دکتر مهدی فاخری در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، با اشاره به تلاش‌های چین برای گسترش استفاده فرامرزی از پول ملی و تقویت فعالیت تجاری به یوآن، تصریح کرد: چین در سالهای اخیر توانسته به سرعت و باقدرت سهم خود را از تجارت جهانی افزایش دهد و طی 20 سال و از زمان ورودش به سازمان جهانی تجارت، تاکنون سهم خود را از تجارت بین‌المللی دوبرابر کرده است.

وی با بیان اینکه چین ابزار لازم برای تاثیرگذاری بر نرخ ارزهای بین‌المللی و استفاده از یوآن و یا ارزهای دیگری که بعدها بخواهد به صورت دیجیتالی و یا واقعی عرضه کند را دراختیار دارد، گفت: در شرایطی ممکن است این ابزار مورداستفاده قرارگیرند که سایر عوامل اقتصادی ثابت مانده باشند. مقولات متعددی هستند که ممکن است برسیاستهای ارزی چین تاثیر بگذارند. صد کشور از میان دویست کشور جهان، اولین شریک تجاری شان چین است. چینیها این امکان را دارند که حداقل از این صد کشور بخواهند بخشی از تجارت خود را با ارز ملی یا بی.ان.بی که ارز قابل تبدیل چین است انجام دهند.

این استاد دانشگاه با یادآوری اینکه چین درسال2022 حدود 6.3تریلیون دلار با دنیا تجارت داشته است،ادامه داد: این کشور حدود 3.5تریلیون صادرات داشته و نزدیک 2.7تریلیون واردات انجام داده است. گذشته از صد کشوری که چین شریک اول تجاریشان است، این کشور توانسته به عنوان بزرگترین تاجر دنیا با کشورهای مختلف رابطه تجاری برقرارکند و بخش زیادی از این کشورها نیز از میان کشورهای توسعه یافته هستند. درواقع برخلاف برخی تصورها که عنوان می‌کنند چین تنها با کشورهای درحال توسعه و فقیرتر تجارت می‌کند، اگر به ترکیب تجارت چین توجه کنیم، اولین شریک تجاری چین درسال گذشته کشورهای جنوب شرق آسیا بوده‌اند.

فاخری افزود: اتحادیه اروپا، آمریکا، کره جنوبی، ژاپن، تایوان، هنگ کنگ، ویتنام، روسیه، برزیل اندونزی و هند به ترتیب دیگر شرکای تجاری چین در سال گذشته بوده‌اند. بیستمین کشور عربستان سعودی و قبل از آن مکزیک قرار داشته است.این ترکیب به این معنا است که کشورهای توسعه یافته درحال تجارت با چین هستند و امکان اثرگذاری این کشور درسیاستهای تجاری جهانی و تاثیرگذاری در بخش مالی زیاد است. چین این امکان را دارد که پول خود را به عنوان ارز معاملاتی در تجارت جهانی پیشنهاد دهد و مورد قبول هم قرارگیرد.

وی با تاکید بر ضرورت توجه به چگونگی تاثیرپذیرفتن مسائل ژئوپلیتیک از این عنصر ارزی و پیامدهای احتمالی آن برای دولت چین، گفت: حدودچهارسال پیش احساس واهمه آمریکا و اتحادیه اروپا از پیشرفت سریع تکنولوژی چین باعث شد آنها دست به جنگی تجاری علیه چین بزنند. اکنون باید دید چین تمایل دارد با مطرح کردن سریع یوآن درمعاملات تجاری بین‌المللی، دوباره بلوک غرب را وادار به واکنشی جدید کند و همچنین ورود ناگهانی یوآن درتجارت بین‌الملل بر ارزش یوآن چه تاثیری دارد. ضمن اینکه افزایش ارزش یوآن و کاهش ارزش ارزهایی مانند دلار و یورو، طبیعتا درصادرات آن کشورها به چین تاثیر مثبت و بر واردات چین تاثیر منفی خواهدداشت. نرخ معقول و اقتصادی یوآن،همواره یکی ازعواملی است که برمحاسبات دولت چین تاثیرمی گذارد و مانع از اقدامات احساسی و محاسبه نشده می‌شود.

