص درخواست یک قاضی آمریکایی از دولت آمریکا برای روشن شدن وضعیت مصونیت سیاسی بن سلمان و الزام دادگاه‌های آمریکا برای بستن پرونده‌هایش اشاره کرد و ادامه داد: از دید عربستان، آمریکا با وجود قتل‌های متعدد رژیم صهیونیستی، همچنان با رویکردی دوگانه از آن حمایت می‌کند و به هیچ یک از اقدامات غیرقانونی و ضدحقوق بشری این رژیم نمی پردازد، اما به دلیل قتل خاشقچی، پیامدهایی برای عربستان درنظر گرفته است.

وی با بیان اینکه علی رغم برخی تحلیل‌ها که گفته می‌شد، آمریکا به دنبال پادشاهی «بن نایف» در مقابل «بن سلمان»است، کاخ سفید چندان ورودی در این رابطه نداشت و به نظرمی رسد آن‌ها به دنبال دخالت کردن در این خصوص نیستند، اضافه کرد: در پایان سفر بایدن، بن سلمان نیز به پرسش خبرنگاران مبنی بر اینکه آیا او توانسته تضمین‌های لازم را از آمریکا برای نپرداختن به قتل خاشقچی بگیرد، پاسخی نداد.

پرتو به تمرکز آمریکا بر چین و روسیه و همچنین مشکلات اروپا درخصوص قیمت بالای انرژی و آینده آن اشاره کرد و گفت: اکنون عربستان با صادرات روزانه حدود 11میلیون بشکه نفت خام، روزی حدود یک میلیارد دلار درآمد دارد؛ در این شرایط برخی از همین کشورها به طمع سرمایه گذاری عربستان و گرفتن امتیازهای اقتصادی افتاده‌اند؛ کمااینکه آلمان نیز تحریم تسلیحاتی را که از سال 2017 علیه عربستان وضع کرده بود، لغو کرد و چندان به مسئله قتل خاشقچی و مسائل حقوق بشری عربستان نمی پردازد. البته بن سلمان تلاش کرده با برخی اصلاحات در راستای توجه به حقوق زنان و مسائل حقوق بشری از فشارهای بین‌المللی و مشکلات آن، بکاهد.

این کارشناس مسائل عربستان با اشاره به انتصاب برادر محمدبن سلمان، به عنوان وزیر دفاع، افزود: از زمان محمد بن سلمان به بعد، سایر شاهزادگان آل سعود، نقش اقتصادی مانند گذشته نخواهند داشت. در گذشته شاهزاده‌ها مقرری و امتیازهای انحصاری داشتند، اما بن سلمان مقرری آن‌ها را لغو و مناصب سیاسی مانند سمت‌های وزارتی را از حالت خانوادگی خارج کرد.

به گفته پرتو؛ در واقع بن سلمان در برخی مناصب، از افرادی خارج از خاندان استفاده کرده است، اما سعی کرده برخی سمت‌های حساس، مانند وزارت دفاع و یا وزارت گارد ملی و دستگاه امنیتی را با پیوندهای خانوادگی از نسل پدر خود و نه عموزاده هایش، به خود وفادار نگه دارد. در تغییرات جدید، سمت‌های کلیدی نظیر وزارت خارجه، انرژی، کشور و امور دارایی تغییری نکرده و عبدالعزیز بن‌سلمان، دیگر پسر ملک سلمان، در سمت وزارت انرژی ابقا شده است.

وی خاطرنشان کرد: بن سلمان تلاش کرد پایگاه اجتماعی قدرت خود را عوض کند و نوع اقتدار خود را از اقتدار عشیره‌ای و قبیله‌ای به اقتدار ملی و شهروندی تغییردهد. هدف او این بود که رابطه افراد با حکومت، شریعت محور مبتنی بر وهابیت نباشد و آن‌ها شهروند کشور سعودی درنظرگرفته شوند که باید به تاج و تخت پادشاهی کشور وفادار باشند. این اصلاحات مورد توجه زنان و جوانان عربستان قرار گرفته و محبوبیتی برای او ایجاد کرده است.

پرتو با بیان اینکه شهروندان و شاهزادگان عربستان در فضای داخلی، هیچ جراتی برای مخالفت با انتصاب محمدبن سلمان به عنوان رئیس شورای وزیران ندارند، گفت: با توجه به لغو امتیازهای اقتصادی شاهزاده‌های سعودی، آن‌ها نیز به تدریج مانند شهروندان عادی خواهند شد، هرچند ممکن است همچنان لقبی اشرافی برای خود درنظر داشته باشند.

این تحلیلگر مسائل عربستان درخصوص سیاست خارجی محمد بن سلمان با وجود نزدیک شدن او به پادشاهی در این کشور، عنوان کرد: بن سلمان در مقایسه با ابتدای ولیعهدی خود و در طول حدود هفت سال گذشته، پختگی بیشتری از خود نشان می‌دهد و از ماجراجویی‌های ابتدایی فاصله گرفته است و محافظه کارانه‌تر پیش می‌رود، اما در هر حال همه حکومت‌ها مرتکب اشتباهاتی می‌شوند. بنابراین با توجه به آنچه از ابتدای ولیعهدی بن سلمان گذشته است، قطعا پادشاهی او، نسبت به سایر پادشاهان عربستان متفاوت است.