شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
آرش صفار در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اخبار منتشر شده در خصوص تلاشها برای عادیسازی روابط رژیم صهیونیستی و عربستان و همچنین اظهارات وزیرخارجه عربستان مبنی بر اینکه این کشور بدون تشکیل کشور فلسطین به مسئله عادیسازی نمیپردازد، تصریح کرد: در سالهای اخیر، به طور مکرر، اخباری از دیدارهای پشت پرده مقامات سعودی و رژیم صهیونیستی منتشر شده است؛ از جمله گفتگوهایی که نتانیاهو در دولت قبلی خود با ولیعهد سعودی در حاشیه یک نشست انجام داد؛ اما اکنون نتانیاهو با توجه به وضعیت رژیم صهیونیستی و کابینه متزلزل و پرونده فساد مالیاش، بر چند مسئله، از جمله موفقیت در عادیسازی روابط با کشورهای عربی تمرکز کرده است.
وی به امضای قراردادهای صلح ابراهیم و اهمیت عربستان در این راستا برای رژیم صهیونیستی اشاره کرد و گفت: نتانیاهو برای برقراری روابط رسمی با ریاض تلاش میکند و انتشار مکرر اخباری درباره عادیسازی روابط رژیم صهیونیستی و عربستان در رسانههای صهیونیستی با چنین رویکردی انجام میشود و لزوما به معنای وقوع تحولات جدیدی که بتواند ژئوپلیتیک منطقه را تغییر دهد، نیست.
این تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه موضع ریاض در قبال عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی تغییری نکرده است، توضیح داد: سعودیها شرط عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی را تشکیل دولت مستقل فلسطینی به پایتختی قدس شرقی اعلام کردهاند. در واقع آنها مبتکر این طرح که در سال 2002 ارائه شد، بودند. این طرح ابتدا موسوم به طرح صلح «ملک عبدالله» بود که بعدها با تصویب اتحادیه عرب نام «طرح صلح عربی» به خود گرفت. عربستان نسبت به امارات و هر کشور دیگری در جهان عرب برای برقراری روابط با رژیم صهیونیستی، محدودیتهای بیشتری دارد؛ چراکه خود ارائه کننده این طرح بوده است.
صفار با اشاره به تحولات سیاسی پس از امضای توافقات عادی سازی روابط برخی دولتهای عربی با رژیم صهیونیستی و تاکید عربستان بر پایبندی به شروط اعلام شده در طرح صلح ملک عبدالله، ادامه داد: با این شرایط تغییری در سیاست عربستان نسبت به رژیم صهیونیستی رخ نخواهد داد. عربستان دشمنی با رژیم صهیونیستی ندارد و روابط امنیتی و همکاریهای اطلاعاتی میان آنها ادامه پیدا خواهد کرد، اما این به معنای شکل گیری روابط دیپلماتیک میان آنها نخواهد بود.
وی با بیان اینکه رژیم صهیونیستی نیز اقداماتی نداشته که جدی بودنش را درباره برقراری روابط با عربستان نشان دهد، اضافه کرد: سعودیها درخصوص پیش شرطشان برای عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی براساس اصولی که اعلام کردهاند، عمل خواهند کرد. عربستان کشوری نیست که بتواند مانند امارات عادی سازی را به سادگی پیش ببرد و این مسئله لزوما به مسائل داخلیاش برنمیگردد.
این کارشناس مسائل غرب آسیا تاکید کرد: از آنجا که عربستان ادعای بهاصطلاح رهبری جهان عرب را دارد، نمیتواند نسبت به مسئله فلسطین مانند سودان و امارات برخورد کند.
صفار ضمن تشریح مواضع و فشارهای دولت آمریکا برای ایجاد تحول در روابط عربستان و رژیم صهیونیستی، گفت: قطعا فشارهایی به ریاض اعمال خواهد شد، اما به نظر میرسد دستگاه سیاست خارجی این کشور در تلاش است که از اصول سیاست خارجی خود کوتاه نیاید. ضمن اینکه در سالهای اخیر، اصولا اهرمهای فشار ایالات متحده به عربستان مانند گذشته عمل نمیکند و ریاض با سیاستهایی که در پیش گرفته، توانسته قدرت مانور خود را افزایش دهد.
وی افزود: به فرض اینکه شخص نتانیاهو و حزب لیکود خواهان این باشند که ولو با دادن امتیازاتی درخصوص مسئله فلسطین، به سمت عادی سازی با عربستان حرکت کنند، با موانع داخلی در تلآویو روبرو هستند. کابینهای که تا حد بالایی به راست افراطی گرایش دارد و نماینده نگاه افراطی صهیونیستی است، اجازه هیچ حرکتی به حزب لیکود نخواهد داد و در صورت دادن هر امتیازی از سوی این حزب، احتمال فروپاشی کابینه وجود دارد و فروپاشی کابینه نیز ممکن است به پایان عمر سیاسی نتانیاهو منجر شود.
این کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به تلاش آمریکا برای توجیه مقامات و افکار عمومی کشورهای عربی نسبت به اقدامات و سیاستهای فعلی و آینده کابینه راستگرای افراطی در رژیم صهیونیستی، تاکید کرد: پرداختن مکرر موضوع به عادی سازی روابط با عربستان، دستاورد رسانهای برای نتانیاهو و حزب لیکود دارد. با توجه به شرایطی که نتانیاهو خود را در آن درگیر میبیند، باید برگهای برندهای داشته باشد که بتواند آن را به افکار عمومی عرضه کند. حتی کابینه نتانیاهو در این دوره برخورد سخت با ایران را برجسته خواهد کرد و برای کسب مشروعیت در داخل و حفظ کابینهاش بر این موضوع مانورهایی خواهد داد.
صفار با بیان اینکه عملکرد دولت رژیم صهیونیستی در هفتههای گذشته و مسائل مطرح شده در نشست نقب نشان داد که ایالات متحده نیز در برخورد با این کابینه در رژیم صهیونیستی، با چالشهایی مواجه است، گفت: در واقع ابهامات درخصوص سیاستهای کابینه جدید برای واشنگتن نیز حل نشده و جدی است و در این شرایط، توجیه کردن کشورهای عربی، برای آمریکا با دشواریهایی همراه است. علاوه بر آن خود رژیم صهیونیستی نیز با بحران اعتراضات اجتماعی به دلیل سیاستهای کابینه جدید روبرو است.
وی درعین حال با تاکید بر اینکه عادیسازیهای اخیر در روابط برخی کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی نشان داد که جامعه عربی، جامعه زمان جمال عبدالناصر نیست و مانند گذشته بر مسئله فلسطین حساسیت ندارد، خاطرنشان کرد: با اینکه همچنان علقههای جدی ناسیونالیستی در جامعه عرب وجود دارد، اما آنچنان مورد تاکید نیستند و برخلاف گذشته که هیچ دولتی جرات امتیازدهی درخصوص مسئله فلسطین را نداشت، اکنون شاهد عادی سازی روابط چهار کشور با رژیم صهیونیستی هستیم و اتفاقی نیز در این کشورها رخ نداده است. بنابراین باید در خصوص وزن و اهمیت افکارعمومی در این کشورها تجدیدنظر کرد.
0 Comments