دکتر سیامک باقری در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به حواشی برگزاری نشست گروه 20 در اندونزی و ابراز تردید برخی کشورها نسبت به دستیابی به نتایج قابل توجه پیش از آغاز آن، تصریح کرد: بحران‌های متعدد بین‌المللی و شکاف‌های عمیق و تشدید رقابت‌ها میان کشورها آثار خود را در این نشست نشان داد و حواشی آن باعث شد این دوره از نشست سران، متفاوت‌تر از نشست‌های قبلی برگزار شود.

وی با بیان اینکه آنچه در نشست گروه 20رخ داد قابل پیش بینی بود، ادامه داد: گفته می‌شد این نشست نمی‌تواند گامی برای حل بحران‌ها بردارد و از درون آن همگرایی بیرون نخواهد آمد؛ چرا که جهان در حال تحولی جدی است و با توجه به جهت‌گیری جبری که پیدا کرده، به سمت گذار در حال حرکت است. در این مرحله گذار، ساختارهای گذشته به طور خودبخودی تحلیل خواهند رفت، بازیگری خود از دست می‌دهند و یا نمی توانند آنچنان که باید، مانند گذشته ایفای نقش کنند.

این استاد روابط بین‌الملل با اشاره به غیبت تاریخی پوتین در نشست 20 و سخنرانی ولادومیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین به صورت ویدئو کنفرانس، گفت: ما این چالش‌ها را در ساختار گروه 20 و یا گروه 8 شاهد هستیم. این ساختارها برآمده از دوره جنگ سرد و بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی است و ما اکنون همگرایی و صدای واحدی میان کشورها شاهد نیستیم. همانطور که این شکاف‌ها خود را در صدور بیانیه پایانی نیز نشان داد و در نهایت این عبارت در این بیانیه گنجانده شد که «بیشتر اعضا جنگ در اوکراین را به شدت محکوم می‌کنند».

باقری افزود: با توجه به رویه‌ها و اقدامات آمریکا و در پی آن‌ها، اروپا، در آینده نیز چشم‌انداز روشنی وجود ندارد. چینی‌ها موضع خود را حفظ کرده‌اند و با اینکه غرب تصور می‌کرد می‌تواند در نشست 20 اجماعی نشان دهد و چینی‌ها را علیه روسیه متقاعد کند و یا بیانیه واحدی علیه روس‌ها صادر شود، اما دستاوردی نداشتند و در واقع این جریان، به مثابه شکستی بزرگ برای گروه 20 بود.

وی با اشاره به پیامدهای اختلافات عمیق، نبود مواضع مشترک میان غرب و روسیه و کشورهای جنوب در خصوص اوکراین و همچنین مسائلی مانند اقلیم، بحران‌های انرژی و غذایی و چشم‌انتظاری شرکت‌های بزرگ برای حل برخی مسائل تجاری، به تشریح هشدارها نسبت به رکود اقتصادی در سال‌های آینده پرداخت و ادامه داد: توافق شکننده‌ای بر سر برخی مسائل جهانی وجود دارد، اما به نظر می‌رسد سایه اختلافات امنیتی در روابط بین‌الملل، سایر حوزه‌ها را فراخواهد گرفت و آن‌ها را متضرر خواهد کرد. آینده از این حیث مبهم است و روشن نیست مسائل کلان و زیست بشری در جهان که همه از آن متضرر هستند به کدام سمت و سو خواهد رفت. این روندی نگران کننده است.

این استاد روابط بین‌الملل با اشاره به اولین دیدار روسای جمهور چین و آمریکا که در حاشیه نشست گروه 20 صورت گرفت و تاکید دو طرف بر مواضعی قاطع و ضرورت همکاری برای حل برخی موضوعات و اجتناب از بن بست سیاسی، اظهار داشت: آمریکا به هیچ وجه نمی خواهد در ارتباطش با چین، تنش‌ها به سمت بحران پیش رود. آن‌ها در عین حفظ هدف اصلی شان برای مهار چین، به دنبال مدیریت شرایط هستند. در وضعیت فعلی ما در فضای بین‌الملل، شاهد پرونده‌های حل نشده متعددی هستیم که مذاکرات روسای جمهور چین و آمریکا را سه ساعت به درازا کشاند.

وی با اشاره به تحلیل برخی رسانه‌ها از لحن و کلام توام با نگرانی بایدن پیش از دیدار با شی جین پینگ، تصریح کرد: چین و برخی متحدان و بازیگران بین‌المللی منتقد آمریکا که عموما در مناطق ژئوپلیتیک قرار دارند، به طور جدی محل نگرانی کاخ سفید هستند. راهبرد آمریکا ضربه‌های نرم به چین و دور ساختن آن از روسیه و متقاعدسازی نسبت به ایران است. این موضوعات آمریکا را به شدت درگیر کرده است.

وی با اشاره به تصاویر منتشر شده از گفتگوی گلایه آمیز رئیس جمهور چین با نخست وزیر کانادا که روابط سرد و اختلافات دو کشور در ماه‌های گذشته را نشان می‌داد، گفت: تاریخ سیاست خارجی کانادا بیانگر این است که ارکان آن، به شدت تحت سیاست‌های کلان آمریکا تعریف می‌شود و تاکنون کانادایی‌ها خلاف سیاست‌های آمریکا اقدامی انجام نداده‌اند. اوتاوا در سازمان‌های بین‌المللی همراه و همدوش واشنگتن است و در مناطقی که آمریکا در آن منازعه و رقابت دارد، خود را کنار آن تعریف می‌کنند. با توجه به اینکه آمریکا چین را تهدید درجه اول خود تعریف می‌کند، بالتبع کانادا نیز در حلقه سد نفوذ علیه چین قرار می‌گیرد.

این استاد دانشگاه به توضیح تئوری «سد نفوذ» میان آمریکا و همپیمانانش در دوره جنگ سرد و حلقه‌ها و ائتلاف‌های صورت گرفته علیه شوروی پرداخت و ادامه داد: در این دوره نیز ما شاهد چنین ائتلاف‌ها و حلقه‌هایی هستیم، مسئله‌ای که اندیشکده‌ها و صاحبنظران آمریکایی به آن و ضرورت کنترل چین پرداخته‌اند. در واقع آمریکا به تناسب ظرفیت کشورها در حال یارگیری علیه چین است.

باقری به اهمیت پیمان آکوس برای غرب علیه چین اشاره کرد و افزود: چین به خوبی تشخیص داده است که کانادا در زمین کدام بازیگر ایفای نقش می‌کند و لحن سخنان شی جین پینگ و در عین حال چهره خندان او، بیانگر تلاش پکن برای مدیریت تنش‌ها است. ضمن اینکه اذعان نخست وزیر کانادا بر اینکه «ما نمی توانیم بر سر برخی موضوعات به توافق برسیم» حاکی از جدی بودن این شکاف‌ها است.