مهدی شاپوری در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی عدم دعوت از ایران و روسیه در کنفرانس امنیتی مونیخ را نشان از بازگشت به دوران و فضای جنگ سرد دانست و گفت: نمی‌توان گفت با عدم دعوت از ایران در این نشست غیردولتی و غیررسمی، اتفاق بسیار مهمی رخ داده، اما این مسئله نشان می‌دهد تا چه اندازه برای منزوی کردن ایران و روسیه تلاش می‌کنند.

شاپوری در ادامه افزود: تمرکز اصلی این نشست بر مسئله جنگ اوکراین بود و حاضران در آن بر ضرورت توجه به عزم جدی برای مقابله با روسیه و ارسال به موقع تانک‌، سیستم‌های دفاع هوایی پیشرفته و موشک‌های دوربرد به اوکراین تاکید کردند و پرداختن به موضوعات دیگر از جمله ایران، ذیل مسائل مربوط به جنگ بود. میان سیاستمدارانی که در این کنفرانس حضور داشتند، این اجماع وجود داشت که روسیه نباید در جنگ اوکراین پیروز شود، باید در آن شکست بخورد و حمایت از اوکراین تا هر زمانی که لازم باشد باید ادامه یابد. این نگاه تمام کنفرانس را متاثر کرده بود.

وی با بیان اینکه ادعای غلط حمایت تهران از روسیه در جنگ اوکراین در این کنفرانس مطرح بود و به نظر می‌رسد علت اصلی عدم دعوت ایران نیز این ادعا بود؛ هر چند فشار مخالفان ایرانی و برخی نهادهای مدنی اروپایی، ناشی از ناآرامی‌های اخیر نیز در آن تاثیرگذار بود، افزود: کنفرانس امنیتی مونیخ، غیردولتی است و با هدف فراهم کردن فضایی برای حضور چهره‌های سیاسی و امنیتی جهت طرح مباحث مهم هر دوره و گفتمان‌سازی‌های امنیتی شکل گرفته است.

این عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با یادآوری اینکه علی‌الاصول دولت‌ها نقشی در شکل‌دهی به این کنفرانس و حضور یا عدم حضور شخصیت‌ها ندارند، ادامه داد: از آنجا که قرار بود در این نشست به بررسی جزئیات مربوط به جنگ اوکراین و چگونگی مقابله با روسیه پرداخته شود، عدم دعوت از مسکو قابل پیش‌بینی بود، اما از مقامات ایرانی در سال‌های گذشته در این کنفرانس دعوت می‌شد و جایگاهی در آن پیدا کرده بود. لذا نمی‌توان نسبت به عدم دعوت از ایران در نشست امسال بی‌توجه بود.

شاپوری با بیان اینکه این عدم دعوت در هر حال اقدامی سیاسی و نمادین علیه جمهوری اسلامی ایران است، اضافه کرد: این قبیل اتفاقات ممکن است ادامه یابد و به نحوی به دنبال منزوی سازی، بدنام‌سازی و مشروعیت‌زدایی از ایران بروندکه باید با آن مقابله نمود.

وی گفت: کنفرانس مونیخ همیشه محلی برای بحث درخصوص مسائل امنیتی دنیا بود و قاعدتا باید در آن، درخصوص ابعاد گسترده‌تری از امنیت، مسائل متعدد امنیتی فعلی و ریشه‌یابی درست آنچه امروز رخ داده است، بحث می‌شد. مسائل امنیتی گسترده‌تری نیز در دنیا وجود دارد و تنها مسئله اوکراین نیست که چالش امنیتی دنیا محسوب شود. ضمن اینکه به ذینفعان این جنگ و عوامل اصلی آن پرداخته نشد، درحالی که از ابتدا این کنفرانس با هدف جلوگیری از وقوع درگیری‌ها و جنگ‌ها تاسیس شده بود.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با یادآوری اینکه هدف ایجاد این کنفرانس از زمان جنگ سرد این بود که چهره‌های شاخص و سیاستمداران در آن به بیان مسائل امنیتی غرب و تبادل نظر درباره آن‌ها بپردازند تا گفتمان‌سازی و اجماع‌سازی شود، ادامه داد: در زمان جنگ سرد از شوروی و کشورهای بلوک شرق در این کنفرانس دعوتی نمی‌شد، اما بعد از جنگ سرد، چون فضای تقابل ایدئولوژیکی که وجود داشت، از بین رفت، کم‌کم از کشورهای غیرغربی نیز دعوت صورت گرفت و چندسالی بود که در این کنفرانس از ایران نیز دعوت می‌شد. اکنون عدم دعوت از ایران و روسیه نیز نشان از بازگشت به دوران و فضای جنگ سرد دارد.

شاپوری دعوت از پکن برای حضور در کنفرانس امنیتی مونیخ را برای برگزارکنندگان آن مهم عنوان کرد و گفت: با اینکه تنش‌های اخیر بین آمریکا و چین نیز از موضوعات مطرح شده در این کنفرانس سالانه بود، اما آن‌ها چین را در دسته کشورهایی که تهدید آنی برای آن‌ها است، نمی‌بینند.

وی به فشار بیرونی برای دعوت نکردن از ایران و روسیه در این کنفرانس غیردولتی و ناتوانی برگزارکنندگان آن برای ایستادگی در برابر آن فشارها اشاره کرد و افزود: ادعاهای غلط درباره حمایت پهپادی ایران از روسیه در جنگ اوکراین به شدت در اروپا تاثیرگذاشته است و ما شاهد تبلیغات منفی و بحث‌های مکرر دراین باره در رسانه‌های غربی هستیم. این شرایط، فضای خصمانه‌ای علیه جمهوری اسلامی ایران شکل داده و همزمانی آن با ناآرامی‌های داخلی، این شرایط را تشدید کرد.

شاپوری تاکید کرد: باید نسبت به فضای کلی که در ماه‌های گذشته نسبت به ایران شکل گرفته هوشیار بود و اجازه نداد برخی جریان‌های مخالف با حمایت دولت‌ها و سرویس‌های خارجی هزینه بیشتری به کشور تحمیل کنند. باید در حوزه دیپلماسی فعالانه‌تر عمل کرد و ظرفیت‌های دیپلماسی عمومی را جدی گرفت. باید تدابیر جدی برای مقابله با اقداماتی که با هدف ایران هراسی و مشروعیت زدایی از جمهوری اسلامی ایران انجام می‌شود، در دستور کار قرار داد. تداوم شرایط فعلی می‌تواند در بلندمدت برای کشور هزینه‌های بیشتری ایجاد کند.