فاخری توضیح داد: چین ناچار است موازنه‌ای میان صادرات و واردات خود، تجارت خارجی و به کارگیری یوآن برقرار کند تا دربلندمدت به سود نهایی برسد.حدودا سالی یک تریلیون دلار به ذخایر ارزی چین اضافه می‌شود و بخش بزرگی از این ذخایر به دلار بوده است. اگر این ترکیب تغییرکند و یوآن نقش دلار و یورو را بگیرد،ارزش ذخایر ارزی چین هم کاهش پیداخواهد کرد.بنابراین چین باید با طمانینه، به تدریج و با متقاعدکردن شرکای تجاری خود این کار را انجام دهد تا بتواند به حداکثر سودبرسد.

وی با تاکید براینکه چین تمایلی به ورود به جنگ تجاری با آمریکا و پیروز قطعی شدن درآن را ندارد، اضافه کرد: همه کشورها در چارچوب منافع ملی خود همزمان وارد رقابت و همکاری می‌شوند، اما چین در دوره جدید، در بیان سیاست خارجی و منویات بین‌المللی شان صریحتر از گذشته عمل می‌کنند. نکته دیگر این است که آیا بیان منافع ملی لزوما به نفع منافع ملی تمام خواهد شد؟ اتفاقا می‌توان از چین در این باره درس گرفت. بازار آمریکا به لحاظ تجاری و مالی مهمترین بازار برای چین است و اصلا نمی خواهد آن را ازدست بدهد. برای پکن اهمیت دارد که به عنوان شریک قابل تعامل بین‌المللی در مباحث تجاری و مالی شناخته شود.

این تحلیلگر مسائل اقتصادبین الملل بایادآوری اینکه چین در زمان بحران مالی بین‌المللی سال 2008، باخرید3تریلیون دلار اوراق قرضه آمریکا اقتصاد این کشور را از ورشکستگی نجات داد،خاطرنشان کرد: اگر بین‌المللی کردن یوآن، اولویت اول چین بود، می‌توانست با فروش همین اوراق ارزش دلار را به شدت کاهش دهد.

فاخری با بیان اینکه چین اجازه می‌دهد به مرور درخواست معامله با یوآن ازسوی شرکای تجاری و دیگر کشورها مطرح شود، به استقبال 30کشور تحت تحریم آمریکا برای استفاده از یوآن اشاره کرد و درعین حال گفت: کشورهای صادرکننده نفت به دلیل اینکه قیمت نفت با دلارمحاسبه می‌شود، ممکن است در کوتاه مدت امکان مبادله نفت با یوآن را نداشته باشند.بنابراین روند گسترش یوآن، در کوتاه مدت قابل اجرا نیست و روندی میان مدت و یا بلندمدت است.

این استاد دانشگاه استفاده از واژه «دلارزدایی» از سوی پکن را شتاب زده عنوان کرد و گفت: چین بیش از «دلارزدایی» به «یوآن گرایی» گرایش دارد.

وی با بیان اینکه تلاش چین برای گسترش استفاده از یوآن پیامدهای سیاسی و اقتصادی دارد، ادامه داد: متحدین سنتی آمریکا شروع به نزدیکی با چین و گسترش حجم روابط تجاریشان با آن کرده‌اند،این مسئله براقتصاد جهان و نقش برتر آمریکا در تعیین سیاستهای مالی و تجاری بین‌المللی تاثیرمیگذارد و پیامدهایی برقدرت سیاسی و بین‌المللی آمریکا خواهدداشت. درشرایط فعلی چین با توجه به منابعی که در اختیاردارد حرف اول را می‌زند. در اختیارداشتن منابع مالی، ترکیب شرکای مالی و تجاری آمریکا و اتحادیه اروپا را تغییر می‌دهد و چین دست برتری دارد، بنابراین در معادلات و مبادلات جهانی از قدرت بیشتری برخوردار خواهد بود.

فاخری با تاکید براینکه ژئواکونومی دنیا در حال تغییر است و نقش چین در این زمینه قابل توجه است، گفت: حفظ شرایط فعلی نیز اهمیت دارد، درسالهای اخیر آمار و گزارش‌های سازمان ملل حکایت از تغییر جمعیت جهان داشته و پیش بینی شده سال 2100جمعیت جهان نصف خواهدشد. در این صورت جمعیت 800میلیونی قدرت اقتصادی سابق را همراه نخواهدداشت.بنابراین نمی توان تصورکرد چین تا20سال آینده لزوما قدرت اول اقتصادی جهان خواهدبود.